Theo Hiệp hội Sản phụ khoa Mỹ (ACOG), thai máy là một trong những dấu hiệu giúp mẹ bầu cảm nhận sự phát triển và tình trạng của em bé trong bụng. Những chuyển động đầu tiên thường khá nhẹ, sau đó dần rõ ràng hơn khi thai lớn lên.

Số lượng và kiểu chuyển động của em bé sẽ thay đổi theo từng giai đoạn thai kỳ. Thông thường, thai máy tăng dần đến khoảng tuần 32, sau đó duy trì tương đối ổn định, dù cách em bé cử động có thể thay đổi khi gần ngày sinh.

Thai máy thay đổi theo từng giai đoạn thai kỳ, từ những chuyển động nhẹ ban đầu đến những cú đạp, xoay rõ ràng hơn khi thai nhi lớn dần. Ảnh: Magnific.

Tháng 1-2: Những bước phát triển đầu tiên

Trong 2 tháng đầu thai kỳ, trứng sau khi được thụ tinh sẽ phát triển thành một quả bóng tế bào gọi là phôi nang, sau đó làm tổ trong niêm mạc tử cung. Từ tuần thứ 5, phôi bắt đầu bước vào giai đoạn phát triển rõ rệt.

Não, cột sống và ống thần kinh bắt đầu hình thành. Mô tim cũng phát triển, cùng với các bộ phận trên khuôn mặt và tai trong.

Ở giai đoạn này, các chồi tay và chân xuất hiện, sau đó hình thành ngón tay, ngón chân. Ống tiêu hóa cũng bắt đầu phát triển và dần hoàn thiện.

Đến cuối tuần thứ 8, phôi thai dài khoảng 1,3 cm. Đây là giai đoạn các cơ quan và cấu trúc cơ bản của cơ thể bắt đầu được hình thành.

Tháng 3: Thai nhi bắt đầu có những chuyển động

Từ tuần 9 đến 12, cơ thể thai nhi tiếp tục phát triển nhanh chóng. Sụn ở tay, chân, bàn tay và bàn chân hình thành, trong khi mí mắt đã xuất hiện nhưng vẫn đóng. Đầu thai nhi cũng dần có hình dạng tròn hơn.

Từ tuần 11, thai nhi bước vào giai đoạn phát triển của thai nhi. Lúc này, bé đã có những chuyển động giống như thở và nuốt nước ối, dù mẹ thường chưa thể cảm nhận được những chuyển động này.

Ở tháng thứ 3, thai nhi bắt đầu có những chuyển động như nuốt nước ối, cử động tay chân và thực hiện động tác giống như thở, dù mẹ chưa thể cảm nhận rõ thai máy. Ảnh: Magnific.

Tháng 4: Chuyển động của thai nhi phối hợp hơn

Từ tuần 13 đến 16, các cơ quan chính của thai nhi đã hình thành và tiếp tục phát triển. Xương bắt đầu cứng lại, đặc biệt là các xương dài; da vẫn còn mỏng nhưng dần dày lên. Cổ và các chi dưới cũng phát triển rõ hơn.

Thính giác bắt đầu phát triển, trong khi phổi hình thành các mô cần thiết cho quá trình trao đổi oxy và carbon dioxide sau khi chào đời. Các cử động tay chân cũng trở nên phối hợp hơn, dù mẹ có thể chưa cảm nhận rõ thai máy.

Đến cuối tuần 16, thai nhi có thể dài hơn 10 cm và nặng hơn 85 g.

Tháng 5: Mẹ bắt đầu cảm nhận thai máy

Từ tuần 17 đến 20, thai nhi tiếp tục hoàn thiện các giác quan và hệ thần kinh. Đến khoảng tuần 18, bé có thể bắt đầu nghe được âm thanh, trong khi vùng não kiểm soát vận động đã hình thành đầy đủ, giúp các cử động ngày càng rõ và có sự phối hợp hơn.

Đến tuần 19, các đặc điểm trên khuôn mặt như tai, mũi và môi có thể được nhận thấy khi siêu âm. Lớp lông tơ mịn lanugo cũng bắt đầu bao phủ cơ thể thai nhi.

Khoảng giai đoạn này, nhiều mẹ, đặc biệt là người mang thai lần đầu, có thể bắt đầu nhận ra những chuyển động đầu tiên của em bé. Đến cuối tuần 20, thai nhi dài hơn 15 cm và nặng khoảng 310 g.

Tháng 6 - 7: Thai máy mạnh và rõ hơn

Từ tuần 21 đến 24, các chuyển động của thai nhi ngày càng mạnh và rõ ràng. Những cú đạp, xoay người trở nên dễ nhận biết hơn, giúp mẹ cảm nhận rõ hoạt động của em bé trong bụng. Thai nhi cũng có thể đưa tay lên miệng và mút ngón tay.

Trong giai đoạn này, lông mày bắt đầu xuất hiện, các đường vân trên bàn tay và bàn chân hình thành, tạo nền tảng cho dấu vân tay và dấu chân sau này. Phổi tiếp tục phát triển để chuẩn bị cho quá trình hô hấp sau khi chào đời.

Từ tuần 25 đến 28, thai nhi tiếp tục phát triển nhanh chóng và có thể phản ứng bằng chuyển động với những âm thanh quen thuộc, chẳng hạn giọng nói của mẹ. Những âm thanh lớn cũng có thể khiến bé giật mình, kéo tay hoặc chân.

Từ tháng thứ 7, thai nhi có thể phản ứng với âm thanh bằng những cử động như giật mình, kéo tay chân; mẹ cũng bắt đầu cảm nhận rõ hơn những chuyển động của bé. Ảnh: Magnific.

Tháng 8: Thai máy ngày càng rõ rệt

Từ tuần 29 đến 32, thai nhi tiếp tục tăng trưởng nhanh chóng. Bé có thể duỗi người, đạp và thực hiện các động tác nắm bắt, vì vậy mẹ có thể cảm nhận những chuyển động rõ ràng hơn.

Mắt đã có thể đóng, mở và cảm nhận sự thay đổi của ánh sáng. Tủy xương bắt đầu sản xuất các tế bào hồng cầu, trong khi các cơ quan chính gần như đã hoàn thiện. Từ tuần 31, thai nhi bước vào giai đoạn tăng cân nhanh.

Khi thai ngày càng lớn, không gian trong tử cung trở nên chật hơn nên kiểu chuyển động có thể thay đổi, nhưng thai vẫn tiếp tục cử động.

Tháng 9: Thai máy vẫn tiếp tục đến khi chuyển dạ

Từ tuần 33 đến 36, não bộ tiếp tục phát triển nhanh chóng, xương ngày càng cứng cáp trong khi hộp sọ vẫn mềm và linh hoạt để thuận lợi cho quá trình sinh. Lớp mỡ dưới da cũng dày lên, giúp thai nhi giữ ấm sau khi chào đời.

Móng tay đã phát triển đến đầu ngón tay. Khoảng tuần 36-37, phần lớn thai nhi bắt đầu xoay về tư thế đầu hướng xuống, chuẩn bị cho cuộc sinh.

Từ tuần 37 đến 40, phổi, não và hệ thần kinh vẫn tiếp tục hoàn thiện. Hệ tuần hoàn và hệ cơ xương gần như đã hoàn chỉnh, trong khi thai nhi tiếp tục tăng trưởng và chiếm phần lớn không gian trong tử cung.

Dù không gian ngày càng chật, mẹ vẫn cần cảm nhận thai máy đều đặn. Kiểu chuyển động có thể thay đổi khi thai lớn lên, nhưng thai nhi vẫn nên cử động cho đến khi chuyển dạ. Đầu bé lúc này có thể đã hạ thấp vào vùng xương chậu để chuẩn bị chào đời.

Thai máy là một trong những dấu hiệu giúp mẹ theo dõi sức khỏe của em bé trong suốt thai kỳ. Vì vậy, mẹ nên chú ý đến thói quen vận động thường ngày của thai nhi.

Nếu nhận thấy bé cử động ít hơn bình thường, ngừng cử động hoặc thay đổi rõ rệt kiểu thai máy, mẹ cần liên hệ ngay với cơ sở y tế hoặc bác sĩ sản khoa để được kiểm tra, không nên chủ quan chờ đợi.