Nhiều phụ huynh cho rằng chiều cao của con gần như được quyết định hoàn toàn bởi gene di truyền. Tuy nhiên, ThS.BS Calvin Q. Trịnh, chuyên khoa Phục hồi chức năng và Y học thể thao, cho biết chiều cao của trẻ chịu tác động bởi nhiều yếu tố như di truyền, dinh dưỡng, chế độ sinh hoạt, vận động và tình trạng sức khỏe.

Về mặt lý thuyết, trong điều kiện phát triển lý tưởng, các nhà khoa học đưa ra công thức dự đoán chiều cao trưởng thành của trẻ dựa trên chiều cao của bố mẹ:

• Bé trai: (Chiều cao của mẹ + Chiều cao của bố + 13) : 2.
• Bé gái: (Chiều cao của mẹ + Chiều cao của bố - 13) : 2.

Tuy nhiên, bác sĩ nhấn mạnh đây chỉ là công thức tham khảo. Thực tế, không khó để bắt gặp những gia đình có bố mẹ thấp nhưng con lại cao vượt trội, hoặc ngược lại, con thấp hơn hẳn bố mẹ. Tương tự, có những trẻ sinh ra trong gia đình không quá khá giả nhưng vẫn phát triển chiều cao tốt hơn nhiều bạn cùng trang lứa.

Theo bác sĩ Calvin Q. Trịnh, để dự đoán khả năng phát triển chiều cao của trẻ, phụ huynh không nên chỉ dựa vào yếu tố di truyền mà cần kết hợp theo dõi các yếu tố ảnh hưởng tăng trưởng, đồng thời so sánh chiều cao của trẻ với bảng chuẩn theo từng độ tuổi hàng năm.

Nếu chiều cao của trẻ luôn đạt từ mức trung bình trở lên theo bảng chuẩn và không có dấu hiệu dậy thì sớm, phụ huynh có thể yên tâm rằng trẻ vẫn đang phát triển phù hợp với tiềm năng di truyền. Thậm chí, nếu tốc độ tăng trưởng tốt, trẻ hoàn toàn có khả năng cao hơn bố mẹ.

Ngược lại, nếu trẻ có hai năm liên tiếp có chiều cao dưới mức trung bình so với lứa tuổi hoặc xuất hiện dậy thì sớm hơn nhiều năm so với độ tuổi trung bình, gia đình nên đưa trẻ đi khám để được đánh giá và can thiệp kịp thời.

"Sai lầm phổ biến nhất của nhiều gia đình là trì hoãn việc can thiệp hoặc áp dụng các biện pháp không hiệu quả. Không ít phụ huynh chỉ đến khi con gần kết thúc giai đoạn tăng trưởng mới vội vàng 'ép' ăn nhiều hơn hoặc cho sử dụng nhiều loại thuốc, thực phẩm bổ sung với hy vọng cải thiện chiều cao", vị chuyên gia nhấn mạnh.

Dinh dưỡng là một quá trình cần được duy trì bền vững trong suốt các giai đoạn phát triển của trẻ, thay vì chỉ tập trung bổ sung dồn dập trong một thời gian ngắn. Thực tế, canxi và vitamin D3 đóng vai trò cốt lõi giúp tối ưu hóa mật độ và độ chắc khỏe của xương, nhưng đây không phải là yếu tố duy nhất quyết định sự phát triển chiều cao vượt trội.

Do đó, việc lạm dụng đồng thời nhiều sản phẩm bổ sung canxi kết hợp với uống quá nhiều sữa khi chưa có chỉ định y khoa có thể không mang lại hiệu quả như kỳ vọng. Tình trạng dư thừa canxi kéo dài còn làm tăng gánh nặng cho hệ chuyển hóa, dẫn đến nguy cơ tăng canxi máu hoặc hình thành sỏi ở hệ tiết niệu và đường mật.

Để tối ưu chiều cao cho trẻ một cách an toàn và bền vững, các chuyên gia khuyến cáo phụ huynh nên áp dụng nhóm giải pháp toàn diện. Trước hết, chế độ ăn cần ưu tiên nguồn canxi tự nhiên từ thực phẩm như tôm, cá, rau xanh đậm hay sữa, kết hợp cân bằng 4 nhóm chất thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào vi chất dạng uống. Bên cạnh đó, việc khuyến khích trẻ vận động thể thao đều đặn và duy trì thói quen ngủ sớm trước 22h là yếu tố then chốt giúp cơ thể kích hoạt tối đa hormone tăng trưởng (GH).