Trong 5 năm đầu đời, cơ thể trẻ vẫn đang hoàn thiện, đồng thời phải liên tục thích nghi với những thay đổi trong cách ăn. Vì vậy, thiếu chất có thể khiến trẻ dễ mắc bệnh hơn. Khi bị bệnh, trẻ lại biếng ăn, dẫn đến thiếu chất nhiều hơn, tạo thành vòng luẩn quẩn.

TS.BS Hoàng Thị Đức Ngàn, phụ trách Khoa Dinh dưỡng cộng đồng, Viện Dinh dưỡng, ví cơ thể trẻ giai đoạn này như “một ngôi nhà mới xây”, với “móng đã có nhưng tường còn mỏng, cửa nẻo còn hở”.

Trong những vi chất trẻ dễ thiếu, vitamin A có vai trò đặc biệt quan trọng. Nhiều cha mẹ nghĩ vitamin A chỉ giúp trẻ sáng mắt, nhưng theo chuyên gia, đây còn là dưỡng chất tham gia vào hoạt động của hệ miễn dịch và quá trình tăng trưởng.

Ba lớp bảo vệ cơ thể trẻ

Vitamin A giúp duy trì da và niêm mạc ở mũi, họng, phổi, đường ruột khỏe mạnh, tạo thành hàng rào đầu tiên ngăn vi khuẩn, virus xâm nhập.

Vi chất này đồng thời hỗ trợ hoạt động của các tế bào miễn dịch và kháng thể, giúp cơ thể nhận diện, chống lại mầm bệnh. Vitamin A còn tham gia điều hòa đáp ứng miễn dịch, hạn chế phản ứng viêm quá mức.

Các nghiên cứu cho thấy trẻ được cung cấp đủ vitamin A có nguy cơ mắc một số bệnh nhiễm khuẩn như tiêu chảy, viêm phổi thấp hơn. Nếu mắc bệnh, tình trạng có thể nhẹ hơn, đặc biệt ở trẻ suy dinh dưỡng hoặc đang nhiễm bệnh.

Vitamin A là một trong những dưỡng chất quan trọng cha mẹ cần lưu ý trong bữa ăn của trẻ. Ảnh: Magnific.

"Vitamin A cũng cần thiết cho thị lực. Thiếu vitamin A có thể khiến trẻ quáng gà, khô mắt, tổn thương giác mạc, thậm chí mù lòa. WHO cảnh báo thiếu vitamin A còn làm tăng nguy cơ mắc bệnh nhiễm khuẩn và nguy hiểm tính mạng, nhất là khi trẻ bị sởi hoặc tiêu chảy", bác sĩ Ngàn cho hay.

Đáng lưu ý, tình trạng thiếu vitamin A thường diễn ra âm thầm. Trẻ có thể vẫn ăn, chơi bình thường nhưng dễ ốm hoặc lâu khỏi bệnh, khiến cha mẹ khó nhận biết.

Bữa ăn giúp bổ sung vitamin A

Vitamin A có hai nguồn chính. Thực phẩm động vật cung cấp vitamin A có sẵn, gồm gan, lòng đỏ trứng, sữa, chế phẩm từ sữa và cá béo. Gan, phủ tạng rất giàu vitamin A nhưng chỉ nên cho trẻ ăn vài lần mỗi tháng.

Nguồn thực vật chủ yếu cung cấp tiền vitamin A như beta-caroten. Cha mẹ có thể lựa chọn rau ngót, rau dền, cải bó xôi, rau muống, cà rốt, bí đỏ, khoai lang vàng, đu đủ, xoài, gấc. Những thực phẩm có màu xanh đậm, cam, đỏ, vàng thường chứa nhiều tiền vitamin A hơn.

Một số sản phẩm như dầu ăn, sữa, bột dinh dưỡng cũng được bổ sung vitamin A. Cha mẹ nên đọc nhãn để lựa chọn phù hợp.

"Mỗi ngày, bát cháo hoặc bát cơm của trẻ nên có một màu 'đậm' như xanh thẫm, cam, đỏ hoặc vàng. Mỗi tuần cho trẻ ăn vài quả trứng và uống sữa. Mỗi tháng có vài bữa gan trong khẩu phần", bác sĩ Ngàn hướng dẫn mẹo nhớ nhanh để bổ sung vitamin A cho trẻ.