Chia sẻ trên trang aboluowang, chuyên gia y học chức năng và dinh dưỡng Đài Loan Lưu Bác Nhân cho biết đây không đơn thuần là chuyện “yếu ý chí” hay ham ăn vặt mà rất có thể là tín hiệu cầu cứu từ cơ thể. Hai hệ thống quan trọng –(điều hòa đường huyết và hormone cortisol của tuyến thượng thận) đang rơi vào trạng thái mất cân bằng nghiêm trọng.
Nếu chỉ dùng đồ ngọt để “chống đỡ” cơn mệt, về lâu dài con người sẽ mắc kẹt trong một vòng xoáy tiêu hao năng lượng. Chìa khóa để thoát khỏi tình trạng này nằm ở việc ăn trưa đúng cách và bổ sung năng lượng thông minh, giúp đường huyết ổn định và duy trì tỉnh táo suốt buổi chiều.
Trên trang cá nhân, bác sĩ Lưu Bác Nhân kể lại trường hợp một bệnh nhân luôn rơi vào trạng thái “tắt nguồn” đúng 3 giờ chiều. Đầu óc quay cuồng, tâm trạng cáu gắt, cơ thể rã rời. Muốn tiếp tục làm việc, người này buộc phải uống một ly đồ uống pha tay nửa đường hoặc ăn bánh ngọt, rồi tự trách mình thiếu kỷ luật. Tuy nhiên, bác sĩ khẳng định vấn đề không nằm ở sự thèm ăn mà ở sự chao đảo mạnh của đường huyết và cortisol.
Đường huyết tụt nhanh sau bữa trưa
Theo phân tích của bác sĩ, nhiều người gặp phải tình trạng hạ đường huyết phản ứng sau bữa trưa. Khi bữa ăn chứa quá nhiều tinh bột tinh chế, tuyến tụy sẽ tiết insulin ồ ạt để hạ đường huyết. Không ít trường hợp insulin hoạt động “quá tay”, khiến đường huyết giảm mạnh sau 2–3 giờ, thậm chí xuống dưới mức bình thường. Não bộ ngay lập tức nhận diện tình trạng thiếu năng lượng và phát đi tín hiệu khẩn cấp, thúc đẩy cơ thể tìm đến nguồn năng lượng hấp thu nhanh nhất là đường tinh luyện.
Bác sĩ Lưu Bác Nhân cho biết, cortisol – hormone do tuyến thượng thận tiết ra thường đạt đỉnh vào buổi sáng và giảm dần trong ngày. Thế nhưng trong bối cảnh làm việc căng thẳng kéo dài, ngủ không đủ giấc, tuyến thượng thận dễ rơi vào trạng thái quá tải. Đến buổi chiều, cortisol sụt giảm nhanh khiến cơ thể không đủ khả năng duy trì đường huyết và huyết áp để tiếp tục làm việc hiệu quả.
Để lấy lại tinh thần, nhiều người buộc phải nạp đồ ngọt. Đường kích thích tiết dopamine và cortisol tạo ra cảm giác tỉnh táo tức thì. Tuy nhiên, theo bác sĩ, đây chỉ là sự hưng phấn giả, giống như việc vay mượn năng lượng của tương lai. Nếu lặp lại thường xuyên, tuyến thượng thận sẽ càng kiệt quệ, khiến tình trạng mệt mỏi ngày càng trầm trọng.
Thứ tự ăn trưa quyết định năng lượng buổi chiều
Để phá vỡ vòng luẩn quẩn này, bác sĩ Lưu Bác Nhân khuyến nghị điều chỉnh thứ tự ăn trong bữa trưa. Cụ thể, nên ăn protein chất lượng như thịt, cá, trứng trước; tiếp theo là nhiều rau để bổ sung chất xơ; cuối cùng mới đến tinh bột. Cách ăn này giúp đường huyết tăng chậm và ổn định hơn, tránh tình trạng “sập nguồn” vào giữa buổi chiều.
Khi thực sự đói, thay vì tìm đến đồ uống có đường, có thể chọn các loại hạt không tẩm vị, một miếng socola đen trên 85% cacao hoặc một ly sữa đậu nành không đường để cung cấp năng lượng bền vững. Ngoài ra, việc rời khỏi bàn làm việc, hít thở sâu hoặc giãn cơ trong 5 phút cũng rất quan trọng bởi đôi khi, thứ não bộ cần không phải là đường, mà là oxy và một quãng nghỉ ngắn để hồi phục.
