Vì sao đau lưng kéo dài không khỏi?

Về mặt y khoa, đau lưng mạn tính được xác định khi cơn đau tồn tại liên tục hoặc tái đi tái lại trong hơn ba tháng, có thể âm ỉ hoặc dữ dội, ảnh hưởng rõ rệt đến sinh hoạt, giấc ngủ và công việc. Khác với đau lưng cấp tính do căng cơ hay sai tư thế tạm thời, đau lưng kéo dài thường liên quan đến tổn thương cấu trúc cột sống hoặc rối loạn chức năng tích tụ lâu ngày.

Ở giai đoạn này, người bệnh thường xuất hiện cảm giác đau âm ỉ suốt ngày, cứng lưng vào buổi sáng, đau tăng khi ngồi hoặc đứng lâu, kèm theo mỏi và nặng vùng thắt lưng. Một số trường hợp còn có biểu hiện đau lan xuống mông, đùi hoặc chân. Với những người bị thoát vị đĩa đệm, cơn đau có thể chèn ép dây thần kinh tọa, lâu dần gây teo cơ, yếu chi dưới, thậm chí rối loạn đại tiểu tiện nếu không được điều trị đúng.

Theo bác sĩ Nguyễn Trọng Thủy, đau lưng mạn tính hiếm khi chỉ xuất phát từ một nguyên nhân duy nhất. Thoát vị đĩa đệm mạn tính, thoái hóa cột sống do tuổi tác hoặc chấn thương nghề nghiệp, viêm khớp cùng chậu là những nguyên nhân thường gặp. Bên cạnh đó, nhiều bệnh lý nội tạng như thận, tiết niệu hay dạ dày cũng có thể gây đau lan xuống vùng thắt lưng, khiến người bệnh dễ nhầm lẫn và điều trị sai hướng. Lối sống ít vận động, công việc phải ngồi lâu, stress kéo dài và thói quen sinh hoạt không lành mạnh cũng góp phần duy trì cơn đau.

Điều đáng nói là phần lớn người bệnh rơi vào vòng luẩn quẩn vì những sai lầm rất phổ biến. Nhiều người chỉ uống thuốc giảm đau mỗi khi đau xuất hiện, trong khi thuốc chỉ giúp giảm triệu chứng tạm thời chứ không giải quyết nguyên nhân. Việc lạm dụng thuốc lâu dài còn làm tăng nguy cơ tổn thương dạ dày, gan và thận. Không ít người lại lựa chọn nằm nghỉ hoàn toàn trong thời gian dài với suy nghĩ “đau thì phải bất động”, nhưng thực tế điều này khiến cơ lưng yếu dần, khớp cứng hơn và cơn đau càng kéo dài.

Một sai lầm khác là tự ý châm cứu, bấm huyệt, xoa bóp mà không có đánh giá y khoa đầy đủ. Theo bác sĩ Thủy, các phương pháp này có thể giúp giảm đau trong một số trường hợp, nhưng nếu thực hiện sai vị trí hoặc không đúng nguyên nhân, chúng có thể làm tăng co thắt cơ, kích thích cơn đau và che lấp những bệnh lý nghiêm trọng bên dưới. 

Đặc biệt, nhiều người bỏ qua hoàn toàn vai trò của vật lý trị liệu và phục hồi chức năng – yếu tố được xem là nền tảng trong điều trị đau lưng mạn tính.

“Thuốc không thể thay thế cho phục hồi chức năng. Nếu không tập luyện đúng, không chỉnh lại tư thế và thói quen sinh hoạt, cơn đau sẽ sớm quay trở lại, dù bạn có uống bao nhiêu thuốc đi nữa”, bác sĩ Nguyễn Trọng Thủy nhấn mạnh.

Theo các chuyên gia, đau lưng mạn tính cần được điều trị theo chiến lược toàn diện, bắt đầu từ việc xác định chính xác nguyên nhân, kết hợp điều trị y khoa với vận động phục hồi, đồng thời thay đổi lối sống. Người bệnh cần học cách ngồi đúng tư thế, tránh ngồi quá lâu liên tục, lựa chọn đệm ngủ phù hợp, kiểm soát cân nặng và giảm căng thẳng tâm lý. Quan trọng hơn cả là sự kiên trì, bởi điều trị đau lưng không phải là câu chuyện vài ngày hay vài tuần.

Bác sĩ Thuỷ khuyến cáo: “Người bệnh không nên chần chừ đi khám nếu cơn đau kéo dài trên ba tháng, có xu hướng tăng dần, lan xuống chân, kèm theo tê bì, yếu chi, sốt hoặc sụt cân không rõ nguyên nhân. Đây có thể là dấu hiệu cảnh báo những bệnh lý nghiêm trọng cần can thiệp sớm”. 

Đau lưng kéo dài không phải số phận phải chấp nhận. Việc chỉ tập trung giảm đau, nghỉ ngơi quá mức và bỏ qua phục hồi chức năng chính là lý do khiến nhiều người càng chữa càng nặng. Điều trị đúng là hiểu đúng nguyên nhân, can thiệp toàn diện và sẵn sàng thay đổi những thói quen đã góp phần tạo ra cơn đau. Khi được tiếp cận đúng ngay từ đầu, cơ hội hồi phục của người bệnh là hoàn toàn khả thi.