Hình ảnh dưới kính hiển vi của sán lá gan. Ảnh: Shutterstock. |
Sán lá gan là loại giun ký sinh gây nhiễm trùng gan, túi mật và ống mật ở người. Khả năng bạn bị nhiễm sán lá gan phụ thuộc vào nơi bạn sống và những gì bạn ăn.
Sán lá gan không thể lây từ người này sang người khác. Thay vào đó, người và động vật bị nhiễm sán lá gan do ăn cá sống, thực vật thủy sinh (như rau cải xoong) bị ô nhiễm hoặc uống nước bị ô nhiễm.
Các triệu chứng điển hình
Theo WebMD, mọi người có thể bị nhiễm sán lá gan sau khi nuốt phải ký sinh trùng, thường là do ăn rau sống, cá nấu chưa chín (gỏi) hoặc uống nước bị ô nhiễm. Các triệu chứng bạn gặp phải có thể khác nhau tùy thuộc vào giai đoạn nhiễm trùng.
Trong một số trường hợp, người bị nhiễm không xuất hiện triệu chứng. Nhiều người có thể gặp một số triệu chứng trong giai đoạn đầu khi sán lá gan di chuyển trong ruột, gan và khoang bụng.
Triệu chứng cũng có thể xuất hiện ở giai đoạn cuối của nhiễm trùng khi sán lá gan đã đến ống mật (hệ thống ống dẫn của gan). Những biểu hiện liên quan đến giai đoạn này có thể xuất hiện nhiều tháng hoặc thậm chí nhiều năm sau khi nhiễm bệnh. Hai triệu chứng phổ biến của giai đoạn này là tắc nghẽn ống dẫn và viêm.
Người bệnh cũng có thể biểu hiện các triệu chứng như:
- Gan to
- Tăng bạch cầu ái toan
- Ngứa, vàng da
- Sốt
- Ớn lạnh
- Đau hoặc khó chịu ở bụng
- Sụt cân
- Tâm trạng bất ổn.
Các giai đoạn nhiễm sán lá gan
Nhiễm sán lá gan được chia thành 3 giai đoạn:
- Giai đoạn cấp tính: Giai đoạn này mô tả thời gian từ ngày thứ 4 đến ngày thứ 7 sau khi tiếp xúc với ký sinh trùng. Bạn không phát hiện ra các dấu hiệu hoặc triệu chứng và có thể kéo dài trong 2 hoặc 4 tháng.
- Giai đoạn tiềm ẩn: Trong giai đoạn tiềm ẩn, sán lá gan đã trưởng thành và chúng đi đến ống mật. Giai đoạn này có thể kéo dài trong vài tháng.
- Giai đoạn mạn tính: Ở giai đoạn này, sán trưởng thành gây ra tác dụng phụ khi chúng bài tiết chất thải trao đổi chất vào gan và mật. Điều này có thể dẫn đến tắc nghẽn ống mật và viêm.
Phòng ngừa
Nhiễm trùng sán lá gan có thể dễ dàng phòng ngừa với các biện pháp bao gồm:
- Đảm bảo nấu chín kỹ các loại thực vật thủy sinh ăn được như cải xoong trước khi ăn
- Tránh xa thức ăn và nước uống từ những khu vực nghi ngờ bị ô nhiễm
- Cá từ vùng nước ngọt được nấu chín kỹ trước khi ăn
- Vệ sinh đúng cách trước khi xử lý thực phẩm hoặc nước
Người dân sống gần khu vực chăn thả gia súc cũng nên thận trọng trước khi ăn thức ăn hoặc uống nước. Gia đình nuôi nhiều gia súc có nguy cơ nhiễm sán lá gan cao hơn. Vì vậy, mọi người nên kiểm tra động vật thường xuyên để ngăn chặn nhiễm trùng.
