Sau một đêm ngủ dậy, nhiều người nhận thấy khóe mắt có một ít ghèn và thường xem đây là hiện tượng bình thường. Tuy nhiên, nếu ghèn có màu vàng, đặc, xuất hiện nhiều đến mức khiến hai mi mắt dính chặt vào nhau, đây có thể là dấu hiệu cho thấy mắt đang gặp vấn đề cần được chú ý.

Nguyên nhân thường gặp khiến mắt nhiều ghèn vào buổi sáng

Theo Cleveland Clinic, trong lúc ngủ, mắt không chớp như khi thức nên nước mắt, chất nhầy, dầu từ tuyến ở mi mắt cùng các tế bào chết có thể tích tụ ở khóe mắt và trên lông mi. Vì vậy, một lượng nhỏ ghèn màu trắng hoặc hơi vàng nhạt sau khi thức dậy thường không đáng lo.

Điều đáng lưu ý là sự thay đổi về màu sắc, lượng ghèn và các triệu chứng đi kèm.

Viêm kết mạc

Đây là một trong những nguyên nhân thường được nghĩ đến khi mắt đỏ và tiết nhiều dịch. Viêm kết mạc do vi khuẩn có thể tạo ra dịch đặc, màu vàng hoặc xanh, khiến lông mi và mi mắt dính vào nhau sau khi ngủ. Trong khi đó, viêm kết mạc do virus thường gây đỏ mắt, chảy nước mắt và tiết dịch loãng hơn. Một số trường hợp có thể bắt đầu ở một mắt rồi lan sang mắt còn lại.

Viêm kết mạc dị ứng lại thường nổi bật với triệu chứng ngứa, chảy nước mắt, đỏ mắt và có thể xuất hiện ở cả hai mắt, nhất là khi người bệnh tiếp xúc với phấn hoa, bụi hoặc các chất gây dị ứng.

Viêm bờ mi

Viêm bờ mi là tình trạng viêm ở vùng mép mi mắt, có thể khiến chân lông mi xuất hiện vảy hoặc chất tiết giống như gàu. Người bệnh thường cảm thấy ngứa, rát, khô hoặc cộm mắt.

Các chất tiết tích tụ qua đêm có thể khiến mi mắt dính lại vào buổi sáng. Tình trạng này có xu hướng tái diễn và cần vệ sinh mi mắt đúng cách, đồng thời điều trị nguyên nhân nếu được bác sĩ xác định.

Khô mắt và rối loạn tuyến dầu ở mi mắt

Khô mắt không chỉ gây cảm giác khô, nóng rát hay như có dị vật mà trong một số trường hợp còn khiến dịch nhầy tích tụ quanh mắt. Các tuyến meibomian nằm ở mi mắt có nhiệm vụ tiết dầu giúp hạn chế nước mắt bay hơi quá nhanh. Khi các tuyến này hoạt động không bình thường hoặc bị tắc nghẽn, bề mặt mắt có thể bị kích ứng và xuất hiện chất tiết quanh mi.

Do đó, nếu thường xuyên thức dậy với mắt dính ghèn, cộm hoặc khô rát, cần xem xét cả những nguyên nhân này thay vì chỉ nghĩ đến nhiễm khuẩn.

Dụi mắt khi xuất hiện nhiều ghèn có thể làm tăng kích ứng và khiến tình trạng viêm nhiễm trở nên nghiêm trọng hơn. Ảnh: Magnific.

Khi nào ghèn mắt là dấu hiệu cần đi khám?

Theo Healthline, không phải trường hợp nào có ghèn mắt cũng cần đến bệnh viện. Tuy nhiên, người bệnh nên được bác sĩ chuyên khoa mắt kiểm tra nếu tình trạng tiết ghèn kéo dài, tái diễn thường xuyên hoặc ngày càng nặng. Đặc biệt, cần đi khám sớm nếu ghèn vàng hoặc xanh đi kèm mắt đỏ nhiều, sưng đau, đau nhức rõ rệt, nhạy cảm với ánh sáng, nhìn mờ hoặc thay đổi thị lực.

Đây là những dấu hiệu không nên tự theo dõi kéo dài tại nhà. Một số bệnh lý ở mắt nếu không được đánh giá và điều trị đúng cách có thể ảnh hưởng đến giác mạc và thị lực.

Những người đang sử dụng kính áp tròng cũng cần đặc biệt thận trọng khi xuất hiện mắt đỏ, đau hoặc tiết dịch bất thường. Nên ngừng đeo kính áp tròng và đi khám nếu triệu chứng rõ rệt, bởi một số nhiễm trùng liên quan đến kính áp tròng có thể tiến triển nhanh.

Làm gì khi thức dậy với mắt nhiều ghèn?

Khi mi mắt bị dính do ghèn, mọi người nên chú ý những điều sau:

• Không nên cố dùng tay bóc hoặc cạy mạnh vì có thể làm tổn thương vùng da quanh mắt.
• Có thể dùng gạc hoặc khăn sạch thấm nước ấm, đặt nhẹ lên mi mắt trong vài phút để làm mềm chất tiết rồi lau nhẹ nhàng.
• Cần rửa tay trước và sau khi vệ sinh mắt.
• Nếu nghi ngờ viêm kết mạc, không nên dùng chung khăn mặt, gối hoặc các vật dụng tiếp xúc trực tiếp với mắt.
• Hạn chế dụi mắt vì có thể làm tình trạng kích ứng nặng hơn và làm tăng nguy cơ lây nhiễm nếu nguyên nhân là virus hoặc vi khuẩn.
• Đặc biệt, không nên tự ý sử dụng thuốc nhỏ mắt có kháng sinh hoặc corticoid chỉ vì thấy ghèn có màu vàng. Việc lựa chọn thuốc cần dựa trên nguyên nhân cụ thể và tình trạng của mắt.

Ghèn mắt sau khi ngủ có thể chỉ là hiện tượng sinh lý bình thường. Tuy nhiên, khi ghèn chuyển sang màu vàng, đặc, tiết nhiều và khiến mi mắt dính chặt, đặc biệt nếu đi kèm đỏ mắt, đau hoặc nhìn mờ, đây là dấu hiệu không nên xem nhẹ. Quan sát những thay đổi bất thường và khám chuyên khoa mắt khi cần sẽ giúp xác định đúng nguyên nhân, tránh tự điều trị sai cách và bảo vệ thị lực.