Rượu sau khi vào cơ thể sẽ được hấp thu nhanh qua dạ dày và ruột, sau đó phần lớn được gan chuyển hóa và đào thải dần theo thời gian. Quá trình này không thể "tăng tốc" ngay lập tức bằng một loại thuốc hay mẹo dân gian nào.

Theo bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, chuyên khoa Nội, thành viên Hội Y học Dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam, cơ thể có khả năng tự phục hồi khá tốt nếu được hỗ trợ đúng cách, quan trọng nhất là tạo điều kiện để gan xử lý cồn an toàn và ổn định môi trường bên trong.

Thay vì trông chờ vào một "liều thuốc thần kỳ", điều quan trọng là bù nước, bổ sung điện giải, ổn định đường huyết và tạo điều kiện để gan có thời gian xử lý lượng cồn đã nạp vào.

Uống nhiều nước lọc

Uống nhiều nước lọc là bước đầu tiên và đơn giản nhất. Nước giúp pha loãng lượng rượu còn trong dạ dày, giảm kích ứng niêm mạc, đồng thời hỗ trợ thận đào thải chất độc. Nếu người uống rượu có biểu hiện nôn ói, mệt lả, có thể sử dụng dung dịch điện giải pha đúng hướng dẫn để giảm chóng mặt, nhức đầu và hạn chế chuột rút.

Một số loại đồ uống quen thuộc cũng có thể hỗ trợ phần nào trong quá trình hồi phục nếu dùng đúng thời điểm và lượng phù hợp. Nước cam, chanh cung cấp vitamin C và chất chống oxy hóa; gừng giúp giảm buồn nôn, làm ấm bụng; mật ong chứa fructose, có thể góp phần hỗ trợ quá trình chuyển hóa tại gan.

Trong khi đó, nước mía và nước dừa giúp bổ sung đường và khoáng chất đã mất sau một đêm uống nhiều rượu. Tuy nhiên, người có dạ dày yếu nên tránh uống nước chua khi đang quá đói để hạn chế kích ứng niêm mạc.

Ăn món dễ tiêu

Về ăn uống, các món dễ tiêu như cháo loãng, súp, mì nước, canh rau, đặc biệt là cháo đậu xanh, được xem là lựa chọn phù hợp.

"Những món này vừa bổ sung nước, vừa cung cấp năng lượng nhẹ nhàng cho cơ thể mà không tạo gánh nặng tiêu hóa. Chuối cũng là thực phẩm nên ưu tiên vì giàu kali, giúp cơ thể ổn định nhịp tim và giảm cảm giác run tay", bác sĩ Hoàng nói.

Các món dễ tiêu như cháo loãng, súp, mì nước, canh rau, đặc biệt là cháo đậu xanh, được xem là lựa chọn phù hợp sau khi say. Ảnh: Freepik.

Vị chuyên gia cũng cho hay một số kinh nghiệm dân gian như uống lòng trắng trứng đôi khi được truyền tai nhau với mục đích "giải rượu", nhưng đến nay chưa có bằng chứng khoa học mạnh mẽ chứng minh hiệu quả. Nếu áp dụng, chỉ nên xem đây là biện pháp hỗ trợ nhẹ, không thể coi là cách giải rượu thực sự.

Dấu hiệu cần gọi cấp cứu

Sau khi uống rượu, bác sĩ đặc biệt lưu ý người say tuyệt đối không lái xe, bơi lội, làm việc trên cao hay vận hành máy móc. Caffeine từ cà phê hay nước tăng lực có thể giúp giảm cảm giác buồn ngủ, nhưng không thể phục hồi phản xạ và khả năng phán đoán như trạng thái bình thường. Cảm giác "tỉnh táo" lúc này chỉ là tạm thời và dễ dẫn đến tai nạn nếu cố gắng làm việc nguy hiểm.

Trong trường hợp người say có các dấu hiệu nặng như thở chậm, da lạnh, môi tím, nôn liên tục, co giật hoặc hôn mê, việc gọi cấp cứu là cần thiết. Ngộ độc rượu không đơn thuần là "ngủ một giấc sẽ khỏi" mà là tình trạng cấp cứu có thể đe dọa tính mạng nếu không được can thiệp y tế kịp thời.

Về lâu dài, bác sĩ Hoàng cho rằng cách tốt nhất vẫn là kiểm soát lượng rượu ngay từ đầu. Nhiều khuyến cáo quốc tế cho rằng nam giới nên giới hạn khoảng hai đơn vị cồn mỗi ngày, nữ giới khoảng một đơn vị, đồng thời nên có những ngày trong tuần hoàn toàn không uống để gan có thời gian nghỉ ngơi. Một số quốc gia cũng khuyến nghị tổng lượng tiêu thụ không quá 14 đơn vị cồn mỗi tuần.

Bên cạnh đó, việc duy trì chế độ ăn lành mạnh, vận động thường xuyên và ngủ đủ giấc giữa các lần sử dụng rượu bia cũng giúp gan phục hồi tốt hơn. Theo các chuyên gia, một lối sống biết điểm dừng mới chính là “thuốc giải rượu” bền vững và hiệu quả nhất về lâu dài.