Phụ Nữ Sức Khỏe

Những sai lầm của cha mẹ khi cho trẻ ăn làm tăng nguy cơ thừa cân

Nhiều thói quen khi cho trẻ ăn tưởng chừng xuất phát từ sự quan tâm của cha mẹ nhưng lại có thể khiến trẻ nạp dư thừa năng lượng, làm tăng nguy cơ thừa cân nếu duy trì trong thời gian dài.

Chế độ dinh dưỡng đầy đủ đóng vai trò quan trọng đối với sự phát triển của trẻ. Tuy nhiên, không ít phụ huynh vì lo con ăn chưa đủ hoặc muốn chiều theo sở thích của con mà vô tình hình thành những thói quen ăn uống thiếu khoa học. Nếu kéo dài, những hành vi này có thể khiến trẻ tiêu thụ nhiều năng lượng hơn nhu cầu, làm tăng nguy cơ thừa cân, béo phì.

Đáng chú ý, nguy cơ không chỉ đến từ lượng thức ăn trong mỗi bữa mà còn liên quan đến cách cha mẹ lựa chọn thực phẩm, đồ uống và xây dựng thói quen ăn uống cho con.

Lo con ăn không đủ nên thường xuyên ép ăn, đút thêm

Trong nhiều gia đình, việc trẻ ăn chậm, ăn ít thường khiến cha mẹ sốt ruột. Không ít phụ huynh sẵn sàng cầm bát đi theo con khắp nhà, tranh thủ đút từng thìa khi trẻ đang xem tivi hoặc chơi đồ chơi. Một số người còn dùng bánh kẹo để khuyến khích trẻ ăn hết khẩu phần.

Tuy nhiên, cách chăm sóc này có thể khiến trẻ dần mất đi khả năng nhận biết cảm giác đói và no của cơ thể. Khi liên tục được người lớn thúc giục hoặc đút thêm, trẻ dễ ăn vượt quá nhu cầu thực tế, ngay cả khi đã cảm thấy no. Lượng năng lượng dư thừa nếu không được tiêu hao sẽ tích lũy trong cơ thể, góp phần làm tăng cân.

Đặc biệt, những năm đầu đời là giai đoạn quan trọng để hình thành hành vi ăn uống. Việc trẻ thường xuyên được cho ăn quá mức, dẫn đến tốc độ tăng cân nhanh có thể ảnh hưởng đến nguy cơ béo phì trong những năm tiếp theo.

Thay vào đó, cha mẹ nên duy trì khung giờ ăn ổn định, cho trẻ ngồi tại vị trí cố định và hạn chế các yếu tố gây xao nhãng như tivi, điện thoại. Thay vì cố gắng cho con ăn hết khẩu phần đã chuẩn bị, phụ huynh cần quan sát phản ứng của trẻ, tôn trọng tín hiệu no và không ép trẻ ăn thêm khi con đã muốn dừng.


Ảnh minh họa

Dùng nước ép và đồ uống có đường thay cho nước lọc

Khi trẻ không thích uống nước lọc, nhiều phụ huynh thường tìm đến các loại đồ uống có vị ngọt để thay thế. Nước ép trái cây, sữa chua uống, đồ uống lên men có đường được xem là lựa chọn tốt hơn nước ngọt có ga. Thậm chí, một số gia đình còn cho trẻ uống nước ép thường xuyên với suy nghĩ vừa bổ sung vitamin, vừa giúp con đủ nước.

Thực tế, nước ép trái cây không thể thay thế hoàn toàn trái cây tươi. Quá trình ép khiến phần lớn chất xơ bị loại bỏ, trong khi lượng đường tự nhiên vẫn còn. Để tạo ra một ly nước ép, đôi khi cần sử dụng nhiều quả cùng lúc, khiến trẻ dễ nạp một lượng đường đáng kể trong thời gian ngắn.

Bên cạnh đó, các loại nước uống đóng chai, nước trái cây chế biến sẵn hay đồ uống thể thao có thể chứa lượng đường bổ sung cao. Những thức uống này thường không tạo cảm giác no lâu như thực phẩm nguyên dạng, khiến trẻ vẫn tiếp tục ăn khẩu phần bình thường sau khi uống. Vì vậy, năng lượng từ đồ uống rất dễ bị bỏ qua trong tổng lượng thực phẩm trẻ tiêu thụ mỗi ngày.

Cha mẹ cần lưu ý nước lọc nên là lựa chọn ưu tiên mỗi khi trẻ khát. Cha mẹ có thể cho con ăn trái cây tươi đã được sơ chế phù hợp với độ tuổi thay vì thường xuyên sử dụng nước ép. Với những món ăn nhẹ có vị ngọt, nên ưu tiên trái cây hoặc sữa chua không thêm đường. Đồng thời, hạn chế mua và dự trữ các loại đồ uống nhiều đường trong nhà để tránh hình thành thói quen sử dụng thường xuyên.

Dùng đồ ăn vặt làm phần thưởng hoặc cách dỗ dành trẻ

Không khó để bắt gặp những tình huống cha mẹ hứa mua gà rán khi con đạt điểm cao, thưởng bánh kẹo khi trẻ ăn hết cơm hoặc đưa đồ ăn vặt để dỗ dành mỗi lúc con khóc. Đây là cách khuyến khích khá phổ biến nhưng có thể tạo ra những ảnh hưởng không tốt đến hành vi ăn uống của trẻ.

Khi thường xuyên được thưởng bằng những món ăn nhiều đường, muối và chất béo, trẻ có thể hình thành tâm lý xem đây là phần thưởng đặc biệt. Lâu dần, trẻ dễ tìm đến bánh kẹo, khoai tây chiên hay đồ ăn nhanh mỗi khi vui vẻ, buồn bã hoặc muốn được cha mẹ chú ý.

Không chỉ vậy, các món ăn vặt giàu năng lượng còn khiến tổng lượng calo trẻ tiêu thụ trong ngày tăng lên. Nếu ăn quá nhiều trước bữa chính, trẻ có thể mất cảm giác ngon miệng, ăn ít thức ăn cần thiết và dần hình thành thói quen ăn uống thiếu cân đối.

Thay vì dùng thực phẩm làm phần thưởng, cha mẹ có thể động viên con bằng lời khen, những cái ôm hoặc dành thời gian cùng trẻ tham gia hoạt động yêu thích. Nếu cần bổ sung bữa phụ, nên lựa chọn các thực phẩm phù hợp như trái cây, sữa chua nguyên vị hoặc các loại hạt không tẩm gia vị, được chế biến an toàn theo độ tuổi. Bữa phụ cũng cần có thời điểm và khẩu phần hợp lý để không ảnh hưởng đến bữa chính.


Ảnh minh họa

Bữa ăn thiên về tinh bột, thiếu rau xanh và trái cây

Một số trẻ không ăn quá nhiều nhưng cân nặng vẫn tăng đều. Trong trường hợp này, cha mẹ cần chú ý đến cơ cấu thực phẩm trong khẩu phần hằng ngày thay vì chỉ quan tâm đến số lượng thức ăn.

Nếu bữa ăn chủ yếu xoay quanh cơm trắng, mì, bánh bao và các sản phẩm từ bột mì tinh chế, trong khi rau xanh, trái cây và các nguồn chất đạm khác ít xuất hiện, chế độ dinh dưỡng của trẻ có thể thiếu cân đối. Những thực phẩm tinh chế thường chứa ít chất xơ hơn so với ngũ cốc nguyên hạt. Trong khi đó, rau củ và trái cây nguyên miếng không chỉ cung cấp vitamin, khoáng chất mà còn bổ sung chất xơ, giúp đa dạng khẩu phần ăn.

Việc duy trì thực đơn đơn điệu cũng khiến trẻ ít có cơ hội làm quen với nhiều loại thực phẩm. Nếu trẻ thường xuyên từ chối rau, cha mẹ có thể thay đổi cách chế biến, chẳng hạn thái nhỏ rau củ để trộn vào nhân thịt, nấu cùng cơm hoặc trình bày món ăn thành những hình dạng sinh động. Bên cạnh đó, thói quen ăn uống của người lớn cũng có ảnh hưởng đáng kể. Khi cha mẹ chủ động ăn rau và trái cây trong các bữa ăn, trẻ sẽ có thêm cơ hội quan sát, bắt chước.

Vi vậy, phụ huynh nên thay đổi thực đơn linh hoạt, kết hợp cơm với khoai củ, các loại đậu và ngũ cốc nguyên hạt. Rau xanh cần được bổ sung thường xuyên trong các bữa chính, ưu tiên đa dạng màu sắc và chủng loại. Trái cây nên được sử dụng ở dạng nguyên miếng với lượng phù hợp. Ngoài ra, cha mẹ có thể luân phiên các nguồn đạm như thịt, cá, trứng, sữa và đậu phụ để bảo đảm dinh dưỡng cho trẻ.

Hình thành thói quen ăn uống khoa học để kiểm soát cân nặng cho trẻ

Kiểm soát cân nặng không đồng nghĩa với việc cắt giảm thức ăn hay áp dụng chế độ ăn kiêng cho trẻ. Điều quan trọng là giúp con xây dựng thói quen ăn uống lành mạnh, phù hợp với nhu cầu phát triển ở từng độ tuổi.

Cha mẹ nên bắt đầu từ những thay đổi nhỏ trong sinh hoạt hằng ngày: tôn trọng cảm giác no của trẻ, ưu tiên nước lọc, hạn chế đồ ăn vặt nhiều năng lượng và đa dạng thực phẩm trong mỗi bữa. Đồng thời, cần kết hợp chế độ dinh dưỡng hợp lý với vận động thể chất và thời gian ngủ phù hợp.

Nếu nhận thấy cân nặng của trẻ tăng nhanh hoặc vượt ngưỡng khuyến nghị, phụ huynh nên đưa con đến cơ sở y tế để được đánh giá dựa trên độ tuổi, chiều cao và biểu đồ tăng trưởng. Không nên tự ý cắt giảm khẩu phần, bắt trẻ nhịn ăn hoặc áp dụng các phương pháp giảm cân truyền miệng, bởi điều này có thể ảnh hưởng đến quá trình phát triển thể chất của trẻ.

Theo Phương Anh/Gia đình Việt Nam

Tin liên quan

Giành lại tuổi thơ cho những đứa trẻ bị cuốn vào màn hình điện thoại

Điện thoại thông minh đang âm thầm chiếm lấy thời gian, sự chú ý và cả những trải nghiệm tuổi...

MC Quyền Linh sống trong biệt thự vẫn mê dưa leo chấm chao, hé lộ cách dạy con đặc biệt

Sau nhiều năm hoạt động nghệ thuật, MC Quyền Linh đã có chỗ đứng vững chắc trong showbiz Việt và...

Tại sao cha mẹ cần bổ sung vitamin D3 cho trẻ sơ sinh?

Dưới đây là tầm quan trọng của vitamin D3 ở trẻ sơ sinh, đặc biệt là trong năm đầu đời.

Trẻ ngủ bao nhiêu giờ mỗi ngày là đủ?

Giấc ngủ đóng vai trò quan trọng đối với sự phát triển thể chất và trí não của trẻ. Tuy...

Thừa cân, béo phì ở trẻ em: Làm sao để nhận biết?

Béo phì ở trẻ em là bệnh lý không hiếm gặp, đang có xu hướng gia tăng. Trẻ bị béo...

Chuyện tiền bạc trong nhà: Cha mẹ nên chia sẻ với con đến đâu?

Không ít cha mẹ chọn cách giấu con những khó khăn tài chính, trong khi một số khác lại chia...

Vì sao bố mẹ mất lại không có tên trong thiệp cưới của con?

Vì sao cha mẹ đã khuất lại bị bỏ tên khỏi thiệp cưới của con? Họa sĩ Hoàng Tuấn Can...

Tin mới nhất

Những sai lầm của cha mẹ khi cho trẻ ăn làm tăng nguy cơ thừa cân

11 giờ trước

Trẻ đã tiêm vaccine 6 trong 1 có cần tiêm vaccine não mô cầu?

1 ngày 19 giờ trước

Độc thân ở tuổi trung niên: 5 năm tìm lại bình yên và hạnh phúc

12/11/2026 16:42

Giành lại tuổi thơ cho những đứa trẻ bị cuốn vào màn hình điện thoại

12/11/2026 16:37

MC Quyền Linh sống trong biệt thự vẫn mê dưa leo chấm chao, hé lộ cách dạy con đặc biệt

11/11/2026 14:32

Tại sao cha mẹ cần bổ sung vitamin D3 cho trẻ sơ sinh?

09/11/2026 07:18

Trẻ ngủ bao nhiêu giờ mỗi ngày là đủ?

06/11/2026 10:44

Thừa cân, béo phì ở trẻ em: Làm sao để nhận biết?

06/11/2026 10:41

Chuyện tiền bạc trong nhà: Cha mẹ nên chia sẻ với con đến đâu?

04/11/2026 08:45

Tin Phụ Nữ Và Gia Đình