Về bản chất, nước chỉ là một hợp chất vô cơ đơn giản mang công thức hóa học H₂O, gồm hai nguyên tử hydro liên kết với một nguyên tử oxy. Không màu, không mùi và gần như không có vị, nước tưởng chừng là thứ giống nhau ở mọi nơi.
Thế nhưng, nếu bạn là người thường xuyên sử dụng nước đóng chai, có lẽ từng nhận ra một điều thú vị, cùng là nước nhưng mỗi thương hiệu lại mang đến một cảm nhận khác nhau khi uống. Có loại cho cảm giác thanh mát, nhẹ nhàng; có loại lại hơi ngọt, đậm vị khoáng hoặc để lại dư vị đặc trưng nơi đầu lưỡi.
Sự khác biệt ấy đến từ đâu?
Bí mật nằm ở những khoáng chất hòa tan
Trên nhãn của hầu hết các chai nước đóng chai, người tiêu dùng có thể bắt gặp các thông số như TDS (tổng chất rắn hòa tan), PPM (phần triệu) hay cặn khô. Những con số này phản ánh lượng khoáng chất tự nhiên có trong nước, bao gồm canxi, magie, kali, natri và nhiều nguyên tố vi lượng khác.
Mỗi thương hiệu nước đóng chai thường khai thác nguồn nước từ những khu vực địa lý khác nhau. Có nơi lấy nước từ các mạch nước ngầm sâu trong lòng đất, có nơi khai thác từ suối tự nhiên, tầng chứa nước ngầm hoặc các hồ chứa dưới lòng đất. Bên cạnh đó, quy trình xử lý và lọc nước của mỗi nhà sản xuất cũng không giống nhau. Một số thương hiệu loại bỏ gần như toàn bộ khoáng chất để tạo ra loại nước tinh khiết, trong khi số khác giữ lại phần lớn khoáng chất tự nhiên nhằm duy trì hương vị đặc trưng.
Chính vì vậy, dù cùng là nước uống, mỗi sản phẩm lại sở hữu một công thức khoáng chất riêng, tạo nên những khác biệt rất tinh tế về mùi vị và cảm giác khi uống.
Thoạt nhìn, hàm lượng khoáng chất trong nước có vẻ không đáng kể, thường chỉ được tính bằng đơn vị phần triệu. Tuy nhiên, ngay cả những lượng cực nhỏ này cũng đủ tác động đến vị giác con người.
Một số loại nước mang vị hơi chua hoặc có cảm giác khoáng rõ rệt. Một số khác lại tạo cảm giác mềm, êm và dễ uống hơn. Có những loại nước để lại hậu vị ngọt nhẹ tự nhiên, trong khi loại khác lại mang cảm giác tươi mát đặc trưng.
Đó cũng là lý do vì sao nhiều người có thể dễ dàng nhận ra thương hiệu nước quen thuộc của mình chỉ sau vài ngụm uống.
Khoáng chất trong nước đến từ đâu?
Điều thú vị là những khoáng chất này hoàn toàn không phải do con người bổ sung một cách ngẫu nhiên mà phần lớn được hình thành từ chính hành trình tự nhiên của nước.
Khi nước ngọt thấm sâu qua các lớp đất, đá xốp, cát, trầm tích và các vật liệu khác, thường là trong rất nhiều năm, nó sẽ tự nhiên hấp thụ một lượng nhỏ khoáng chất và nguyên tố từ chúng. Ví dụ, canxi có thể bị hòa tan vào nước chảy qua đá vôi, trong khi nước thu thập từ các nguồn ở những vùng giàu đá granit thường có hàm lượng kali cao hơn.
Khi được khai thác để đóng chai, các nhà sản xuất sẽ kiểm soát hàm lượng khoáng chất nhằm đảm bảo chất lượng và hương vị. Nếu nồng độ một số khoáng chất quá cao, chúng có thể được loại bỏ thông qua các công nghệ lọc hiện đại. Ngược lại, nhiều loại nước khoáng tự nhiên được giữ nguyên thành phần vốn có để bảo tồn hương vị đặc trưng và giá trị dinh dưỡng của nguồn nước.
Vì vậy, mặc dù tất cả các loại nước uống đều được tạo nên từ cùng một công thức H₂O, nhưng những khoáng chất hòa tan tự nhiên bên trong mới chính là yếu tố tạo nên cá tính riêng cho từng chai nước. Đó cũng là lý do cùng là nước, nhưng không phải loại nào cũng mang lại cảm giác giống nhau khi uống.