Máu lưu thông trơn tru đóng vai trò quan trọng trong việc vận chuyển oxy và dưỡng chất đi nuôi cơ thể. Tuy nhiên, khi máu trở nên quá "đặc" hay tăng độ nhớt, dòng chảy sẽ chậm lại, làm tăng nguy cơ thiếu oxy ở các cơ quan, đặc biệt là não và tim. Theo Tencent News, cơ thể thường phát ra nhiều tín hiệu cảnh báo sớm nhưng không phải ai cũng nhận ra.

Máu đặc là gì?

Độ nhớt của máu đề cập đến "độ đặc" và "độ lỏng của máu. Điều đó có nghĩa là sự gia tăng các thành phần hữu hình trong máu như hồng cầu, tiểu cầu, mỡ máu hoặc protein huyết tương dẫn đến tăng sức cản dòng chảy của máu và tốc độ dòng chảy của máu chậm hơn.

Bác sĩ Lưu Phương, Trưởng khoa Tim mạch số 2, Bệnh viện Hàng không trực thuộc Đại học Y khoa Trung Quốc, từng ví quá trình này giống như một "dung dịch nước". Một cốc nước hòa tan nhiều chất khác nhau, nếu một loại chất tan tăng lên hoặc lượng nước giảm đi, nồng độ dung dịch sẽ cao hơn và trở nên đặc hơn. Máu trong cơ thể cũng tương tự như vậy.

Tình trạng tăng độ nhớt của máu chủ yếu ảnh hưởng mao mạch, cản trở việc cung cấp oxy và chất dinh dưỡng. Các tế bào mô bị thiếu oxy và thiếu máu cục bộ mạn tính sẽ dẫn đến suy giảm chức năng và thậm chí là chết tế bào.

Máu đặc cũng làm tăng ma sát với thành mạch máu, đẩy nhanh quá trình lão hóa và tổn thương thành trong của mạch máu, đồng thời kích hoạt các phản ứng viêm. Tổn thương này tạo điều kiện cho sự lắng đọng cholesterol, dần dần hình thành các mảng xơ vữa động mạch. Nếu các mảng xơ vữa này vỡ ra, chúng có thể kích hoạt hệ thống đông máu, dẫn đến hình thành cục máu đông và gây ra các bệnh nghiêm trọng như nhồi máu cơ tim, nhồi máu não.

Dấu hiệu cảnh báo máu có thể đang quá đặc

Các chuyên gia cảnh báo nếu cơ thể xuất hiện 5 triệu chứng này, đó có thể là dấu hiệu cho thấy máu đang trở nên quá đặc.

Chóng mặt sau khi ngủ dậy

Nhiều người sau khi thức dậy thường cảm thấy đầu óc nặng nề, choáng váng hoặc mất nhiều thời gian mới tỉnh táo hoàn toàn. Đây có thể là dấu hiệu lưu thông máu lên não kém do độ nhớt máu tăng.

Điều này là do khi máu trở nên đặc hơn, lưu lượng máu chậm lại và nồng độ oxy trong máu giảm xuống. Kết quả là não không thể nhận đủ chất dinh dưỡng và oxy kịp thời, dẫn đến mệt mỏi và cảm giác lú lẫn.

Tình trạng máu đặc trong cơ thể có thể biểu hiện triệu chứng chóng mặt ngay khi thức dậy mà không phải do đứng lên đột ngột. Ảnh: Shutterstock.

Thường xuyên buồn ngủ, uể oải

Nếu không thiếu ngủ nhưng vẫn hay buồn ngủ vào ban ngày, đặc biệt sau bữa ăn, nguyên nhân có thể liên quan đến tuần hoàn máu kém. Tình trạng này rõ rệt hơn ở những người có máu đặc hoặc mắc xơ cứng động mạch não.

Nguyên nhân là máu quá đặc khiến khả năng cung cấp oxy cho não giảm xuống, từ đó gây cảm giác mệt mỏi, lờ đờ, thiếu tập trung và luôn muốn ngủ.

Tức ngực, khó thở khi ngồi xổm

Ở những người có độ nhớt máu cao, tỷ lệ thừa cân béo phì thường khá lớn. Nhóm này dễ xuất hiện cảm giác tức ngực, khó thở khi ngồi xổm. Nguyên nhân là khi ở tư thế ngồi xổm, quá trình máu từ tĩnh mạch chi dưới trở về tim dễ bị cản trở, làm giảm lượng máu quay về tim.

Trong khi đó, máu có độ nhớt cao càng làm tăng gánh nặng cho hệ tuần hoàn, khiến phổi, não và các cơ quan quan trọng khác có thể rơi vào tình trạng thiếu máu, thiếu oxy tạm thời.

Môi tím tái sau vận động nhẹ

Nếu chỉ vận động nhẹ đã xuất hiện tình trạng môi tím, khó thở hoặc cảm giác thiếu oxy, đây có thể là tín hiệu cơ thể đang bị thiếu oxy. Ngoài máu đặc, dấu hiệu này cũng có thể liên quan đến bệnh tim hoặc bệnh phổi nên cần được kiểm tra sớm.

Nhìn mờ thoáng qua

Máu lưu thông qua các mạch máu nhỏ ở võng mạc bị chậm lại có thể gây thiếu máu cục bộ hoặc thiếu oxy tạm thời. Điều này thường biểu hiện bằnghiện tượng nhìn mờ tạm thời, hoa mắt hoặc tối sầm trong vài giây rồi tự hồi phục.

Làm gì để hạn chế tình trạng máu đặc?

Các chuyên gia khuyến cáo nên duy trì lối sống lành mạnh để hỗ trợ tuần hoàn máu:

• Uống đủ nước mỗi ngày, đặc biệt là 3 thời điểm quan trọng: sau khi thức dậy vào buổi sáng; một giờ trước bữa ăn; một giờ trước khi đi ngủ. Mỗi lần uống khoảng 200 ml nước ấm.
• Hạn chế thuốc lá và rượu bia
• Ăn ít dầu mỡ, nội tạng động vật và đồ ngọt
• Tăng cường rau xanh, cá và ngũ cốc nguyên hạt
• Tập thể dục đều đặn
• Ngủ đủ giấc, giảm căng thẳng

Ngoài ra, những người có bệnh nền như tăng huyết áp, tiểu đường, mỡ máu cao nên kiểm tra sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm nguy cơ tim mạch.