Mới đây, giới chức Thái Lan cho biết ngành y tế đang bước vào cuộc chạy đua với thời gian khi số ca melioidosis (sốt đất) liên tục tăng. Từ tháng 1 đến giữa tháng 4, nước này ghi nhận 732 ca mắc, trong đó 23 người không qua khỏi. Diễn biến này khiến hệ thống giám sát dịch tễ được siết chặt, các lực lượng y tế duy trì trạng thái sẵn sàng khi nguy cơ vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.
Phó phát ngôn viên chính phủ Lalida Periswiwatana cho biết Bộ Y tế đang theo dõi sát tình hình, đồng thời khuyến cáo người dân nâng cao cảnh giác với căn bệnh tưởng chừng hiếm gặp nhưng có thể diễn tiến nhanh và nặng.
Thực tế, bệnh sốt đất đang được cảnh báo là Whitmore - một bệnh truyền nhiễm do vi khuẩn Burkholderia pseudomallei gây ra, vốn tồn tại tự nhiên trong đất, bùn và nguồn nước bề mặt bị ô nhiễm.
Theo Cục Phòng bệnh, Bộ Y tế, người có thể mắc bệnh khi tiếp xúc với đất, bùn hoặc nước chứa vi khuẩn qua các vết trầy xước, vết thương hở trên da; hít phải bụi hoặc giọt nước nhiễm khuẩn; hoặc sử dụng nguồn nước, thực phẩm bị ô nhiễm.
Whitmore có biểu hiện lâm sàng phong phú, dễ bị nhầm với nhiều bệnh lý khác, khiến việc chẩn đoán sớm gặp khó khăn. Bệnh có thể diễn tiến nặng với các biểu hiện như viêm phổi, hình thành áp xe ở nhiều cơ quan, nhiễm trùng huyết, thậm chí sốc nhiễm trùng và không qua khỏi nếu không được phát hiện, điều trị kịp thời.
 |
Bàn chân phải của bệnh nhân lở, loét - đây là vị trí được nghi ngờ là điểm tiếp xúc khiến vi khuẩn Burkholderia Pseudomallei xâm nhập vào cơ thể. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Hà Tĩnh. |
Những người có bệnh nền như đái tháo đường, bệnh gan, thận, phổi mạn tính, suy giảm miễn dịch hoặc thường xuyên tiếp xúc với môi trường đất, bùn, nước bẩn được xác định là nhóm có nguy cơ cao.
Theo cơ quan y tế, Whitmore là bệnh ít gặp và chủ yếu liên quan đến phơi nhiễm từ môi trường, không phải bệnh lây truyền phổ biến giữa người với người. Bệnh được ghi nhận nhiều tại khu vực Đông Nam Á và Bắc Australia.
Tại Việt Nam, mỗi năm vẫn xuất hiện các ca bệnh rải rác, với nguy cơ gia tăng sau các đợt mưa lớn, ngập lụt và bão lũ - thời điểm vi khuẩn trong môi trường có điều kiện phát tán mạnh hơn.
Để chủ động phòng tránh Whitmore, Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) khuyến cáo người dân:
- Hạn chế tiếp xúc trực tiếp với đất, bùn, nước đọng, đặc biệt tại khu vực ô nhiễm hoặc sau mưa lũ.
- Sử dụng phương tiện bảo hộ như giày, ủng, găng tay khi lao động, làm vườn, dọn vệ sinh môi trường.
- Che kín và chăm sóc tốt các vết thương hở; tránh tiếp xúc với nước bẩn, nếu bắt buộc cần băng kín và vệ sinh ngay sau đó.
- Không đi chân trần ở khu vực bùn lầy, ngập nước; hạn chế tắm, bơi tại nguồn nước nghi ô nhiễm, nhất là khi có vết thương.
- Giữ vệ sinh cá nhân, rửa tay bằng xà phòng sau khi tiếp xúc với đất, bùn, nước bẩn và trước khi ăn uống.
- Sử dụng nước sạch, đảm bảo an toàn thực phẩm, không dùng nguồn nước hoặc thực phẩm nghi nhiễm bẩn.
- Người có bệnh nền cần đặc biệt lưu ý các biện pháp phòng bệnh và bảo vệ vết thương trên da.
- Khi có các biểu hiện như sốt, ho, đau ngực, khó thở, nổi áp xe hoặc nhiễm trùng kéo dài sau khi tiếp xúc môi trường nguy cơ, cần đến cơ sở y tế để được khám và điều trị kịp thời.
Bộ Y tế nhấn mạnh người dân không nên hoang mang, nhưng cần chủ động phòng bệnh, nhất là trong mùa mưa bão, nhằm bảo vệ sức khỏe cho bản thân, gia đình và cộng đồng.
