Trẻ được chiếu đèn ngay sau sinh để điều trị vàng da. Ảnh: BVCC.

Theo thông tin từ khoa Sơ sinh, Bệnh viện Nhi Đồng 2 (TP.HCM), bé trai nặng 3,8 kg, sinh đủ tháng. Chỉ trong vòng 24 giờ đầu sau sinh, làn da của trẻ bắt đầu chuyển sang màu vàng bất thường. Khi được chuyển đến bệnh viện lúc hơn 1 ngày tuổi, tình trạng vàng da đã lan rộng đến lòng bàn tay và bàn chân, chỉ số bilirubin trong máu tăng cao vượt ngưỡng nguy hiểm.

Kết quả xét nghiệm khiến ê-kíp trực lặng người: Bé bị tan máu miễn dịch do sự kết hợp "nghiệt ngã" của 3 yếu tố: bất đồng nhóm máu ABO, bất đồng hệ Rh (Rhesus) và mẹ chưa được dự phòng Anti-D trước sinh. Tình trạng này khiến các bác sĩ phải khẩn trương triển khai các biện pháp điều trị để tránh nguy cơ tổn thương não do bilirubin tăng quá cao.

Theo các bác sĩ, phương pháp hiệu quả nhất trong trường hợp này là thay máu khẩn cấp nhằm loại bỏ lượng bilirubin và kháng thể đang phá hủy hồng cầu của trẻ. Tuy nhiên, thách thức lớn nhất là bệnh nhi mang nhóm máu Rh âm, một nhóm máu rất hiếm tại Việt Nam, khiến việc tìm nguồn máu phù hợp trở nên khó khăn.

Trong khi đó, thời gian lại là yếu tố quyết định. Nếu bilirubin tiếp tục tăng cao, trẻ có nguy cơ tổn thương não vĩnh viễn, thậm chí dẫn đến bại não.

Ê-kíp trực tại khoa Sơ sinh đã nhanh chóng phối hợp với Khoa Ung bướu - Huyết học và Ngân hàng máu để tìm túi máu phù hợp cho bệnh nhi. Quá trình chuẩn bị thay máu gặp nhiều trở ngại khi các mẫu máu thử phản ứng chéo nhiều lần bị kết tủa do lượng kháng thể trong máu của trẻ quá mạnh.

Sau khi hội chẩn khẩn cấp, các bác sĩ đã lựa chọn phương án thay máu đồng thể tích, kết hợp truyền Immunoglobulin (IVIG) và chiếu đèn cường độ cao nhằm giảm nhanh nồng độ bilirubin trong máu.

Kết quả điều trị cho thấy các chỉ số nguy hiểm bắt đầu cải thiện rõ rệt. Đến ngày thứ ba sau can thiệp, trẻ cử động linh hoạt hơn. Ngày thứ năm, bé bú tốt trở lại. Sau một tuần điều trị, trẻ được xuất viện trong tình trạng ổn định, các dấu hiệu thần kinh hoàn toàn bình thường.

Từ trường hợp này, các bác sĩ khoa Sơ sinh khuyến cáo phụ huynh không nên chủ quan với tình trạng vàng da ở trẻ sơ sinh.

Theo các bác sĩ, vàng da có thể là hiện tượng sinh lý bình thường nhưng cũng có thể là dấu hiệu của bệnh lý nguy hiểm nếu xuất hiện sớm hoặc diễn tiến nhanh. Những dấu hiệu cảnh báo gồm vàng da xuất hiện trong 24 giờ đầu sau sinh, màu vàng đậm lan nhanh xuống đùi, cẳng chân hoặc đến lòng bàn tay, bàn chân; trẻ lừ đừ, bỏ bú hoặc gồng người.

Các bác sĩ cũng khuyến cáo phụ nữ mang thai nên xét nghiệm nhóm máu và yếu tố Rh ngay từ giai đoạn đầu thai kỳ. Trường hợp người mẹ có nhóm máu Rh âm cần được theo dõi sát và tiêm dự phòng Anti-D theo chỉ định của bác sĩ sản khoa để giảm nguy cơ bất đồng nhóm máu với thai nhi.