Khoảng 10% phụ nữ mang thai bị đái tháo đường. Ảnh: Freepik.

Theo ThS.BS Lê Võ Minh Hương, phòng Công tác xã hội, Bệnh viện Từ Dũ (TP.HCM) đái tháo đường thai kỳ là tình trạng tăng đường huyết xuất hiện trong thời gian mang thai, ước tính xảy ra ở khoảng 10% thai phụ. Phần lớn trường hợp bệnh không có triệu chứng rõ ràng và chỉ được phát hiện thông qua khám thai định kỳ.

Đái tháo đường thai kỳ được chia thành hai nhóm. Trong đó, nhóm A1 có thể kiểm soát đường huyết bằng chế độ ăn uống và vận động, không cần dùng thuốc. Nhóm A2 phải sử dụng thuốc, chủ yếu là insulin, để kiểm soát đường huyết.

Phụ nữ mắc bệnh thường không biểu hiện triệu chứng đặc hiệu. Một số dấu hiệu gợi ý có thể gặp gồm khát nước nhiều, tiểu nhiều và ăn nhiều hơn bình thường.

Ở người bình thường, insulin do tuyến tụy tiết ra giúp điều hòa đường huyết sau ăn. Tuy nhiên, trong thai kỳ, bánh nhau sản xuất nhiều hormone làm tăng đường huyết. Nếu tuyến tụy không tiết đủ insulin hoặc cơ thể đề kháng với insulin, đường huyết sẽ tăng và dẫn đến đái tháo đường thai kỳ.

Những yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh gồm thừa cân, béo phì trước khi mang thai hoặc từng mắc đái tháo đường thai kỳ ở lần mang thai trước. Ngoài ra, nguy cơ cũng cao hơn ở phụ nữ có tiền sử sinh con nặng trên 4.000 g, sảy thai liên tiếp, thai lưu, thai dị tật, mắc hội chứng buồng trứng đa nang, có bệnh lý mạn tính như tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu hoặc gia đình có người mắc đái tháo đường.

Theo bác sĩ Hương, việc chuẩn bị sức khỏe tốt trước khi mang thai như kiểm soát cân nặng, điều trị ổn định bệnh nền, duy trì chế độ ăn lành mạnh và vận động hợp lý giúp giảm đáng kể nguy cơ mắc đái tháo đường thai kỳ.

Đái tháo đường thai kỳ được chẩn đoán bằng xét nghiệm dung nạp glucose đường uống (OGTT). Thai phụ được lấy máu 3 lần: lúc đói, 1 giờ và 2 giờ sau khi uống 75 g glucose.

Các ngưỡng bình thường gồm: đường huyết đói dưới 92 mg/dL, sau 1 giờ dưới 180 mg/dL và sau 2 giờ dưới 153 mg/dL. Chỉ cần một chỉ số vượt ngưỡng đã đủ để chẩn đoán bệnh.

Xét nghiệm OGTT được chỉ định sớm ngay từ lần khám thai đầu tiên với thai phụ có yếu tố nguy cơ. Những trường hợp còn lại thường được sàng lọc ở giai đoạn thai 24-28 tuần.

Bác sĩ Hương cho hay nếu được điều trị và kiểm soát đường huyết tốt, thai nhi vẫn có thể phát triển bình thường. Ngược lại, đái tháo đường thai kỳ không được kiểm soát làm tăng nguy cơ sảy thai, sinh non, thai dị tật, thai chết lưu, đa ối, thai to hoặc thai chậm tăng trưởng.

Thai phụ cũng đối mặt nguy cơ tiền sản giật và phải mổ lấy thai. Sau sinh, trẻ có thể bị hạ đường huyết, vàng da và suy hô hấp. Về lâu dài, cả mẹ và con đều tăng nguy cơ mắc đái tháo đường type 2.