Tháng Chạp là tháng cuối cùng trong năm Âm lịch và luôn được coi là giai đoạn thiêng liêng, đầy ý nghĩa đối với các quốc gia phương Đông. Là tháng khép lại năm cũ nên tháng Chạp cũng là thời điểm các gia đình bộn bề công việc. Trong đó, có một số điều thường được lưu tâm nhất, bao gồm những việc liên quan đến chuẩn bị Tết như dọn dẹp nhà cửa, nấu nướng cúng Tất niên, may sắm quần áo mới, và thờ cúng tổ tiên,...
Tuy nhiên, dân gian cho rằng có một việc không nên làm trong thời gian này, đó là chuyển nhà. Dân gian có câu "Tháng Chạp không chuyển nhà, tháng Giêng không cắt tóc" được truyền lại cho thấy người xưa quan niệm rằng chuyển nhà vào lúc này sẽ không có lợi.
Vì sao tháng Chạp không nên chuyển nhà?
Theo dân gian, một trong những lý do không nên chuyển nhà vào tháng Chạp là do đặc điểm thời tiết của tháng Chạp. Thông thường, tháng Chạp là thời điểm có nhiều đợt rét đậm kèm theo mưa phùn, điều kiện thời tiết không thuận lợi khiến cho chuyển nhà trở thành một công việc khó khăn, ảnh hưởng xấu đến hiệu quả. Đồ đạc dễ bị ẩm mốc, dính bẩn, ướt át trong quá trình vận chuyển, việc lau chùi, sắp xếp đồ đạc sẽ mất nhiều thời gian. Trong thời tiết lạnh giá, công việc cuối năm vốn rất bận rộn, những vất vả này khiến con người dễ mệt mỏi, kiệt sức, đó là lý do tại sao tháng Chạp không nên chuyển nhà.
Bên cạnh đó, tháng Chạp là lúc chuẩn bị kết thúc một năm, mọi thứ đang trong giai đoạn của sự hoàn tất, cần ổn định để hướng đến những ngày nghỉ ngơi khi Tết đến. Việc chuyển nhà trong thời điểm này được cho là sẽ phá vỡ sự ổn định của gia đình, xáo trộn năng lượng và không khí yên bình trước thềm năm mới.
Ngoài ra sau khi dọn đồ về nhà mới, các gia đình thường mất nhiều thời gian, tâm tư, công sức để sắp xếp lại cho hợp lý sao cho thuận tiện, giúp mọi người nhanh chóng trở lại nhịp sống bình thường, cảm thấy thoải mái, quen thuộc trong không gian mới. Nhu cầu ổn định lại sinh hoạt và tâm lý lúc này xung đột với cường độ làm việc căng thẳng của tháng cuối năm, khiến ai cũng quá tải và dễ phát sinh cảm giác bất an, stress, khó có tâm thế an nhiên để chào đón năm mới.
Do vậy, người xưa cho rằng việc chuyển nhà nên được tiến hành từ tháng 11 Âm lịch trở về trước, hoặc để ra giêng khi thời tiết ấm áp và công việc đỡ bận rộn hơn, còn tháng Chạp không nên chuyển nhà.
Ngoài ra, nhiều gia đình cho rằng tháng Chạp không nên chuyển nhà vì đây là cách thể hiện sự tôn trọng đối với tổ tiên, bởi đây là khoảng thời gian con cháu tưởng nhớ đến các thế hệ đi trước và người thân đã khuất, là thời gian thực hiện nhiều lễ cúng, cần giữ sự ổn định ban thờ.
Trong cuộc sống hiện đại, việc chuyển nhà trong tháng cuối năm cũng rất bất lợi vì đây là lúc nhu cầu thuê dịch vụ vận chuyển tăng cao, dẫn đến chi phí cũng đắt đỏ hơn, những chi phí phát sinh cũng cao hơn giai đoạn khác, ảnh hưởng tới ngân sách chuẩn bị Tết.
Vì sao không cắt tóc trong tháng Giêng?
Cách nói “tháng Giêng không được cắt tóc” xuất phát từ niềm tin trong dân gian và không hề có bằng chứng khoa học.
Theo quan niệm của nhiều địa phương ở Trung Quốc xưa, đặc biệt là vùng nông thôn, người ta tin rằng nếu cắt tóc trong tháng Giêng sẽ mang đến vận xui, sợ rằng tài lộc sẽ tiêu hao suốt cả tháng.
Ngoài ra, nhiều người cho rằng thời tiết trong tháng đầu tiên thường khá lạnh và việc không cắt tóc là điều bình thường. Do đó, mọi người thường chỉ cắt tóc vào tháng 12 âm lịch và kiêng cắt tóc hoặc cầm kéo vào tháng Giêng âm lịch.
