Theo thông tin báo Người Lao Động, Thống kê của BHXH Việt Nam cho thấy phần lớn người nghỉ hưu có mức hưởng dưới bình quân, phổ biến từ 3 đến dưới 10 triệu đồng/tháng.
Theo BHXH Việt Nam, cả nước có khoảng 3,4 triệu người hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH và và trợ cấp hằng tháng. Trong đó, hơn 11.500 người nhận từ 20 triệu đồng/tháng; gần 418.500 người từ 10 đến dưới 20 triệu; hơn 1 triệu người từ 6 đến dưới 10 triệu; khoảng 1,35 triệu người từ 3 đến dưới 6 triệu.
Ngoài ra, gần 564.000 người nhận dưới 3 triệu đồng/tháng, trong đó gần 419.400 người dưới mức 2,34 triệu đồng - tương đương lương cơ sở.
Như vậy, căn cứ trên số liệu thống kê do cơ quan BHXH cung cấp thì người đang hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH và trợ cấp hằng tháng chủ yếu thuộc nhóm có mức hưởng từ 3 triệu đồng/tháng đến dưới 10 triệu đồng/tháng chiếm gần 80%.
Lần điều chỉnh gần nhất được thực hiện từ ngày 1-7-2024 theo Nghị định 75, với mức tăng 15%, góp phần cải thiện đời sống người hưởng. Việc tăng thêm cho nhóm nghỉ hưu trước năm 1995 cũng góp phần thu hẹp chênh lệch với nhóm nghỉ hưu sau thời điểm này.
Theo báo Lao Động, tại Báo cáo Tổng kết thi hành pháp luật về điều chỉnh lương hưu, trợ cấp BHXH và trợ cấp hằng tháng, Bộ Nội vụ cho rằng, việc điều chỉnh lương hưu, trợ cấp BHXH, trợ cấp hằng tháng theo Nghị định số 75/2024/NĐ-CP và các quy định về việc điều chỉnh lương hưu trước đây vẫn còn bộc lộ một số điểm bất cập, hạn chế.
Thứ nhất, không đảm bảo nguyên tắc “đóng - hưởng”. Do mức điều chỉnh lương hưu đang cao hơn đáng kể so với mức tăng của chỉ số giá tiêu dùng, vượt lãi suất đầu tư quỹ BHXH.
Tính trong giai đoạn 2016-2025, mức tăng lương hưu là 71,09%; mức tăng của chỉ số giá tiêu dùng là 34,85%; lãi suất đầu tư quỹ BHXH là 67,28%.
Điều này đã làm mức lương hưu của người nghỉ hưu được điều chỉnh tăng lên quá cao, không phù hợp với mức đóng và thời gian đóng góp vào quỹ BHXH trước đó.
Thứ hai, ảnh hưởng đến khả năng đảm bảo cân đối quỹ BHXH trong dài hạn do việc điều chỉnh lương hưu, trợ cấp BHXH và trợ cấp hằng tháng ở mức cao, kết hợp cùng với tác động của việc già hóa dân số (số người nghỉ hưu đang có xu hướng gia tăng hằng năm) đã làm cho tốc độ tăng số chi chế độ (quỹ hưu trí và tử tuất) vượt tốc độ tăng thu quỹ hưu trí và tử tuất.
Thứ ba, việc điều chỉnh lương hưu tăng chung theo một tỉ lệ (%) với mức cao trong thời gian qua đã làm gia tăng khoảng cách về mức lương hưu giữa những người nghỉ hưu.
Người có mức lương hưu càng cao thì càng được hưởng lợi từ việc điều chỉnh lương hưu, mức lương hưu sau điều chỉnh được dùng làm căn cứ để thực hiện việc điều chỉnh của lần tiếp theo (tác động kép), mà không phải hoàn toàn do nguyên tắc “đóng - hưởng”.
Bộ Nội vụ cho rằng, điều này ngày càng làm gia tăng khoảng cách về lương hưu giữa những người nghỉ hưu có mức hưởng thấp, và người nghỉ hưu có mức hưởng cao. Trong khi đó, phần lớn người nghỉ hưu hiện nay thuộc nhóm có mức hưởng dưới mức hưởng bình quân.
Cơ quan này đang nghiên cứu báo cáo cấp có thẩm quyền thực hiện chính sách tiền lương mới, trong đó đánh giá sửa đổi quy định của pháp luật về BHXH có liên quan để khắc phục hạn chế nêu trên.
Dự kiến từ ngày 1-7-2026, lương hưu, trợ cấp BHXH và trợ cấp hằng tháng sẽ tăng 8% so với mức tháng 6-2026, theo đề xuất của Bộ Nội vụ trong dự thảo nghị định đang được Bộ Tư pháp thẩm định.
Chính sách áp dụng cho 10 nhóm đối tượng, đồng thời bổ sung người đang hưởng trợ cấp hằng tháng theo Điều 23 Luật BHXH 2024.
