Không ít người sau khi uống rượu bia lại xuất hiện các biểu hiện bất thường như nóng bừng mặt, nổi mẩn ngứa, khó thở, thậm chí choáng váng. Ảnh: Freepik.

Càng gần Tết Nguyên đán, các buổi tất niên, gặp gỡ, sum họp gia đình càng diễn ra dày đặc, kéo theo việc sử dụng rượu bia khó tránh khỏi. Tuy nhiên, không ít người sau khi uống rượu bia lại xuất hiện các biểu hiện bất thường như nóng bừng mặt, nổi mẩn ngứa, khó thở, thậm chí choáng váng.

Khi cơ thể phát tín hiệu nguy hiểm

Theo TS.BS Nguyễn Hữu Trường, Phó Giám đốc Trung tâm Dị ứng - Miễn dịch lâm sàng, Bệnh viện Bạch Mai, những biểu hiện này không đơn thuần là "say rượu" mà có thể là các phản ứng dị ứng tiềm ẩn nguy hiểm, thậm chí đe dọa tính mạng nếu không được nhận diện và xử trí kịp thời.

Về cơ chế, bác sĩ cho biết phản ứng dị ứng sau uống rượu bia có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau. Khi vào cơ thể, cồn được chuyển hóa thành acetaldehyde. Cả hai chất này đều có khả năng kích thích tế bào mast - tế bào miễn dịch quan trọng trong phản ứng dị ứng - làm giải phóng histamine, gây ngứa, nổi mề đay, khó thở hoặc co thắt phế quản.

Ngoài ra, rượu bia còn ức chế quá trình phân hủy histamine từ thức ăn, khiến nồng độ chất này tích tụ trong cơ thể, dễ làm bùng phát mày đay hoặc cơn hen.

Không chỉ riêng cồn, các thành phần khác trong rượu bia như chất phụ gia, chất bảo quản (sulphite, phẩm màu) hoặc nguyên liệu như lúa mạch, men bia cũng có thể trở thành dị nguyên đối với những người có cơ địa nhạy cảm. Đáng chú ý, người châu Á thường dễ gặp phản ứng với rượu bia hơn do đặc điểm chuyển hóa cồn khác biệt so với người phương Tây.

"Các phản ứng dị ứng rượu bia thường xuất hiện ngay sau khi uống, với mức độ từ nhẹ đến nặng. Biểu hiện thường gặp là hội chứng nóng bừng với đỏ mặt, cảm giác bốc hỏa, tim đập nhanh, chóng mặt, đau đầu, buồn nôn. Trên da, người bệnh có thể nổi mày đay, sẩn ngứa hoặc phù Quincke gây sưng môi, mi mắt, mặt. Ở đường hô hấp, rượu bia có thể khởi phát co thắt phế quản, gây khó thở hoặc cơn hen cấp", bác sĩ Trường nói.

Bác sĩ cho biết phản ứng dị ứng sau uống rượu bia có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau. Ảnh: Freepik.

Nguy hiểm nhất là sốc phản vệ - tình trạng cấp cứu tối khẩn với biểu hiện tụt huyết áp, khó thở dữ dội, có thể dẫn đến tử vong nếu không được xử trí kịp thời.

Hệ lụy lâu dài

TS.BS Nguyễn Hữu Trường nhấn mạnh rượu bia không chỉ gây phản ứng tức thì mà còn để lại nhiều hệ lụy lâu dài. Ở những người đã mắc các bệnh dị ứng như hen phế quản, viêm mũi dị ứng hay mày đay mạn tính, việc uống rượu bia có thể làm bệnh tái phát hoặc nặng lên.

"Việc sử dụng rượu bia kéo dài còn làm tăng nồng độ kháng thể IgE trong máu, khiến cơ thể trở nên nhạy cảm hơn với các yếu tố môi trường như bụi nhà, phấn hoa hay thực phẩm. Đối với phụ nữ mang thai, sử dụng rượu bia trong thai kỳ có thể làm tăng nguy cơ dị ứng cho trẻ sau này", vị chuyên gia phân tích.

Để bảo vệ sức khỏe trong dịp Tết, các chuyên gia khuyến cáo người dân cần lắng nghe cơ thể và đặc biệt thận trọng nếu từng có tiền sử nổi mẩn, khó thở sau khi uống rượu bia.

Những biểu hiện tưởng chừng nhẹ như đỏ mặt, ngứa hay nóng bừng có thể là dấu hiệu cảnh báo cho phản ứng nghiêm trọng hơn ở những lần uống sau. Nguy cơ dị ứng cũng tăng theo lượng rượu bia tiêu thụ, do đó, người dân cần hạn chế số lượng sử dụng. Khi xuất hiện các dấu hiệu như sưng mặt, môi, lưỡi hoặc khó thở sau khi uống rượu bia, người bệnh cần được đưa đến cơ sở y tế gần nhất để cấp cứu kịp thời.

Rượu bia có thể góp phần tạo không khí vui vẻ trong ngày Tết, nhưng sử dụng thiếu kiểm soát có thể phải trả giá bằng sức khỏe, thậm chí tính mạng.