Tết Đoan ngọ hay còn có tên gọi khác là tết Diệt sâu bọ, được tổ chức vào ngày 5/5 âm lịch hằng năm. Tết Đoan ngọ 2026 rơi vào ngày thứ Sáu, ngày 19/6 dương lịch. Theo truyền thống, người dân thường làm mâm cúng tết Đoan ngọ để thể hiện lòng thành, cầu mong một vụ mùa bội thu, có nhiều sức khỏe và gặp may mắn.
Dưới đây là cách cúng tết Đoan ngọ năm 2026 chi tiết, đầy đủ chuẩn theo truyền thống.
Ngày, giờ tốt để cúng tết Đoan ngọ
Chuyên gia phong thủy Nguyễn Song Hà giới thiệu các khung giờ đẹp để tiến hành nghi lễ cúng tết Đoan ngọ năm 2026 như sau:
- Giờ Đinh Mão: từ 5h-7h
- Giờ Canh Ngọ: từ 11h-13h (khung giờ đẹp nhất)
- Giờ Nhâm Thân: từ 15h-17h
- Giờ Quý Dậu: từ 17h-19h
Theo quan niệm dân gian, mọi người thường thắp hương theo số lẻ. Do đó, gia chủ có thể thắp 1, 3 nén tùy thuộc vào không gian thờ cúng.
Khi làm lễ cúng tết Đoan ngọ, gia chủ cần ăn mặc kín đáo, chỉnh tề tập trung vào buổi lễ, giữ sạch sẽ, trang nghiêm, tránh tiếng ồn, nói cười trong khi hành lễ.
Mâm lễ cúng tết Đoan ngọ
Tùy vùng miền, mâm cúng tết Đoan ngọ sẽ có những lễ vật khác nhau, phản ánh đặc trưng văn hóa từng nơi nhưng vẫn giữ tinh thần chung là thanh khiết, giản dị và mang ý nghĩa diệt trừ sâu bọ.
Mâm cúng tết Đoan ngọ miền Bắc
Mâm cúng của người miền bắc thường bao gồm: hương, hoa, nước, rượu nếp, trầu cau, vải mận, cơm rượu nếp, bánh gio
Cơm rượu nếp: Là món đặc trưng trên mâm cúng tết Đoan ngọ của người miền Bắc, đặc biệt là món cơm rượu nếp cái hoa vàng. Một số nơi còn có thêm cơm rượu nếp cẩm. Người xưa tin rằng, rượu nếp có khả năng tiêu diệt sâu bọ, khiến chúng không thể gây hại trong cơ thể con người.
Bánh gio (bánh tro): Là loại bánh được làm từ gạo nếp, ngâm trong nước tro, gói bằng lá chuối. Bánh dễ ăn, ngon hơn khi ăn với mật mía. Theo người xưa, gạo nếp khi luộc trong lá sẽ hấp thu các đặc tính cây cỏ, giúp giải nhiệt, tiêu bệnh trong cơ thể.
Người miền Bắc thường chuẩn bị hai loại quả mận và vải. Đây là hai thức quả phổ biến nhất trong mùa tết Đoan ngọ mỗi năm.
Mâm cúng tết Đoan ngọ miền Trung
Giống như mâm cúng miền Bắc, mâm cúng tết Đoan ngọ của người miền Trung cũng có các lễ vật cơ bản như: hương, hoa, nước, các loại quả, cơm rượu nếp, bánh tro,…
Ngoài ra, mâm cúng tết Đoan ngọ miền Trung không thể thiếu thịt vịt. Quan niệm xưa cho rằng, thịt vịt có tính mát, ăn vào sẽ giải nhiệt cho cơ thể, có khả năng bổ máu và tốt cho hệ tiêu hóa.
Một món ăn khác được người dân miền Trung chuẩn bị trong ngày tết Đoan ngọ là chè kê. Chè kê có vị ngọt thanh mang lại cảm giác thanh mát dễ chịu. Người miền Trung thường ăn chè kê với bánh tráng vừng.
Mâm cúng tết Đoan ngọ miền Nam
Mâm cúng của người miền Nam thường bao gồm: hương, hoa, nước, rượu nếp, trầu cau, xôi ...
Trong mâm cúng tết Đoan ngọ ở miền Nam, ngoài hương, hoa, nước, rượu nếp, trầu cau, không thể thiếu bánh ú bá trạng, chè trôi nước.
Bánh ú bá trạng có hình chóp, làm tương tự như bánh tro nhưng to hơn một chút. Bánh có độ dẻo quánh của gạo nếp, nhân đỗ bùi bùi béo béo, thanh mát và dễ ăn.
Chè trôi nước có phần vỏ là bột gạo nếp được nặn thành hình tròn bên trong là nhân đậu.
Văn khấn Tết Đoan Ngọ chi tiết và đầy đủ (Theo Văn khấn cổ truyền Việt Nam - NXB Văn hóa thông tin):
Nam mô a di Đà Phật!
Nam mô a di Đà Phật!
Nam mô a di Đà Phật!
Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.
Con kính lạy Hoàng thiên Hậu Thổ chư vị Tôn thần.
Con kính lạy ngài Bản cảnh Thành hoàng, ngài Bản xứ Thổ địa, ngài Bản gia Táo quân cùng chư vị Tôn thần.
Con kính lạy Tổ tiên, Hiển khảo, Hiển tỷ, chư vị Hương linh (nếu bố, mẹ còn sống thì thay bằng Tổ khảo, Tổ Tỷ).
Tín chủ chúng con là:…
Ngụ tại:…
Hôm nay là ngày Đoan Ngọ, chúng con sửa sang hương đăng, sắm sanh lễ vật, hoa đăng, trà quả dâng lên trước án.
Chúng con kính mời ngài Bản cảnh Thành hoàng, Chư vị Đại Vương, ngài Bản xứ Thần linh Thổ địa, ngài Bản gia Táo quân, Ngũ phương, Long Mạch, Tài thần, cúi xin các Ngài giáng lâm trước án chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật.
Chúng con kính mời các cụ Tổ Khảo, Tổ Tỷ, chư vị Hương linh gia tiên nội ngoại họ hàng..., cúi xin các vị thương xót con cháu chứng giám tâm thành thụ hưởng lễ vật.
Tín chủ con lại kính mời các vị Tiền chủ, Hậu chủ tại nhà này, đất này đồng lâm án tiền, đồng lai hâm hưởng, độ cho chúng con thân cung khang thái, bản mệnh bình an. Bốn mùa không hạn ách, tám tiết hưởng bình an thịnh vượng.
Chúng con lễ bạc tâm thành, trước án kính lễ, cúi xin được phù hộ độ trì.
Nam mô a di Đà Phật!
Nam mô a di Đà Phật!
Nam mô a di Đà Phật!
Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo!
