Nhiều người chỉ nghĩ đến bệnh thận khi xuất hiện sỏi hay suy thận, nhưng thực tế, tổn thương đã có thể bắt đầu từ rất sớm - ngay trong những lựa chọn quen thuộc mỗi ngày. Điều đáng nói, không ít thói quen phổ biến lại đang vô tình đẩy cơ quan này vào tình trạng quá tải kéo dài.

Sai lầm âm thầm "vắt kiệt" sức khỏe thận

Trao đổi với Tri Thức - Znews, thạc sĩ, bác sĩ nội trú Trương Công Thế Lực, khoa Phẫu thuật Tiết niệu - Nam học và Y học giới, Bệnh viện Đại học Y Dược - cơ sở Linh Đàm (Đại học Quốc gia Hà Nội), chỉ ra ba nhóm thói quen phổ biến đang âm thầm "bào mòn" sức khỏe thận của nhiều người Việt. Đáng lo ngại, đây đều là những hành vi quen thuộc, diễn ra hàng ngày nhưng ít được chú ý.

Trước hết là tình trạng sử dụng thuốc bổ và thực phẩm chức năng một cách tùy tiện. Không ít người có xu hướng tự ý dùng các sản phẩm được quảng cáo "mát gan, bổ thận" hoặc các chế phẩm Đông y không rõ nguồn gốc.

Những thói quen tưởng vô hại như uống thuốc bổ, ăn mặn hay lười uống nước lại đang âm thầm "bào mòn" thận mỗi ngày mà nhiều người không hay biết. Ảnh: Freepik.

Theo bác sĩ Lực, những sản phẩm này có thể chứa tạp chất hoặc hoạt chất chưa được kiểm chứng, khiến thận phải làm việc quá tải để đào thải. Về lâu dài, điều này không chỉ gây áp lực lên cơ quan này mà còn có nguy cơ dẫn đến ngộ độc tế bào thận.

Thói quen thứ hai là chế độ ăn uống "mặn - ngọt - cồn". Việc tiêu thụ nhiều muối, đồ uống có đường và rượu bia không chỉ gây hại cho hệ tim mạch mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến thận. Cụ thể, chế độ ăn mặn làm tăng bài tiết canxi qua nước tiểu, trong khi đường và cồn có thể làm rối loạn chuyển hóa. Đây chính là những yếu tố thúc đẩy quá trình kết tinh, hình thành sỏi, từ đó gây tắc nghẽn và tổn thương thận kéo dài.

Nhóm thói quen thứ ba thường gặp ở dân văn phòng là làm việc trong môi trường điều hòa nhưng lại uống không đủ nước. Trong không gian máy lạnh, cơ thể ít có cảm giác khát như khi ở ngoài trời, khiến nhiều người chủ quan.

"Tuy nhiên, các hoạt động chuyển hóa vẫn diễn ra bình thường. Khi không được bổ sung đủ nước, nước tiểu sẽ trở nên cô đặc - điều kiện thuận lợi để các tinh thể khoáng kết dính và hình thành sỏi, đồng thời làm suy giảm mức lọc cầu thận", bác sĩ Lực nhấn mạnh.

Ngoài những yếu tố trên, bác sĩ cũng lưu ý rằng tăng huyết áp kéo dài và các bệnh lý như viêm cầu thận là những nguyên nhân phổ biến khác có thể dẫn đến suy giảm chức năng thận nếu không được kiểm soát chặt chẽ.

Bệnh dễ bị bỏ qua ở giai đoạn đầu

Một trong những thách thức lớn trong phát hiện bệnh thận là các triệu chứng ở giai đoạn sớm thường rất mơ hồ.

Vị chuyên gia nhấn mạnh người bệnh có thể chỉ cảm thấy mệt mỏi, tăng huyết áp nhẹ hoặc xuất hiện phù nhẹ ở tay, chân. Đây cũng là những dấu hiệu dễ bị nhầm lẫn với các vấn đề sức khỏe thông thường.

Thạc sĩ, bác sĩ nội trú Trương Công Thế Lực, khoa Phẫu thuật Tiết niệu - Nam học và Y học giới, Bệnh viện Đại học Y Dược - cơ sở Linh Đàm. Ảnh: BSCC.

"Các triệu chứng này không đặc hiệu nên rất dễ bị bỏ qua. Khi bệnh tiến triển nặng hơn, biểu hiện mới rõ rệt, nhưng lúc đó việc điều trị sẽ phức tạp và khó khăn hơn nhiều", bác sĩ Lực cảnh báo.

Để duy trì một hệ bài tiết khỏe mạnh, bác sĩ Lực đưa ra lộ trình chăm sóc sức khỏe chủ động:

Mỗi người trưởng thành nên duy trì uống trên 2,5 lít nước mỗi ngày. Hãy coi việc uống nước là một phần của quy trình làm việc, đặc biệt là với những người ngồi văn phòng điều hòa. Bên cạnh đó, việc hạn chế muối và đường trong khẩu phần ăn chính là cách trực tiếp nhất để giảm áp lực cho thận.

Để phát hiện sớm các bệnh lý liên quan đến thận, vị chuyên gia khuyến cáo người dân nên duy trì thói quen kiểm tra sức khỏe định kỳ. Cụ thể, những người có tiền sử bệnh thận nên đi khám mỗi 3-6 tháng. Với người khỏe mạnh, việc kiểm tra ít nhất mỗi năm một lần là cần thiết để theo dõi chức năng thận.

Các xét nghiệm cơ bản bao gồm tổng phân tích nước tiểu và xét nghiệm chức năng thận như ure, creatinin máu. Đây là những chỉ số quan trọng giúp đánh giá khả năng lọc và đào thải của thận.

"Ngay cả khi kết quả ban đầu bình thường, người dân vẫn nên duy trì kiểm tra định kỳ hàng năm để kịp thời phát hiện những bất thường có thể xuất hiện sau đó", bác sĩ Lực nhấn mạnh.