Hôm nay, TAND tỉnh Điện Biên sẽ gửi lời xin lỗi công khai đến gia đình bà Đặng Thị Nga sau khi đã đưa ra quyết định đình chỉ vụ án giết người xảy ra năm 1989 tại huyện Tuần Giáo, tỉnh Lai Châu (cũ) trước đó.
Ngày 19/10, đại diện VKSND và Công an tỉnh Điện Biên đã công bố quyết định đình chỉ điều tra đối với bà Đặng Thị Nga, 80 tuổi, trú tại thị trấn Tuần Giáo (Điện Biên) cùng hai con trai là Trịnh Công Hiến (đã qua đời vào năm 2004) và Trịnh Huy Dương, 47 tuổi.
Trước đó, năm 1989, cả ba đối tượng nói trên đã bị Công an huyện Tuần Giáo, tỉnh Lai Châu cũ khởi tố tội Giết người.
Trong quyết định đình chỉ điều tra do Đại tá Lê Công Bính – Thủ trưởng Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Điện Biên ký đã nêu rõ nguyên nhân: Hành vi của ba mẹ con bà Đặng Thị Nga không cấu thành tội Giết người.
Ngày kinh hoàng 28 năm trước
28 năm kể từ ngày xảy ra vụ việc kinh hoàng, người dân dưới chân đèo Pha Đin chẳng còn nhớ rõ diễn biến cụ thể thế nào, nhưng ai cũng biết ba mẹ con bà Nga bị bắt vì tội giết chồng, giết cha.
Lật lại hồ sơ vụ án, rạng sáng 18/9/1989, vì không thấy ông Trịnh Huy Tùng (chồng bà Nga) quay trở về nên cả nhà đi tìm và phát hiện ông đã chết dưới giếng.
Nỗi đau mất chồng, mất cha chưa nguôi thì 4 ngày sau, Công an tỉnh Lai Châu (cũ) đã bắt giữ hai con trai của bà Nga là Trịnh Công Hiến (lúc này 26 tuổi) và Trịnh Huy Dương (lúc này 19 tuổi) để điều tra về tội giết người. Sau đó 10 ngày, bà Nga cũng bị công an bắt giữ vì nghi cùng hai con ra tay sát hại chồng.
“Tôi và hai con đều bị bắt, ba đứa nhỏ còn lại sống bơ vơ, đói khổ rồi bỏ học trong sự ghẻ lạnh, khinh bỉ của người đời” – bà Nga nghẹn ngào.
Kết thúc phiên tòa xét xử sơ thẩm tại TAND tỉnh Lai Châu (cũ) vào năm 1990, bà Nga lãnh án 36 tháng tù, cho hưởng án treo vì tội Không tố giác tội phạm. Trước khi lãnh án, bà Nga đã bị tạm giam 7 tháng.
Đối với hai con trai của bà Nga, Trịnh Công Hiến bị kết án 18 năm tù, Trịnh Huy Dương lãnh án 12 năm tù vì tội Giết người.
Tháng 12/1990, sau bao nỗ lực kêu oan của bà Nga, TAND tối cao đã mở phiên tòa phúc thẩm vụ việc này. Theo đó, vì chứng cứ không vững, VSKND tối cao đã đề nghị HĐXX trả hồ sơ, yêu cầu Công an tỉnh Lai Châu (cũ) điều tra lại vụ án.
Tháng 1/1992, VKSND tỉnh Lai Châu (cũ) ra quyết định hủy bỏ tạm giam với hai đối tượng Trịnh Công Hiếu và Trịnh Huy Dương sau 28 tháng tù giam.
Kể từ đó, vụ án bị ngó lơ, không một phiên tòa nào được mở ra và ba mẹ con bà Nga cứ như thế sống trong sự gièm pha, kỳ thị của bà con lối xóm.
Gần 30 năm sống trong khinh bỉ, ghẻ lạnh
Trò chuyện cùng PV Gia Đình & Xã Hội, bà Nga ngậm ngùi: "Mẹ con tôi sống trong uất ức, tủi nhục. Các con đi xin việc ở đâu cũng bị từ chối, trai đến tuổi lập gia đình cũng chẳng ai đoái hoài. Tôi đã tính chuyện đưa con bỏ quê đi nơi khác sinh sống, nhưng nghĩ vụ án vẫn chưa kết thúc nên ở lại, chờ đợi”.
Vì tội danh giết người, anh Hiến bị người yêu ruồng bỏ, buồn bã, sinh bệnh rồi qua đời vào năm 2004.
Nhớ lại, bà Nga rơi nước mắt nói: “Con trai tôi lúc chết trên ngực vẫn còn lưu dòng chữ ‘hận đời oan trái’. Nó xăm những chữ ấy khi ở trong tù và bảo với các em ‘khi nào được minh oan thì sẽ xóa’. Thế nhưng đến tận lúc nhắm mắt mà cái tội danh giết cha vẫn lơ lửng trên đầu”.
Về phần anh Dương, người con trai thứ hai của bà Nga, vì không chịu nổi điều tiếng nên anh đã bỏ xứ đi xa.
Hàng chục năm ròng rã với hàng trăm lá đơn, cuối cùng, lời kêu oan của bà Nga cũng được giải quyết. Sau quá trình xác minh, tìm lại hồ sơ vụ án, ngày 11/10 vừa qua, liên ngành tố tụng tỉnh Điện Biên trực tiếp phối hợp với Liên ngành tố tụng Trung ương chỉ đạo Cơ quan tố tụng tỉnh Điện Biên đình chỉ điều tra vụ án, điều tra 3 bị can Đặng Thị Nga, Trịnh Công Hiến, Trịnh Huy Dương, đồng thời gửi lời xin lỗi công khai và bồi thường theo quy định pháp luật.
