Viêm gan B là loại viêm gan phổ biến nhất trên thế giới. Virus viêm gan B (HBV) thường gây bệnh ngắn hạn, nhưng có thể trở thành mạn tính. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) ước tính có 254 triệu người sống chung với bệnh viêm gan B mạn tính vào năm 2022, với 1,2 triệu ca nhiễm mới mỗi năm.

Bệnh có thể lây lan qua tiếp xúc với dịch cơ thể bị nhiễm bệnh như máu, nước bọt, dịch âm đạo và tinh dịch. Bệnh cũng dễ lây truyền từ mẹ sang con.

Không phải tất cả người nhiễm HBV đều có các triệu chứng, nhưng đối với những người mắc bệnh, các triệu chứng có thể bao gồm mệt mỏi, kém ăn, đau dạ dày, buồn nôn và vàng da.

Các loại viêm gan B

Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC), loại viêm gan B bạn mắc phải phụ thuộc vào thời gian virus tồn tại trong cơ thể, sức khỏe gan và các yếu tố khác. Xét nghiệm máu sẽ cho biết bạn mắc loại viêm gan B nào.

- Viêm gan B cấp tính: Viêm gan B cấp tính là bệnh lý ngắn hạn xảy ra trong vòng 6 tháng đầu sau khi tiếp xúc với HBV. Một số người bị viêm gan B cấp tính không có triệu chứng hoặc chỉ bị bệnh nhẹ. Đối với những người khác, viêm gan B cấp tính có thể gây ra bệnh nặng hơn, cần phải nhập viện.

- Viêm gan B mạn tính: Viêm gan B cấp tính có thể dẫn đến nhiễm trùng suốt đời được gọi là viêm gan B mạn tính. Nếu không được điều trị, viêm gan B mạn tính gây ra các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng, bao gồm tổn thương gan, xơ gan, ung thư gan và thậm chí không qua khỏi.

Con đường lây lan của HBV

Theo CDC, virus viêm gan B lây lan khi máu, tinh dịch hoặc các chất dịch cơ thể khác - ngay cả với lượng cực nhỏ - từ người bị nhiễm virus viêm gan B xâm nhập vào cơ thể của người không bị nhiễm bệnh. Một số nguyên nhân khiến mọi người có thể bị nhiễm virus HBV bao gồm:

• Trẻ sinh ra từ một người mẹ bị nhiễm bệnh
• Quan hệ tình dục với người bị viêm gan B
• Dùng chung kim tiêm, ống tiêm hoặc dụng cụ pha chế thuốc bị nhiễm virus
• Dùng chung các vật dụng bị nhiễm như bàn chải đánh răng, dao cạo râu hoặc thiết bị y tế (như máy đo đường huyết) với người bị viêm gan B
• Tiếp xúc trực tiếp với máu hoặc vết thương hở của người bệnh
• Kiểm soát nhiễm khuẩn kém tại các cơ sở y tế

Mặc dù virus HBV có thể được tìm thấy trong nước bọt, nó không lây lan qua việc hôn hoặc dùng chung đồ dùng. Viêm gan B không lây lan qua hắt hơi, ho, ôm hoặc qua thức ăn hay nước uống. Phụ nữ nhiễm viêm gan B cũng không làm lây lan virus khi cho con bú trực tiếp sữa mẹ.

Virus viêm gan B có mặt ở trong tất cả dịch cơ thể. Ảnh: Freepik.

Cách phòng ngừa lây nhiễm virus viêm gan B

Theo Dịch vụ Y tế Quốc gia Vương quốc Anh (NHS), người mắc viêm gan B vẫn có khả năng lây nhiễm miễn là virus vẫn còn hoạt động trong cơ thể. Viêm gan B cấp tính có thể kéo dài đến 6 tháng và người bệnh lây truyền virus trong suốt thời gian đó.

Trong khi đó, người mắc viêm gan B mạn tính thể hoạt động sẽ lây nhiễm cho người khác suốt đời. Với viêm gan B mạn tính thể không hoạt động, nguy cơ sẽ thấp hơn. Bác sĩ có thể làm xét nghiệm máu để xác định bị nhiễm virus thể hoạt động hay không.

Tiêm vaccine là cách tốt nhất để ngăn ngừa viêm gan B. Trẻ sơ sinh có mẹ bị viêm gan B sẽ được tiêm thêm vaccine để giảm nguy cơ mắc bệnh.

Các nhóm nguy cơ cao nhiễm virus viêm gan B bao gồm phụ nữ mang thai; người tiêm chích ma túy, quan hệ đồng giới nam; người nhiễm HIV hoặc viêm gan B và trẻ sơ sinh có mẹ nhiễm HBV hoặc chưa được tiêm vaccine, nên tiêm vaccine đầy đủ.

Để giúp bảo vệ bản thân nếu sống chung với người mắc bệnh viêm gan B, bạn nên:

• Xét nghiệm máu định kỳ, ít nhất một lần mỗi năm nếu thuộc nhóm nguy cơ cao
• Sử dụng bao cao su hoặc màng chắn khi quan hệ tình dục qua đường âm đạo, hậu môn hoặc miệng
• Không dùng chung các vật dụng cá nhân như dao cạo, bàn chải đánh răng và kim tiêm với người khác
• Nếu dùng thuốc tiêm tĩnh mạch, không sử dụng chung kim tiêm hoặc ống tiêm với bất kỳ ai.