Anh N.H.H. (ngụ TP.HCM) vừa đến Phòng khám Nam khoa, Bệnh viện Nhân dân Gia Định trong tình trạng sốt cao, tinh hoàn trái sưng đau kéo dài.

Qua thăm khám, các bác sĩ ghi nhận tinh hoàn trái của người bệnh sưng đau nhưng không kèm các dấu hiệu điển hình của nhiễm trùng đường tiết niệu như tiểu buốt hay tiểu rát. Khai thác bệnh sử cho thấy khoảng một tuần trước đó, anh H. từng bị sưng đau tuyến mang tai hai bên nhưng cho rằng bệnh nhẹ nên không đến cơ sở y tế.

Từ các biểu hiện lâm sàng và tiền sử bệnh, bác sĩ nghĩ nhiều đến viêm tinh hoàn do quai bị, một biến chứng có thể gặp ở nam giới sau tuổi dậy thì.

Người bệnh được chỉ định xét nghiệm kháng thể quai bị, điều trị hạ sốt, giảm đau, nâng đỡ bìu và theo dõi diễn tiến bệnh. Sau khi tình trạng ổn định, anh được hẹn tái khám và thực hiện tinh dịch đồ để đánh giá sức khỏe sinh sản.

"Tôi đã có một con và vẫn mong muốn sinh thêm em bé thứ hai. Khi nghe bác sĩ giải thích quai bị có thể ảnh hưởng đến tinh hoàn và khả năng sinh sản, tôi rất lo lắng", anh H. chia sẻ.

Bác sĩ Nguyễn Gia Kỳ, Phòng khám Nam khoa, khoa Ngoại thận - Tiết niệu, Bệnh viện Nhân dân Gia Định, cho biết quai bị là bệnh truyền nhiễm do virus gây ra, lây lan qua giọt bắn đường hô hấp, nước bọt hoặc tiếp xúc gần với người mắc bệnh.

Theo bác sĩ Kỳ, nhiều người vẫn nghĩ quai bị chỉ xuất hiện ở trẻ em. Tuy nhiên, người trưởng thành chưa từng mắc bệnh hoặc chưa được tiêm vaccine vẫn có nguy cơ nhiễm virus.

Ở giai đoạn đầu, người bệnh thường có các biểu hiện như sốt, mệt mỏi, đau đầu, đau vùng hàm và sưng tuyến mang tai. Với nam giới sau tuổi dậy thì, dấu hiệu đáng lo ngại là tình trạng sưng đau tinh hoàn xuất hiện sau đợt sốt hoặc sau khi tuyến mang tai sưng đau.

"Đây có thể là biểu hiện của viêm tinh hoàn do quai bị. Nam giới không nên chủ quan chờ tự khỏi mà cần đi khám sớm để được xác định nguyên nhân và theo dõi phù hợp", bác sĩ Gia Kỳ nói.

Bác sĩ Gia Kỳ cho hay không phải mọi trường hợp đau tinh hoàn đều liên quan đến quai bị. Một số bệnh lý cấp cứu như xoắn tinh hoàn cũng có thể gây triệu chứng tương tự và cần được xử trí khẩn cấp để tránh tổn thương không hồi phục.

Hiện chưa có thuốc đặc hiệu điều trị virus quai bị. Việc điều trị chủ yếu tập trung vào kiểm soát triệu chứng, giảm đau, hạ sốt, nghỉ ngơi, uống đủ nước và theo dõi sát diễn tiến bệnh.

Bác sĩ Gia Kỳ cũng cảnh báo nhiều người có thói quen tự điều trị khi bị sưng đau vùng mang tai hoặc đau tinh hoàn bằng các phương pháp truyền miệng như đắp lá, dùng thuốc không rõ nguồn gốc hoặc tự ý uống kháng sinh. Những biện pháp này không giúp điều trị đúng nguyên nhân, thậm chí có thể khiến người bệnh bỏ lỡ thời điểm phát hiện và xử trí biến chứng.

Theo bác sĩ Gia Kỳ, với nam giới trong độ tuổi sinh sản, mọi biểu hiện sưng đau tinh hoàn đều cần được thăm khám sớm. Việc phát hiện đúng nguyên nhân không chỉ giúp điều trị kịp thời mà còn góp phần bảo vệ sức khỏe sinh sản về lâu dài.