Từ góc nhìn của một cơ sở đào tạo và nghiên cứu về con người, phụng sự nhân văn, PGS.TS Đặng Thị Thu Hương, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn cho rằng cuộc thi có sự tương đồng với sứ mệnh của nhà trường khi đưa những giá trị tốt đẹp đến gần hơn với đời sống.

Trong nhịp sống ngày càng gấp gáp, con người đôi khi quá bận rộn với công việc, học tập và những mối quan hệ bên ngoài mà vô tình bỏ qua những người gần gũi nhất. Một lời cảm ơn chưa kịp nói, một câu chuyện chưa từng kể hay một tình cảm tưởng như ai cũng hiểu nhưng chưa bao giờ được gọi thành tên có thể trở thành điều khiến người ta day dứt khi nhìn lại.

“Có những điều tưởng chừng trong cuộc sống chúng ta đôi khi hối hả, chúng ta cũng đã bỏ lỡ, chúng ta cũng đã không để ý đến, nhưng nó vô cùng có ý nghĩa. Bởi vậy, viết về cha cũng là một cách để người viết dừng lại, nhìn lại những năm tháng đã qua và nhận ra ý nghĩa của những điều tưởng như rất đỗi bình thường”, PGS.TS Đặng Thị Thu Hương chia sẻ. 

Khi tình cha được cất thành lời

PGS.TS Đặng Thị Thu Hương đặc biệt ấn tượng trước những câu chuyện giàu cảm xúc về tình cha được gửi đến cuộc thi. Nếu tình mẹ từ lâu đã trở thành nguồn cảm hứng quen thuộc trong văn học, âm nhạc và đời sống thì tình cảm dành cho cha, dù sâu nặng lại ít khi được thể hiện trực tiếp qua những câu chuyện, tác phẩm về gia đình.

“Chúng ta đã qua rất nhiều câu thơ, bài hát. Có rất nhiều tác phẩm đề cập đến tình mẹ. Nhưng đối với nghĩa cha, đối với công cha thì dường như có những cảm xúc sâu lắng nhưng khó cất lên thành lời”, bà nói. 

Những bài viết tham dự cuộc thi vì thế trở thành nơi những cảm xúc ấy được gọi tên. Có câu chuyện về người cha vẫn hiện diện trong ký ức của con qua những việc rất đỗi đời thường. Có câu chuyện được viết khi người cha đã không còn. Khi ấy, từng trang viết giống như một cuộc trở về với ký ức nơi người con tìm lại những khoảnh khắc đã qua và nói những điều có thể khi cha còn sống chưa kịp tâm sự. 

PGS.TS Đặng Thị Thu Hương cho biết, nhiều bài viết khiến bà và các thành viên trong trường xúc động, nhất là những câu chuyện về những người cha đã qua đời.

Điều đáng nói là những ký ức ấy dù thuộc về một gia đình cụ thể, vẫn dễ khiến người đọc liên tưởng đến câu chuyện của chính mình. Một lời dặn dò, một lần cha đưa con đến trường, những năm tháng cha âm thầm làm việc hay một sự hy sinh không được gọi tên đều là những chi tiết có sức gợi nhớ về tình thân.

Một khoảng lặng cần thiết trong đời sống hiện đại

Nhìn rộng hơn, PGS.TS Đặng Thị Thu Hương cho rằng cuộc thi còn đặt ra một câu chuyện lớn hơn về cách con người gìn giữ các mối quan hệ gia đình trong xã hội hiện đại.

Khi công nghệ số ngày càng chi phối cách giao tiếp, các thành viên trong một gia đình có thể ở cạnh nhau nhưng không phải lúc nào cũng thực sự dành thời gian cho nhau. Trong hoàn cảnh đó, việc ngồi lại để nhớ về cha, viết về cha hay đơn giản là tìm một cách để nói lời yêu thương trở thành một khoảng dừng cần thiết.

Một bài viết về cha vì thế không chỉ có giá trị ở nội dung được kể mà còn nằm ở quá trình người viết nhìn lại chính mình. Từ những ký ức cá nhân, người trẻ có cơ hội nhận diện những giá trị như sự hy sinh, trách nhiệm, lòng biết ơn và tình thân. Việc gọi tên được cảm xúc cũng là một cách học cách thấu hiểu người khác và hiểu hơn về hành trình trưởng thành của bản thân.

Ở góc độ giáo dục, những câu chuyện như vậy còn góp phần nuôi dưỡng khả năng cảm nhận và biểu đạt cảm xúc. Với một cơ sở đào tạo về khoa học xã hội và con người, đây cũng là một cách đưa những giá trị được nghiên cứu trong sách vở trở về với đời sống, thông qua những trải nghiệm rất cụ thể của mỗi gia đình.

Không dừng ở việc kể lại kỷ niệm, cuộc thi còn gợi mở câu hỏi về cách mỗi người thể hiện tình yêu và lòng biết ơn với cha mẹ trong đời sống hôm nay.

PGS.TS Đặng Thị Thu Hương cho rằng điều đáng quý nhất không phải là những lời nói đẹp được viết trên trang giấy mà là sự thay đổi trong cách mỗi người đối xử với người thân và với chính cuộc sống của mình. Khi một người con viết về cha, họ cũng có cơ hội nhìn lại hành trình trưởng thành của mình. Khi một người cha viết về con gái, những tình cảm vốn ít khi được nói ra có thêm cơ hội được bộc lộ.

PGS.TS Đặng Thị Thu Hương mong muốn cuộc thi tiếp tục trở thành dịp để mỗi người mạnh dạn bày tỏ tình cảm với cha mẹ và những người thân yêu thay vì chờ đến một thời điểm nào đó mới nhận ra những điều chưa kịp nói.

Và hơn hết, sự biết ơn không chỉ được thể hiện bằng lời. Mỗi người nỗ lực sống tốt hơn, trưởng thành hơn cũng là một cách thiết thực để đáp lại công ơn sinh thành.

Từ những câu chuyện được viết về cha, điều còn lại không chỉ là ký ức. Đó có thể là một lời nhắc mỗi người biết trân trọng hơn những người đang ở bên mình, biết nói lời yêu thương khi còn có thể và biết biến tình cảm dành cho cha mẹ thành cách sống tử tế mỗi ngày.

Lễ tổng kết và trao giải Cuộc thi viết “Cha và con gái” lần thứ 4 năm 2026 sẽ được tổ chức vào chiều 29/9 tại Trường Đại học Hà Nội.