Thời gian gần đây, trên mạng xã hội xuất hiện ngày càng nhiều chia sẻ về việc sinh con “thuận tự nhiên”, sinh tại nhà hay sinh trong bồn nước như một trải nghiệm nhẹ nhàng, ít can thiệp y tế. Tuy nhiên, theo các chuyên gia sản khoa, nếu không hiểu đúng bản chất và không được kiểm soát y khoa, lựa chọn này có thể tiềm ẩn nhiều rủi ro nghiêm trọng cho cả mẹ và bé.

Trao đổi với Tri Thức - Znews bên lề sự kiện tại Bệnh viện FV (TP.HCM) ngày 13/12, ThS.BS Vũ Trường Sơn, Giám đốc Y khoa bệnh viện, cho rằng một trong những hiểu lầm phổ biến hiện nay là đánh đồng giữa ngâm nước trong chuyển dạ và sinh con trong bồn nước. Theo bác sĩ Sơn, ngâm nước chỉ được áp dụng trong giai đoạn chuyển dạ, không phải trong thời điểm sinh.

Quá trình chuyển dạ có thể diễn ra nhanh trong vài giờ hoặc kéo dài đến nửa ngày. Trong giai đoạn này, việc ngâm mình trong nước ấm giúp sản phụ thư giãn, giảm căng thẳng và giảm cảm giác đau. Nhiệt độ nước phù hợp cùng tác động massage tự nhiên giúp tầng sinh môn giãn nở tốt hơn, từ đó hỗ trợ quá trình chuyển dạ diễn ra nhẹ nhàng và tự nhiên hơn, hạn chế áp lực tâm lý cho người mẹ.

Tuy nhiên, khi bước vào thời điểm sinh, sản phụ vẫn phải được đưa ra bàn sinh và sinh con theo đúng quy trình y khoa.

"Đây không phải là sinh con quay về cách làm nguyên thủy hay lạc hậu. Ngược lại, ngâm nước trong chuyển dạ là phương pháp hiện đại, đã được nghiên cứu và áp dụng tại nhiều quốc gia phát triển như Đức, Singapore và các nước châu Âu", bác sĩ Sơn nhấn mạnh.

Hệ thống bồn ngâm chuyển dạ và bàn sinh con được thiết kế khép kín tại khoa Sản FV Thomson. Ảnh: Nguyễn Thuận.

Về mặt chuyên môn, phương pháp này được ghi nhận có thể giúp giảm nguy cơ rách tầng sinh môn, hạn chế trầy xước, giảm chảy máu, hỗ trợ tử cung co hồi tốt hơn sau sinh và đặc biệt là giảm đau hiệu quả. Chính vì vậy, ngâm nước trong chuyển dạ hiện được khuyến khích áp dụng trong điều kiện có kiểm soát y khoa chặt chẽ.

Theo bác sĩ Sơn, nguy hiểm nhất là việc hiểu sai phương pháp và cho rằng sinh con ngay trong bồn nước hoặc sinh tại nhà là an toàn. Nếu quay trở lại cách sinh tự phát như trước đây, nguy cơ biến chứng sản khoa là rất cao.

Bác sĩ Sơn dẫn lại thực tế khoảng 20-30 năm trước, cứ 5 phụ nữ sinh con thì có một người gặp biến chứng sản khoa nghiêm trọng, với nguy cơ dẫn đến tử vong mẹ, tử vong con, thậm chí cả mẹ lẫn con. Chính vì vậy, quan niệm “cửa sinh là cửa tử” trong quá khứ không phải là không có cơ sở.

Trong bối cảnh y học hiện đại, sinh con không còn là một sự kiện mang tính may rủi mà cần được đặt trong một quy trình theo dõi và chuẩn bị chặt chẽ. Do đó, xu hướng sinh tại nhà hoặc tự ý ngâm nước tại nhà là lựa chọn rất rủi ro. Sinh tại nhà nguy cơ biến chứng có thể lên đến 1/5 ca sinh và hoàn toàn không thể dự đoán trước. Nếu xảy ra biến chứng, việc can thiệp y tế thường không kịp thời.

Riêng việc ngâm nước tại nhà để sinh con còn tiềm ẩn nguy cơ trẻ bị ngạt, hít nước vào phổi, nhiễm trùng nếu nguồn nước không đảm bảo, hoặc rối loạn thân nhiệt nếu không kiểm soát được nhiệt độ nước.

Theo bác sĩ Sơn, tại bệnh viện, việc ngâm nước giúp chuyển dạ chỉ được thực hiện khi đã kiểm soát nghiêm ngặt nguồn nước, nhiệt độ và các xét nghiệm đảm bảo an toàn, chứ không phải chỉ đơn giản là ngâm nước theo cảm tính.

Chia sẻ thêm, TS.BS Bùi Chí Thương, Trưởng khối Sản tại Bệnh viện Nhân Dân Gia Định, cho hay trong thời gian học tập và làm việc tại Đức, ông nhận thấy phương pháp sinh ngâm nước được áp dụng khá phổ biến.

Khi sản phụ được ngâm trong nước ấm, cơ thể thư giãn hơn, cơn đau giảm rõ rệt, các cơ giãn nở tốt hơn, giúp quá trình chuyển dạ diễn ra nhẹ nhàng. Tuy nhiên, bác sĩ Thương nhấn mạnh đây là phương pháp hỗ trợ sinh tự nhiên, chỉ nên thực hiện đúng chỉ định và trong điều kiện kiểm soát an toàn.