Nhiều người lo lắng rằng nếu cha mẹ thấp, con cái sau này cũng khó đạt được chiều cao tối ưu. Tuy nhiên, các chuyên gia cho biết yếu tố di truyền từ cha mẹ chỉ quyết định một phần chiều cao.

Trong khi đó, nếu cha mẹ biết cách bổ sung dinh dưỡng, tạo môi trường sống lành mạnh cho con từ những năm đầu đời có thể giúp trẻ đạt được tiềm năng phát triển tốt nhất.

Di truyền ảnh hưởng lớn nhưng không phải yếu tố duy nhất

Theo MedlinePlus, chiều cao của một người chịu ảnh hưởng mạnh từ gene di truyền, chiếm khoảng 80%. Tuy vậy, đặc điểm này không do một gene duy nhất quyết định mà liên quan đến hàng trăm biến thể gene khác nhau. Vì vậy, việc cha mẹ thấp không đồng nghĩa con chắc chắn sẽ thấp.

Nhiều nghiên cứu cho thấy trẻ có thể cao hơn cha mẹ khi trưởng thành nếu được nuôi dưỡng và chăm sóc tốt trong giai đoạn phát triển. Các nhà khoa học cho rằng di truyền chỉ tạo ra "giới hạn tiềm năng" cho chiều cao, còn việc trẻ có đạt tới mức đó hay không phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác như dinh dưỡng, giấc ngủ và tình trạng sức khỏe.

Dinh dưỡng sớm đóng vai trò quyết định

Nghiên cứu đăng trên cơ sở dữ liệu của PubMed cho biết giai đoạn từ sơ sinh đến khoảng 2 tuổi (1.000 ngày đầu đời) là giai đoạn then chốt cho sự phát triển và tăng trưởng chiều cao của trẻ trong tương lai. Trong thời gian này, cơ thể phát triển nhanh, hệ xương và các hormone tăng trưởng hoạt động mạnh.

Vì vậy, trẻ cần được cung cấp đầy đủ năng lượng, protein, canxi, vitamin D và các vi chất thiết yếu để xương phát triển khỏe mạnh.

Các chuyên gia khuyến nghị:

• Nuôi con bằng sữa mẹ trong 6 tháng đầu nếu có thể
• Bổ sung thực phẩm giàu protein, canxi và kẽm khi trẻ bắt đầu ăn dặm
• Đảm bảo trẻ có chế độ ăn đa dạng, đủ chất

Nhiều người lo lắng cha mẹ thấp có thể khiến các con cũng có chiều cao khiêm tốn. Ảnh: Bonescience.

Đảm bảo giấc ngủ sâu

Không chỉ dinh dưỡng, giấc ngủ cũng đóng vai trò quan trọng trong quá trình phát triển chiều cao. Hormone tăng trưởng - yếu tố giúp xương dài ra - được tiết ra nhiều nhất khi trẻ ngủ sâu vào ban đêm. Điều này cho thấy thiếu ngủ kéo dài có thể ảnh hưởng đến quá trình phát triển và tăng trưởng của trẻ.

Do đó, cha mẹ nên hình thành cho con thói quen đi ngủ sớm và ngủ đủ giấc. Trẻ cũng nên được dạy thói quen vệ sinh giấc ngủ tốt (không xem điện thoại, TV, không ăn vặt...) để giúp ngủ ngon và sâu giấc.

Vận động và môi trường sống lành mạnh

Khi trẻ lớn hơn, vận động thể chất giúp kích thích sự phát triển của hệ xương và cơ. Những hoạt động như bò, tập đi, chạy nhảy hay các môn thể thao nhẹ nhàng giúp cơ thể trẻ phát triển toàn diện. Trẻ tham gia trên 2 giờ hoạt động ngoài trời mỗi ngày có khả năng đạt tốc độ tăng trưởng chiều cao cao hơn so với nhóm ít vận động.

Bên cạnh đó, môi trường sống cũng ảnh hưởng đến chiều cao. Trẻ được chăm sóc y tế tốt, ít mắc bệnh mạn tính và sống trong điều kiện vệ sinh, dinh dưỡng đầy đủ thường có xu hướng phát triển tốt hơn. Ngoài các yếu tố trên, chiều cao của trẻ còn bị ảnh hưởng bởi chế độ dinh dưỡng của người mẹ trong thời kỳ mang thai, việc hút thuốc và tiếp xúc với các chất độc hại.

Một đứa trẻ được nuôi dưỡng tốt, khỏe mạnh và năng động có nhiều khả năng cao hơn khi trưởng thành so với một đứa trẻ có chế độ ăn uống kém, mắc bệnh truyền nhiễm hoặc không được chăm sóc sức khỏe đầy đủ.