Đái tháo đường thai kỳ là bệnh lý thuộc về rối loạn chuyển hóa của cơ thể khiến cho nồng độ đường trong máu tăng cao suốt thời kỳ mang thai. Khoảng 10% thai phụ gặp phải tình trạng này.

Theo ThS.BS Lê Võ Minh Hương, Phòng Công tác xã hội, Bệnh viện Từ Dũ, bệnh đái tháo đường thai kỳ thường biến mất sau sinh. Tuy nhiên, nó vẫn có thể ảnh hưởng đến sức khỏe của mẹ và bé trong tương lai.

Vì sao phụ nữ mang thai dễ mắc đái tháo đường thai kỳ?

Thông thường, trong lúc ăn, tuyến tụy sẽ tiết ra insulin (hormone giúp vận chuyển glucose vào trong tế bào) và sử dụng nó để tạo năng lượng cho cơ thể. Nhờ đó, chỉ số đường huyết lúc đói và đường huyết sau ăn được điều hòa ổn định, không tăng quá cao và không giảm quá thấp.

Trong quá trình mang thai, nhau thai sản xuất một số hormone làm tăng lượng đường trong máu. Thông thường, tuyến tụy sẽ tiết ra đủ insulin để điều chỉnh mức đường này.

Tuy nhiên, nếu tuyến tụy không sản xuất đủ hoặc cơ thể bị kháng insulin, lượng đường trong máu sẽ tăng cao, dẫn đến tình trạng đái tháo đường thai kỳ.

Đái tháo đường thai kỳ ảnh hưởng thế nào đến mẹ và thai nhi?

Nếu tình trạng đái tháo đường thai kỳ được điều trị và kiểm soát hiệu quả, thai nhi vẫn có thể phát triển khỏe mạnh.

Ngược lại, nếu không kiểm soát tốt, mẹ bầu có thể đối mặt với nhiều rủi ro như sảy thai, sinh non, thai dị tật bẩm sinh, thai chết lưu, đa ối, thai to hoặc thai chậm phát triển. Đồng thời, nguy cơ mắc tiền sản giật hay phải mổ lấy thai cũng tăng cao.

Trẻ sinh ra từ mẹ bị đái tháo đường thai kỳ có nguy cơ cao mắc các vấn đề như hạ đường huyết, vàng da và suy hô hấp sau sinh. Đáng lo ngại hơn, cả mẹ và bé đều đối mặt với nguy cơ phát triển đái tháo đường type 2 trong tương lai.

Chế độ ăn cho thai phụ bị đái tháo đường

Chế độ ăn đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát lượng đường. Thai phụ nên áp dụng các nguyên tắc sau đây vào bữa ăn:

• Chia khẩu phần ăn trong ngày thành 3 bữa ăn chính cùng với 2-3 bữa ăn nhẹ.
• Chế độ ăn phải đáp ứng được công thức: 20% protein và 40% carbonhydrates. Trong đó, một nửa lượng carbonhydrates ở dạng hấp thu chậm (bánh mì, ngũ cốc, gạo lứt, yến mạch). Thai phụ cũng cần nạp khoảng 20-35 gram chất xơ mỗi ngày.
• Thay các thực phẩm có đường như bánh quy, bánh ngọt, kem... bằng các loại trái cây (có thể ăn cùng với rau và ngũ cốc).
• Lượng chất béo hấp thu chiếm dưới 40% lượng calo mỗi ngày. Chất béo bão hòa nên ít hơn 10% tổng số chất béo nạp vào cơ thể.
• Nên ăn đa dạng thực phẩm để đảm bảo cung cấp đủ vitamin và khoáng chất cần thiết.