Rau dền – Loại rau rẻ tiền, dễ trồng trong vườn nhà người Việt

Từ bao đời nay, rau dền đã trở thành loại rau quen thuộc trên mâm cơm người Việt. Trong lịch sử, người Aztecs, Mayans và Incas cổ đại coi đây là loại rau không thể thiếu trong chế độ ăn uống hàng ngày. Rau dền có nhiều loại, từ rau dền trắng, rau dền đỏ, rau dền gai, rau dền cơm… Mùa hè là mùa của rau dền lên ngôi. Người ta thường sử dụng rau dền để nấu canh, luộc để giải nhiệt mùa hè, tăng năng lượng.

Theo Huffingtonpost, rau dền rất giàu chất chống oxy hóa, protein, vitamin, canxi, carbohydrate, sắt và khoáng chất… Chúng đem lại rất nhiều lợi ích cho sức khỏe cho mỗi người sử dụng như: Cung cấp nguồn năng lượng dồi dào cho cơ thể vì chứa nhiều carbohydrate, protein, vitamin K, folate, riboflavin, vitamin A, vitamin B6 và vitamin C.

Rau dền ngăn ngừa sự mất cân bằng điện giải, là nguồn cung cấp mangan, sắt, đồng, canxi, magiê, kali và phốt pho cần thiết để duy trì sự cân bằng khoáng chất trong cơ thể. Những người ăn chay không dung nạp gluten hoặc những người mắc bệnh celiac có thể ăn rau này để nạp protein cho cơ thể. Hàm lượng chất xơ cao trong rau dền giúp cải thiện tiêu hóa, giảm đáng kể hiện tượng táo bón. Protein trong lá rau dền giúp giảm lượng insulin trong máu và giải phóng một hormone giúp giảm bớt sự thèm ăn.

Một trong những lợi ích chính của rau dền là giúp giảm cholesterol, giảm mức LDL trong máu và thúc đẩy giảm cân. Rau dền cũng rất giàu chất sắt, rất tốt cho bệnh nhân thiếu máu vì làm tăng hàm lượng hemoglobin. Ăn rau dền thường xuyên giúp giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch nhờ hàm lượng phytosterol dồi dào, thúc đẩy giảm huyết áp và đột quỵ. Sự hiện diện của lysine (một axit amin thiết yếu) cùng với vitamin E, sắt, magiê, photpho, kali và vitamin C giúp chống lại các gốc tự do gây lão hóa và hình thành các tế bào ác tính. Nước ép chiết xuất từ lá rau dền tươi được dùng để điều trị bệnh tiêu chảy và điều kiện xuất huyết. Canxi trong lá rau giúp giảm nguy cơ loãng xương và thiếu canxi.

Theo cựu đại tá, lương y đa khoa Bùi Hồng Minh (Phó Chủ tịch Hội Đông y Ba Đình, Hà Nội), trong y học cổ truyền, rau dền được biết tới như một vị thuốc chữa được rất nhiều loại bệnh khác nhau.

Những bài thuốc hay, dễ áp dụng để chữa bệnh từ rau dền

"Trong Đông y, rau dền có vị ngọt, tính lạnh, không độc, có công dụng chữa bỏng, mụn nhọt, bệnh đường hô hấp… Nước ngoài còn sử dụng loại rau này để giúp nhuận tràng, trị táo bón", lương y Bùi Hồng Minh khẳng định. Dưới đây là một số bài thuốc chữa bệnh, ứng dụng sơ cứu được vị lương y này đưa ra:

- Bị ong đốt, rắn cắn: Vò nát mấy ngọn rau dền rồi chà xát vào vết thương sẽ giúp giảm đau, tiêu nọc độc nhanh chóng. Đối với trường hợp rắn cắn, sau khi sơ cứu bằng rau dền cần đưa bệnh nhân đến cơ sở y tế sớm nhất có thể.

- Chữa ho kéo dài, long đờm: Lấy thân và lá cây rau dền gai đem rửa sạch, giã nát, vắt lấy nước uống sẽ giúp chữa khỏi bệnh nhanh chóng.

- Tăng cường miễn dịch, sức đề kháng, phòng dịch bệnh lây nhiễm trong mùa hè: Sử dụng rau dền nấu canh hoặc luộc ăn cả nước lẫn cái hàng ngày.

- Viêm họng, đau họng: Lấy thân, lá rau dền gai, cho thêm chút muối, gừng tươi và đem nhai lấy nước nuốt dần sẽ giúp chữa đau, viêm họng.

- Hỗ trợ điều trị sỏi thận: Rễ rau dền gai đem sao vàng, vỏ quả bí đao, kim tiền thảo, mã đề, rễ thiên lý, rễ cỏ tranh, đậu đen có hàm lượng bằng nhau. Cho tất cả vào ấm đổ thêm 500ml nước sắc còn 250ml, chia làm 2-3 lần uống trong ngày. Một liệu trình kéo dài 10 ngày.

- Chữa kinh nguyệt không đều: Rau dền gai, bạc thau có hàm lượng bằng nhau. Tất cả rửa sạch, cho vào ấm sắc với 450ml còn 250ml, chia 2 lần uống trong ngày.

- Da nổi mẩn đỏ do tiếp xúc rơm rạ…: Rau dền gai, rau sam, lá hẹ có lượng bằng nhau. Đem giã nát đắp vào chỗ da bị mẩn đỏ.

"Mặc dù đây là loại rau có nhiều công dụng chữa bệnh, không có độc nhưng không phải ai ăn càng nhiều thì càng tốt. Nguyên nhân là rau dền có tính hàn, thanh nhiệt, người đang bị tiêu chảy tốt nhất không nên dùng. Phụ nữ có thai, cơ thể dễ bị nhiễm lạnh cũng được khuyến cáo không nên ăn rau dền để an toàn cho sức khỏe của cả mẹ và con", lương y Bùi Hồng Minh nói.

Ngoài ra, nếu bạn ăn rau dền đỏ không nên kết hợp cùng tiết canh vì sẽ gây tiêu chảy, không ăn chung với thịt ba ba vì rất dễ sinh độc tính, gây nên ngộ độc thực phẩm.