Bệnh nhân P.T.Q. (66 tuổi, Hà Nội) nhập viện trong tình trạng chóng mặt kéo dài suốt 3 ngày, đi lại loạng choạng và đau vùng sau đầu.
Trước đó, bà đã hai lần đến khám tại cơ sở y tế khác. Các xét nghiệm ghi nhận tình trạng tăng huyết áp, rối loạn lipid máu và được điều trị theo hướng rối loạn tiền đình bằng thuốc hạ huyết áp, hạ mỡ máu, thuốc chống chóng mặt và tăng tuần hoàn não.
Tuy nhiên, sau nhiều ngày điều trị, các triệu chứng không những không cải thiện mà cảm giác mất thăng bằng còn rõ hơn, khiến việc đi lại gặp nhiều khó khăn. Khi đến Bệnh viện Đa khoa Medlatec, kết quả khám lâm sàng khiến nhiều người bất ngờ vì gần như không phát hiện dấu hiệu thần kinh điển hình của đột quỵ.
Theo ThS.BS Bùi Thị Thanh - Chuyên khoa Thần kinh (Bệnh viện Đa khoa Medlatec), người bệnh hoàn toàn tỉnh táo, không yếu liệt, không rối loạn cảm giác, không có tổn thương dây thần kinh sọ và chưa ghi nhận hội chứng tiểu não. Thang điểm NIHSS - thang điểm đánh giá mức độ nặng của đột quỵ - chỉ ở mức 1 điểm.
"Nếu chỉ dựa vào biểu hiện lâm sàng, rất dễ nghĩ đến một bệnh lý lành tính như rối loạn tiền đình. Tuy nhiên, bệnh nhân có nhiều yếu tố nguy cơ như tuổi cao, tăng huyết áp, rối loạn lipid máu và đặc biệt là tình trạng chóng mặt kéo dài không đáp ứng điều trị, nên chúng tôi vẫn nghĩ đến khả năng đột quỵ", bác sĩ Thanh cho biết.
Từ nhận định này, các bác sĩ chỉ định chụp MRI não kết hợp khảo sát hệ thống mạch máu. Kết quả cho thấy bệnh nhân bị nhồi máu não cấp tại thùy chẩm phải, kèm dấu hiệu nghi hẹp hoặc tắc đoạn xa động mạch não sau phải.
Theo bác sĩ Thanh, đây là dạng đột quỵ có biểu hiện không điển hình. Thay vì xuất hiện các triệu chứng quen thuộc như méo miệng, yếu tay chân hay nói khó, người bệnh chỉ có biểu hiện chóng mặt và mất thăng bằng nên rất dễ bị nhầm với rối loạn tiền đình hoặc các bệnh lý lành tính khác.
Sau khi xác định bệnh nhân bị đột quỵ, các bác sĩ tiếp tục siêu âm Doppler mạch máu ngoại sọ để tìm nguyên nhân. Kết quả ghi nhận tình trạng xơ vữa động mạch lan tỏa. Động mạch cảnh trái hẹp khoảng 60%, trong khi động mạch cảnh phải hẹp gần 30%.
Ngoài ra, bệnh nhân còn có thiểu sản động mạch đốt sống phải - một bất thường bẩm sinh có thể làm giảm khả năng cấp máu cho não trong một số trường hợp.
Theo các bác sĩ, đây là hậu quả của quá trình xơ vữa động mạch diễn tiến trong nhiều năm dưới tác động của tuổi tác, tăng huyết áp, rối loạn lipid máu và các yếu tố nguy cơ tim mạch.
Khi cholesterol và các chất béo tích tụ trên thành mạch, các mảng xơ vữa sẽ hình thành, khiến lòng mạch ngày càng hẹp. Nếu mảng xơ vữa nứt vỡ, cục máu đông có thể xuất hiện, làm tắc mạch và gây nhồi máu não.
Sau khi được điều trị bằng thuốc chống kết tập tiểu cầu kép, statin và kiểm soát huyết áp, tình trạng chóng mặt và mất thăng bằng của bệnh nhân cải thiện rõ rệt. Tuy nhiên, do vẫn còn hẹp đáng kể động mạch cảnh, người bệnh được tư vấn tiếp tục đánh giá khả năng can thiệp tái thông mạch máu nhằm giảm nguy cơ tái phát đột quỵ.
Theo các chuyên gia, điều trị hẹp động mạch cảnh không chỉ dừng lại ở việc dùng thuốc mà trong những trường hợp hẹp nặng, đã xuất hiện triệu chứng, người bệnh có thể cần can thiệp bằng bóc nội mạc động mạch cảnh hoặc đặt stent.
Dù áp dụng phương pháp nào, việc kiểm soát tốt huyết áp, mỡ máu và các yếu tố nguy cơ tim mạch vẫn đóng vai trò quyết định trong phòng ngừa tái phát.
Các bác sĩ khuyến cáo, người dân cần đến cơ sở y tế ngay khi xuất hiện tình trạng chóng mặt kéo dài, mất thăng bằng hoặc các dấu hiệu thần kinh như nói khó, nhìn mờ, tê yếu tay chân.
Đặc biệt, người trên 50 tuổi hoặc có tiền sử tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn lipid máu và bệnh tim mạch không nên chủ quan vì đây đều là những yếu tố làm gia tăng nguy cơ đột quỵ.
