Trong cuộc sống hiện đại, không ít người rơi vào trạng thái mệt mỏi kéo dài, ngủ không sâu, dễ tăng cân dù chế độ ăn không thay đổi đáng kể. Ngay cả thực hiện những việc nhỏ cũng cảm thấy nặng nề hơn trước. Những biểu hiện này thường bị cho là do áp lực công việc hoặc thiếu nghỉ ngơi.

Tuy nhiên, theo India Times, các bác sĩ cảnh báo đây có thể là dấu hiệu sớm cảnh báo cơ thể dần suy yếu khi nhiều cơ quan bắt đầu hoạt động kém hiệu quả hơn.

Vì sao nhiều cơ quan cùng suy giảm?

Khái niệm suy giảm chức năng của các cơ quan nghe có vẻ đột ngột và đáng báo động. Nhưng trên thực tế, cơ thể con người hoạt động theo chu trình liên tục. Trước khi "hỏng" đột ngột, sẽ có một giai đoạn mà các hệ thống bắt đầu hoạt động kém hiệu quả.

Gan xử lý dinh dưỡng kém hiệu quả hơn, cơ bắp giảm khả năng sử dụng glucose. Trong khi đó, các hormone quan trọng như insulin hay cortisol cũng mất nhiều thời gian hơn để truyền tín hiệu. Không có dấu hiệu nào đủ nghiêm trọng để cảnh báo, nhưng khi kết hợp lại, nó làm thay đổi cách hoạt động của cơ thể.

Tiến sĩ Saraswati Kushwah, chuyên gia tư vấn nội khoa tại Trung tâm sức khỏe Paras Health Kanpur (Ấn Độ), giải thích suy giảm chuyển hóa hiếm khi chỉ là do một cơ quan đột ngột bị suy yếu, đó là sự thay đổi chậm, liên kết với nhau. Trong đó, nhiều hệ thống trong cơ thể bắt đầu hoạt động kém hiệu quả cùng nhau.

"Gan, cơ bắp, tuyến tụy và thậm chí cả các hormone bắt đầu phản ứng chậm chạp hơn, thường là rất lâu trước khi bất kỳ bệnh nào được chẩn đoán", tiến sĩ Kushwah cho biết.

Chuyên gia này chỉ ra ba nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này:

• Sự lão hóa tự nhiên của tế bào: Các tế bào trở nên kém hiệu quả hơn trong việc sản sinh năng lượng.
• Thay đổi nội tiết tố: Các hormone như insulin và cortisol bị rối loạn, làm ảnh hưởng đến quá trình chuyển hóa và điều hòa năng lượng.
• Lối sống: Thời gian dài ít vận động, ngủ không điều độ, chế độ ăn nhiều thực phẩm chế biến dần dần làm thay đổi cách thức hoạt động của cơ thể.

Những yếu tố này không gây bệnh ngay lập tức nhưng âm thầm làm chậm nhịp hoạt động của toàn bộ cơ thể.

Sự trao đổi chất suy giảm có thể khiến bạn bị thiếu năng lượng, nhanh mệt hơn trước, thể lực giảm, hồi phục chậm sau vận động. Ảnh: Psychology Today.

Những dấu hiệu sớm cơ thể suy yếu thường bị bỏ qua

Suy giảm trao đổi chất giai đoạn đầu hiếm khi biểu hiện rõ ràng. Thay vào đó, nó xuất hiện qua những thay đổi nhỏ, tưởng chừng như bình thường, dễ bị xem nhẹ:

• Cảm thấy thiếu năng lượng, nhanh mệt hơn trước
• Khó kiểm soát cân nặng, dễ tăng cân dù ăn không nhiều
• Giấc ngủ kém chất lượng, ngủ không sâu
• Thể lực giảm, hồi phục chậm sau vận động
• Cảm giác nặng nề sau khi ăn
• Khó tập trung, tinh thần kém minh mẫn
• Tâm trạng dễ thay đổi

Theo thời gian, những thay đổi này ảnh hưởng đến sự tự tin và thói quen. Điều này có thể tạo thành vòng luẩn quẩn: càng mệt mỏi thì càng ít vận động, dẫn đến tăng cân và tình trạng chuyển hóa càng xấu đi.

Chính vì những dấu hiệu này bình thường này, nhiều người thường bỏ qua hoặc thích nghi dần mà không nhận ra cơ thể suy yếu. "Tuy nhiên, đây là những dấu hiệu sớm cho thấy nhịp điệu trao đổi chất của cơ thể đang thay đổi, chứ không phải bị 'hỏng'. Từ khóa ở đây là nhịp điệu. Cơ thể vẫn hoạt động, chỉ là với tốc độ không nhanh và hiệu quả như trước", chuyên gia này cảnh báo.

Tiến sĩ Kushwah nhấn mạnh giai đoạn suy giảm chuyển hóa sớm này không phải là ngõ cụt, thực tế, nó là thời điểm dễ đảo ngược nhất. Nhận biết giai đoạn này sớm rất quan trọng. "Các biện pháp can thiệp kịp thời, như cải thiện chất lượng chế độ ăn uống, tăng cường hoạt động thể chất, kiểm soát căng thẳng và ưu tiên giấc ngủ, có thể khôi phục cân bằng trao đổi chất và ngăn ngừa các bệnh mạn tính như tiểu đường hoặc tim mạch", chuyên gia này cho biết thêm.