Chiều 23/7, chiếc xe cấp cứu hú còi dồn dập chuyển một nam bệnh nhân 30 tuổi từ Bệnh viện Thống Nhất đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TP.HCM. Bệnh nhân ngụ Cần Thơ, nhập viện trong tình trạng nguy kịch, ranh giới giữa sinh và tử chỉ còn được đếm bằng giờ.

Trở về Việt Nam sau 3 tháng làm việc tại Nigeria, người đàn ông trẻ tuổi không ngờ bản thân đã mang theo một "sát thủ" âm thầm từ lục địa đen. Ba ngày trước chuyến bay hồi hương, những cơn sốt cao, rét run và vã mồ hôi liên tục xuất hiện. Nhưng nghĩ chỉ là cảm sốt thông thường, anh bỏ qua cơ hội thăm khám tại châu Phi để kịp lên máy bay về nước.

TS.BS Hồ Đặng Trung Nghĩa, Trưởng khoa Nhiễm Việt - Anh, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TP.HCM, nhớ lại khoảnh khắc tiếp nhận ca bệnh. Đó là một cuộc đua kịch tính với thời gian để giành lại sự sống cho chàng trai vừa bước qua hành trình dài nửa vòng trái đất.

Hành trình xuyên Việt tìm thuốc đặc trị

Ngay khi hạ cánh xuống TP.HCM, bệnh nhân đến khám tại một phòng khám tư nhân và phát hiện có ký sinh trùng Plasmodium falciparum trong máu. Người bệnh sau đó nhập viện tại một bệnh viện đa khoa tại TP.HCM để điều trị.

Sau 1-2 ngày nằm viện, kết quả xét nghiệm lại tiếp tục xác định nhiễm Plasmodium falciparum. Đồng thời, bệnh nhân xuất hiện biểu hiện vàng da nên được chẩn đoán mắc sốt rét ác tính thể vàng da do Plasmodium falciparum, một thể bệnh có nguy cơ đe dọa trực tiếp đến tính mạng.

Lúc 18h ngày 23/7, bệnh nhân được chuyển khẩn cấp đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TP.HCM. Phương thuốc duy nhất có thể giải cứu người bệnh lúc này là Artesunate dạng tiêm - dòng thuốc đặc trị sốt rét ác tính.

Người bệnh được điều trị và chăm sóc tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TP.HCM. Ảnh: BVCC.

Tuy nhiên, thách thức lớn chưa từng có xuất hiện là toàn bộ nguồn dự trữ thuốc Artesunate tại TP.HCM và khu vực phía Nam thời điểm đó đã hoàn toàn cạn kiệt. Bệnh viện chưa thể tìm ra nguồn thuốc phù hợp tại chỗ, trong khi mỗi giờ trôi qua đều làm tăng nguy cơ không qua khỏi.

Trong lúc chờ tìm giải pháp, các bác sĩ tạm thời điều trị cho bệnh nhân bằng thuốc viên uống để duy trì tình trạng.

Không chấp nhận dừng lại trước cơ hội sống của người bệnh, lãnh đạo Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TP.HCM cùng khoa Dược đã liên hệ trực tiếp với Bộ Y tế, Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội) và tỏa đi tìm kiếm trên phạm vi toàn quốc.

Tín hiệu phản hồi tích cực xuất hiện, Bệnh viện Bạch Mai là một trong số rất ít đơn vị còn nguồn thuốc Artesunate. Thủ tục nhượng thuốc khẩn cấp lập tức được phối hợp hoàn tất.

Thế nhưng, bài toán tiếp theo lại đặt ra là làm thế nào để lấy thuốc tại Bệnh viện Bạch Mai và vận chuyển vượt 1.700 km vào TP.HCM trong thời gian ngắn nhất?

Phòng Công tác xã hội Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới lập tức kích hoạt các mối liên hệ xã hội. Chị Trần Thị Thanh, người thân của một nhân viên trong phòng, không làm việc trong ngành y nhưng đã tình nguyện chạy xe đến Bệnh viện Bạch Mai nhận thuốc và đưa thẳng ra sân bay Nội Bài.

Tại sân bay Nội Bài, lô thuốc được bàn giao trực tiếp cho một nhân viên trên chuyến bay khởi hành lúc 19h từ Hà Nội vào TP.HCM.

Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới nhận thuốc từ sân bay Tân Sơn Nhất để chuyển về ngay trong đêm. Ảnh: BVCC.

Giành lại mạng sống sau 5 giờ nghẹt thở

Ởđầu cầu TP.HCM, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới bố trí sẵn xe cấp cứu cùng nhân viên khoa Dược túc trực tại sân bay Tân Sơn Nhất.

Khoảng 21h15, chuyến bay hạ cánh xuống Tân Sơn Nhất. Lô thuốc lập tức được bàn giao nhanh chóng cho nhân viên bệnh viện và đưa lên xe chuyên dụng, khẩn trương lao về đường Hùng Vương.

Đến hơn 22h, Artesunate chính thức cập bến khoa Nhiễm Việt - Anh. Các y bác sĩ túc trực sẵn lập tức triển khai tiêm truyền cho bệnh nhân. Như vậy, chỉ trong vòng 5 tiếng đồng hồ (từ khi tiếp nhận bệnh nhân lúc 18h đến 23h), hành trình đưa thuốc qua hơn 1.700 km đã hoàn thành xuất sắc.

Sau quá trình điều trị tích cực và theo dõi sát sao, sức khỏe của nam bệnh nhân đã hồi phục tốt, tình trạng ổn định và đáp ứng điều trị khả quan.

TS.BS Hồ Đặng Trung Nghĩa khuyến cáo sốt rét là bệnh truyền nhiễm lây qua muỗi Anopheles. Do đó, những người đi công tác hoặc làm việc tại các quốc gia, khu vực có lưu hành bệnh sốt rét như châu Phi, Papua New Guinea, Ấn Độ hay Myanmar, khi trở về Việt Nam nếu xuất hiện triệu chứng sốt cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất để thăm khám, xét nghiệm máu và loại trừ nguy cơ mắc sốt rét.