Hệ tim mạch dễ bị ảnh hưởng tiêu cực do áp lực công việc và thói quen ngồi lì một chỗ. Ảnh: Magnific.

Trong nhiều năm, muối được xem là nguyên nhân hàng đầu gây tăng huyết áp. Nhiều người bắt đầu ăn nhạt hơn, chọn thực phẩm ít natri và kiểm tra kỹ nhãn dinh dưỡng. Tuy nhiên, tỷ lệ tăng huyết áp vẫn tiếp tục gia tăng, đặc biệt ở nhóm nhân viên văn phòng phải làm việc nhiều giờ, ngồi lâu trước màn hình và liên tục chịu áp lực công việc.

Các chuyên gia cho rằng môi trường làm việc hiện đại đang âm thầm thay đổi cách cơ thể vận hành. Những ngày làm việc vốn kết thúc lúc chiều tối nay kéo dài bằng email đêm khuya, cuộc gọi cuối tuần và thông báo liên tục từ điện thoại. Dù nhiều người ăn uống lành mạnh hơn trước, họ lại ngủ ít, vận động ít và căng thẳng nhiều hơn.

Một nghiên cứu của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) cho thấy làm việc từ 55 giờ/tuần trở lên có liên quan đến nguy cơ đột quỵ và bệnh tim cao hơn đáng kể, theo India Times.

Cơ thể không được thiết kế để chịu căng thẳng liên tục

Cơ thể con người xử lý tốt những đợt căng thẳng ngắn hạn. Nó phản ứng, thích nghi và phục hồi. Vấn đề bắt đầu xảy ra khi căng thẳng không bao giờ biến mất.

Theo bác sĩ tim mạch Sanjeev Chaudhary, Trưởng khoa Tim Mạch, Bệnh viện Marengo Asia (Ấn Độ), việc làm việc quá giờ, áp lực thời hạn, thiếu ngủ, tiếp xúc thiết bị điện tử liên tục và không có thời gian hồi phục khiến cơ thể luôn trong trạng thái "chiến đấu hoặc bỏ chạy" kéo dài. "Điều này làm hệ thần kinh giao cảm hoạt động kéo dài và tăng hormone căng thẳng cortisol - hai yếu tố trực tiếp làm huyết áp tăng", chuyên gia này giải thích.

Theo WHO, làm việc từ 55 giờ/tuần trở lên có liên quan đến nguy cơ đột quỵ và bệnh tim cao hơn đáng kể. Ảnh: Freepik.

Khi stress kéo dài, tim đập nhanh hơn, mạch máu co lại và hormone căng thẳng duy trì ở mức cao trong nhiều giờ. Qua thời gian, nhiều tháng, thậm chí nhiều năm, áp lực này dần trở thành trạng thái bình thường.

Điều nguy hiểm là nhiều người không hề cảm thấy mình mắc bệnh. Họ vẫn đi làm, họp hành, hoàn thành công việc mỗi ngày trong khi huyết áp âm thầm tăng lên. Phân tích trong nghiên cứu của WHO-ILO ước tính giờ làm việc kéo dài đã góp phần gây ra gần 745.000 ca tử vong trên toàn cầu do đột quỵ và bệnh tim mạch trong một năm.

Ngồi quá lâu cũng gây hại cho tim mạch

Phần lớn nhân viên văn phòng không lao động nặng nhọc, nhưng họ lại ngồi hàng giờ liền. Điều này vẫn tạo áp lực lớn cho hệ tim mạch.

Bác sĩ Surendra Nath Khanna, Trưởng khoa Phẫu thuật Tim người lớn và Ghép tim phổi, Bệnh viện Artemis, cho biết khi làm việc kéo dài, cơ thể luôn trong trạng thái căng thẳng, dẫn đến tiết ra hormone căng thẳng như cortisol và adrenaline, khiến mạch máu co thắt. "Ngồi lâu còn làm giảm lưu thông máu, tăng nguy cơ tăng cân và kháng insulin - những yếu tố liên quan chặt chẽ với tăng huyết áp", bác sĩ Khanna cho hay.

Bên cạnh đó là những thói quen xấu đi kèm ngày làm việc dài: ăn đồ nhanh, bỏ tập thể dục, ăn vặt nhiều, uống cà phê quá độ để chống buồn ngủ và kiệt sức vào cuối ngày. Theo thời gian, điều này không chỉ gây mệt mỏi mà còn trở thành vấn đề tim mạch nghiêm trọng.

Huyết áp cao không còn là vấn đề của người già mà ngày càng gia tăng ở người trẻ tuổi. Ảnh: Shutterstock.

Thiếu ngủ đang trở thành "kẻ kích hoạt" huyết áp cao

Nhiều người tự hào vì có thể chỉ cần ngủ 5 tiếng mỗi đêm, nhưng điều này lại khiến cơ thể phải "trả giá". Nghiên cứu cho thấy ngủ dưới 6-7 giờ thường xuyên có thể làm rối loạn khả năng điều hòa huyết áp tự nhiên của cơ thể. Trong giấc ngủ khỏe mạnh, huyết áp thường giảm xuống để tim được nghỉ ngơi. Nếu ngủ không đủ, hệ thần kinh sẽ luôn trong trạng thái hoạt động quá mức.

"Ngủ ít hơn 6-7 tiếng có thể làm gián đoạn nhịp sinh học và làm suy giảm khả năng điều hòa huyết áp, dẫn đến tăng huyết áp về đêm", bác sĩ Khanna lưu ý.

Thậm chí, các thói quen như lướt điện thoại khuya, trả lời tin nhắn công việc sau nửa đêm hay lo lắng về công việc ngày hôm sau đều có thể làm rối loạn đồng hồ sinh học trong cơ thể. Đây cũng là lý do ngày càng nhiều người trẻ bị chẩn đoán tăng huyết áp sớm hơn trước đây.

Tin tích cực là cơ thể phản ứng khá tốt với những điều chỉnh nhỏ trong lối sống. Các chuyên gia khuyến nghị:

• Đi bộ hoặc vận động ngắn giữa giờ làm việc
• Giãn cơ sau các cuộc họp dài
• Hạn chế sử dụng thiết bị điện tử sau giờ làm
• Ngủ đúng giờ và đủ giấc
• Kiểm tra huyết áp định kỳ
• Duy trì hoạt động giảm stress mỗi ngày.

Ngày nay, quản lý căng thẳng không còn là hoạt động "xa xỉ" dành cho cuối tuần mà đang trở thành một phần thiết yếu để bảo vệ tim mạch. Văn hóa làm việc hiện đại có thể khuyến khích làm việc quá sức, nhưng cơ thể con người thì không.