Từ ngày 15/5, nhiều hành vi vi phạm liên quan đến bảo hiểm y tế sẽ bị xử phạt nặng hơn theo Nghị định 90/2026/NĐ-CP vừa được Chính phủ ban hành. Theo nghị định mới, cá nhân hoặc tổ chức có hành vi không đóng, đóng không đầy đủ hoặc cố tình trốn đóng bảo hiểm y tế cho người lao động sẽ bị xử phạt tùy theo mức độ vi phạm và số tiền chậm đóng. Mức xử phạt cao nhất lên tới 70 triệu đồng đối với trường hợp vi phạm nghiêm trọng, kéo dài hoặc ảnh hưởng đến nhiều người lao động.

Ngoài tiền phạt, đơn vị vi phạm còn buộc phải truy nộp toàn bộ số tiền bảo hiểm y tế chưa đóng hoặc đóng thiếu cho cơ quan bảo hiểm xã hội. Đồng thời, tổ chức, doanh nghiệp phải nộp thêm khoản lãi tính trên số tiền chậm đóng theo mức lãi suất quy định.

Nghị định cũng bổ sung các chế tài mạnh đối với hành vi gian lận, trục lợi quỹ bảo hiểm y tế. Cụ thể, người cho người khác mượn thẻ hoặc sử dụng thẻ không phải của mình để đi khám chữa bệnh sẽ bị phạt từ 3 đến 5 triệu đồng. Trước đây, hành vi này chủ yếu bị nhắc nhở hoặc xử phạt ở mức thấp nên vẫn diễn ra khá phổ biến tại nhiều địa phương.

Không chỉ người sử dụng thẻ sai quy định bị xử lý, các cơ sở khám chữa bệnh tiếp tay cho hành vi trục lợi quỹ bảo hiểm y tế cũng đối mặt mức phạt nặng. Nghị định quy định xử phạt đối với hành vi lập khống hồ sơ bệnh án, kê thêm thuốc, chỉ định dịch vụ kỹ thuật không cần thiết hoặc xác nhận sai tình trạng bệnh nhằm thanh toán bảo hiểm y tế.

Tùy tính chất, mức độ vi phạm, cá nhân hành nghề y có thể bị tước quyền sử dụng chứng chỉ hành nghề trong thời hạn nhất định. Các cơ sở khám chữa bệnh vi phạm nghiêm trọng có thể bị đình chỉ hoạt động hoặc buộc hoàn trả toàn bộ số tiền đã thanh toán sai từ quỹ bảo hiểm y tế.

Theo Chính phủ, việc ban hành nghị định mới nhằm tăng tính răn đe, siết chặt quản lý quỹ bảo hiểm y tế trong bối cảnh tình trạng trục lợi bảo hiểm còn diễn biến phức tạp.

Nhiều trường hợp sử dụng thẻ bảo hiểm y tế của người thân để khám chữa bệnh, hợp thức hóa hồ sơ thanh toán hoặc doanh nghiệp chây ì đóng bảo hiểm y tế đã gây thất thoát quỹ bảo hiểm và ảnh hưởng trực tiếp quyền lợi của người tham gia.

Bên cạnh lĩnh vực bảo hiểm y tế, Nghị định 90/2026/NĐ-CP còn quy định mức xử phạt mới đối với hàng loạt hành vi vi phạm trong lĩnh vực khám chữa bệnh, dược phẩm, mỹ phẩm, an toàn thực phẩm và y tế dự phòng.