Việc ngủ bật quạt cả đêm không đơn thuần là tốt hay xấu. Với đa số người khỏe mạnh, quạt có thể hỗ trợ cải thiện giấc ngủ, giúp không khí trong phòng thoáng hơn nhưng ở một số trường hợp, đặc biệt người mắc dị ứng, hen suyễn hoặc viêm xoang, cách sử dụng quạt có thể ảnh hưởng đến sức khỏe và chất lượng nghỉ ngơi.

Giúp cơ thể dễ đi vào giấc ngủ

Chia sẻ với Good Housekeeping, bác sĩ Chester Wu, ngành tâm thần và y học giấc ngủ cho biết lợi ích lớn nhất của quạt là giúp hạ nhiệt độ phòng ngủ. Khi gần đến giờ ngủ, đồng hồ sinh học sẽ tự động hạ nhiệt độ cơ thể để chuẩn bị cho giấc ngủ. Nếu phòng quá nóng, cơ thể sẽ khó tỏa nhiệt, dễ đổ mồ hôi, tăng nhịp tim và khiến giấc ngủ bị gián đoạn.

Nhiều nghiên cứu cho thấy phòng ngủ mát, khoảng 20-25°C, giúp đa số người dễ đi vào giấc ngủ hơn. Bằng cách tăng lưu thông không khí và hỗ trợ cơ thể tỏa nhiệt, quạt có thể giúp rút ngắn thời gian đi vào giấc ngủ cũng như cải thiện chất lượng nghỉ ngơi.

Đối với phụ nữ trong thời kỳ mãn kinh, TS Natalie Dautovich, chuyên gia tại National Sleep Foundation (Mỹ), cho biết luồng gió từ quạt còn có thể giúp giảm cảm giác bốc hỏa và đổ mồ hôi do thay đổi nội tiết tố.

Bên cạnh đó, trong môi trường ẩm, lưu thông không khí có thể giảm cảm giác tù đọng, góp phần hạn chế sự phát triển của nấm mốc. Tuy nhiên nếu cánh quạt bám bụi, quạt cũng có thể phát tán mạt bụi và các chất gây dị ứng trong phòng.

Tiếng quạt có thể giúp ngủ ngon hơn

Bên cạnh khả năng làm mát, tiếng quạt còn hoạt động như một dạng tiếng ồn trắng giúp che lấp các âm thanh từ môi trường như tiếng xe cộ hay tiếng chó sủa.

Theo Healthline, một nghiên cứu trên 40 trẻ sơ sinh cho thấy 80% trẻ ngủ thiếp đi trong vòng 5 phút khi được nghe tiếng ồn trắng, trong khi tỷ lệ này ở nhóm đối chứng chỉ là 25%. Ngoài ra, một nghiên cứu năm 2021 cũng ghi nhận tiếng ồn trắng giúp cải thiện giấc ngủ ở những người bị ảnh hưởng bởi tiếng ồn môi trường.

Tuy nhiên, bác sĩ Chester Wu lưu ý rằng hiệu quả này phụ thuộc vào từng người. Một số người thấy tiếng quạt thư giãn, nhưng cũng có người cảm thấy âm thanh này gây mất tập trung và làm giảm chất lượng giấc ngủ.

Quạt có thể làm nặng hơn một số bệnh

Tuy nhiên, nếu sử dụng không đúng cách, quạt có thể khiến một số vấn đề sức khỏe trở nên nghiêm trọng hơn.

Theo bác sĩ Purvi Parikh, chuyên ngành dị ứng tại Hệ thống Y tế NYU Langone (Đại học New York, Mỹ), quạt có thể khuấy động mạt bụi, phấn hoa, lông thú cưng, nấm mốc và các chất gây dị ứng khác tích tụ trong phòng hoặc trên cánh quạt. Khi hít phải các hạt này, người bị dị ứng hoặc hen suyễn có thể xuất hiện các triệu chứng như hắt hơi, sổ mũi, ngứa họng, chảy nước mắt hoặc lên cơn hen.

Ngoài ra, luồng gió thổi liên tục còn có thể làm tăng tốc độ bốc hơi nước mắt và độ ẩm trên da, khiến một số người bị khô mắt, khô da, đau họng hoặc nghẹt mũi. Không khí khô cũng có thể khiến chất nhầy trong mũi đặc hơn, làm tăng nguy cơ viêm xoang ở những người vốn đã có bệnh lý này.

Luồng gió từ quạt không trực tiếp gây cảm lạnh hay viêm xoang, nhưng có thể làm khô niêm mạc đường hô hấp, khiến các triệu chứng sẵn có trở nên rõ rệt hơn. Bên cạnh đó, luồng gió lạnh thổi liên tục có thể khiến một số người bị căng cơ hoặc cứng cơ sau khi thức dậy, đặc biệt ở vùng cổ, vai và lưng.

Cách sử dụng quạt an toàn cho sức khỏe

Để tận dụng lợi ích của quạt, các chuyên gia khuyến cáo nên vệ sinh cánh quạt thường xuyên, không để quạt thổi trực tiếp vào mặt hoặc cơ thể, đặt quạt cách người khoảng 60-90cm và sử dụng chế độ đảo gió hoặc hẹn giờ nếu có.

Bên cạnh đó, khi sử dụng quạt cùng điều hòa, nên để điều hòa ở mức khoảng 26-28°C và dùng quạt để luân chuyển không khí thay vì để gió thổi trực tiếp vào cơ thể.

Theo Verywell Health, trong điều kiện nắng nóng cực đoan với nhiệt độ trên 35°C, người cao tuổi, trẻ sơ sinh và người mắc bệnh tim không nên chỉ dựa vào quạt để làm mát vì quạt có thể không đủ khả năng hạ nhiệt độ cơ thể, làm tăng nguy cơ sốc nhiệt. Khi đó, điều hòa nhiệt độ, làm mát da bằng nước hoặc tắm nước mát sẽ là những biện pháp hiệu quả hơn.

Với người bị dị ứng hoặc hen suyễn, bác sĩ Purvi Parikh khuyến nghị kết hợp máy lọc không khí có màng lọc HEPA để giảm lượng chất gây dị ứng trong phòng.