Theo ABEMA TIMES, "hôn nhân đeo mặt nạ" là khái niệm dùng để chỉ những cặp vợ chồng mà mối quan hệ đã nguội lạnh, đời sống tình cảm gần như tan vỡ song vẫn duy trì vẻ ngoài hòa thuận trước công chúng. Hiện tượng này đang trở thành chủ đề được xã hội Nhật Bản quan tâm, khi nhiều người đặt câu hỏi: Việc tiếp tục sống chung sau khi tình cảm đã đổ vỡ là một lựa chọn thực tế hay chỉ kéo dài thêm sự đau khổ cho cả hai?

Không ly hôn vì những ràng buộc của cuộc sống

Nhiều cặp vợ chồng không chọn ly hôn không phải vì đã hàn gắn được tình cảm mà bởi còn vướng mắc hàng loạt vấn đề thực tế như tài chính, nhà ở, việc nhà, con cái hay các thủ tục pháp lý phức tạp.

Chỉ cần gia đình vẫn có thể vận hành bình thường, không ít người chấp nhận tiếp tục sống dưới cùng một mái nhà dù gần như không còn là vợ chồng đúng nghĩa.

Một người đàn ông ngoài 30 tuổi chia sẻ rằng anh và vợ hầu như không còn trò chuyện với nhau. Ngay cả khi anh chào "Anh đi đây" trước lúc ra khỏi nhà, vợ cũng không đáp lại. Hai người đôi khi chỉ liên lạc qua tin nhắn và những lời hồi đáp của vợ luôn rất lạnh nhạt.

Anh từng nhiều lần chủ động muốn hàn gắn mối quan hệ nhưng chỉ nhận được những câu đáp như: "Đến nước này còn gì để nói nữa?" hay "Có gì mà phải nói?". Điều đó khiến anh cảm thấy vợ không còn muốn lắng nghe bất kỳ lời giải thích nào.

Thế nhưng trong mắt mọi người, họ vẫn là một gia đình bình thường. Vợ có nhóm bạn là các bà mẹ cùng trường của con, hai vợ chồng vẫn cùng nhau tham dự các hoạt động ở trường hay ngày hội thể thao của con. Với người ngoài, họ vẫn là một gia đình hạnh phúc.

Người đàn ông cho biết mối quan hệ bắt đầu xấu đi khoảng 4 năm trước. Khi đó, anh tập trung ôn thi lấy chứng chỉ nên thường xuyên căng thẳng, dễ cáu gắt với người thân.

Trong khi đó, vợ anh cho rằng sau khi sinh con, cô không nhận được sự hỗ trợ từ chồng. Ngay cả khi quay lại làm việc, chồng cũng không thực hiện lời hứa chia sẻ nhiều hơn việc nhà. Sự thất vọng và bất mãn tích tụ trong thời gian dài cuối cùng đã bùng nổ.

Anh cũng thừa nhận mình không quá thân thiết với con gái. Do mẹ và con gái rất gắn bó, người vợ thường than phiền về chồng trước mặt con, khiến cô bé ngày càng xa cách cha.

"Tôi dần không còn muốn mở lời"

Một phụ nữ ngoài 30 tuổi, có hai con, cũng chia sẻ rằng cô và chồng đã nhiều năm gần như không trò chuyện.

Theo cô, cuộc hôn nhân không rạn nứt vì một biến cố lớn mà do vô số chuyện nhỏ tích tụ theo thời gian.

Cô từng đề nghị phân chia lại việc nhà, thử nhắn tin, giảm bớt yêu cầu, thậm chí để lại lời nhắn trên giấy nhớ nhưng chồng vẫn không thay đổi. Lâu dần cô cũng mất luôn động lực để tiếp tục giao tiếp.

Hiện tại, chồng vẫn có mối quan hệ tốt với hai con còn cô cũng rất gần gũi với các con. Chỉ riêng mối quan hệ giữa hai vợ chồng là gần như đóng băng. Mỗi khi tham gia hoạt động ở trường của con hoặc gặp gỡ họ hàng, họ chỉ cố gắng ở chung một không gian với nhau ở mức tối thiểu.

Người phụ nữ nhấn mạnh rằng cô chưa bao giờ nói xấu chồng trước mặt các con. Cô cũng chưa có ý định ly hôn, bởi các con vẫn rất yêu quý cha. Theo cô, chỉ vì mối quan hệ vợ chồng rạn nứt mà tước đi sự hiện diện của người cha trong cuộc sống của con là điều không nên.

Ngoài ra, thủ tục ly hôn cũng đòi hỏi rất nhiều thời gian và công sức. Cô thừa nhận hiện tại mình thậm chí không còn đủ năng lượng để giải quyết những việc đó.

Do không thể chia sẻ cảm xúc với chồng, cô chỉ còn biết tâm sự với bạn bè và dành thời gian chăm sóc bản thân.

Trẻ em cảm nhận rõ hơn người lớn tưởng

Atsuko Okano, chuyên gia nghiên cứu về các vấn đề hôn nhân tại Nhật Bản cho biết nhiều người đàn ông coi công việc như nơi để trốn tránh các vấn đề trong gia đình. Chỉ cần thấy vợ và con vẫn sinh hoạt bình thường, họ thậm chí không nhận ra bản thân đang ở trong một cuộc "hôn nhân đeo mặt nạ".

Bà cũng nhấn mạnh rằng trẻ em thường nhạy cảm hơn người lớn nghĩ. Dù cha mẹ không cãi nhau trước mặt con, các em vẫn có thể cảm nhận được sự im lặng, khoảng cách và bầu không khí gượng gạo trong gia đình. Đôi khi, chính những đứa trẻ lại phải cẩn trọng tìm cách giữ gìn sự yên bình cho cả nhà.

Okano cũng cảnh báo các cặp đôi không nên kỳ vọng rằng "đợi con lớn rồi quan hệ vợ chồng sẽ tự cải thiện". Nếu để mâu thuẫn kéo dài, người chồng cũng có thể dần mất kiên nhẫn, thậm chí chủ động tìm luật sư để bàn chuyện ly hôn.

Theo bà Okano, một giải pháp đang được nhiều người Nhật nhắc đến là "sotsukon", có thể hiểu là "ly hôn tốt nghiệp".

Đây là hình thức hai vợ chồng vẫn duy trì quan hệ hôn nhân trên giấy tờ nhưng cùng thống nhất sống độc lập về tài chính, tự do trong sinh hoạt và xây dựng một cách chung sống mới phù hợp với cả hai.

Tuy nhiên, bà cho rằng việc chuyển từ "hôn nhân đeo mặt nạ" sang "ly hôn tốt nghiệp" không hề dễ dàng. Chỉ khi cả hai sẵn sàng đối diện vấn đề và giao tiếp thẳng thắn, họ mới có thể vừa giữ cuộc hôn nhân, vừa tìm được một lối sống thoải mái hơn.

Về phần mình, người phụ nữ trong câu chuyện cho biết điều khiến cô đau lòng nhất không phải là việc ít nói chuyện với chồng, mà là cảm giác cô đơn vì chồng không bao giờ đón nhận hay chia sẻ cảm xúc của mình.

Theo cô, "ly hôn tốt nghiệp" vẫn cần được xây dựng trên một mức độ tin tưởng nhất định. Trong khi đó, giữa cô và chồng hiện tại, ngay cả nền tảng tối thiểu ấy cũng không còn.

Chuyên gia Okano khuyến nghị, nếu vẫn muốn cứu vãn cuộc hôn nhân, các cặp đôi nên bắt đầu từ những tương tác nhỏ nhất như chào buổi sáng, nói "Anh về rồi" hoặc "Em về rồi" khi trở về nhà, đồng thời chủ động thể hiện sự quan tâm với đối phương. Quan trọng hơn, mỗi người cần thẳng thắn bày tỏ cảm giác cô đơn, tổn thương của mình thay vì để sự im lặng trở thành trạng thái mặc định của hôn nhân.