Say nắng, sốc nhiệt và thiếu nước sạch đang trở thành nguy cơ lớn trong mùa hè 2026. Ảnh: Freepik.

Theo công văn của Cục Phòng bệnh thuộc Bộ Y tế, từ đầu năm 2026 đến nay, điều kiện khô nóng xuất hiện sớm với số ngày nắng nóng gia tăng và được dự báo còn tiếp tục kéo dài, gay gắt hơn trung bình nhiều năm.

Bộ Y tế khuyến cáo người dân hạn chế việc ra ngoài trời trong khoảng thời gian từ 10h đến 16h - đây là khung giờ nhiệt độ lên cao nhất, nguy cơ say nắng, say nóng và đột quỵ do nhiệt tăng cao đáng kể. Nguyên nhân chủ yếu là tiếp xúc quá lâu với môi trường nhiệt độ cao hoặc thay đổi nhiệt độ đột ngột, như từ phòng điều hòa bước thẳng ra nắng gắt mà không có thời gian thích nghi.

Đây là sai lầm phổ biến mà nhiều người vô tình mắc phải. Việc bắt cơ thể chịu một cú sốc nhiệt từ sự chênh lệch nhiệt độ quá lớn khi chưa kịp thích ứng sẽ dễ dẫn đến những biến cố sức khỏe khôn lường.

Ai dễ bị ảnh hưởng nhất?

Không phải ai cũng có nguy cơ như nhau. Những nhóm cần đặc biệt cảnh giác gồm người cao tuổi, trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai và người mắc bệnh mạn tính như tăng huyết áp, đái tháo đường, hen phế quản hay bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính. Người lao động làm việc ngoài trời hoặc trong môi trường nóng bức như công nhân lò gạch, luyện kim, lao động nông nghiệp cũng nằm trong nhóm nguy cơ cao.

Nhận biết sớm

Các biểu hiện ban đầu thường bị bỏ qua gồm mệt mỏi, khát nước, hoa mắt, chóng mặt, tim đập nhanh và chuột rút. Nếu không xử lý kịp thời, tình trạng có thể nhanh chóng chuyển nặng với đau đầu dữ dội, khó thở, buồn nôn, co giật, ngất xỉu, hôn mê, tụt huyết áp và nguy cơ tử vong.

Khi phát hiện người có dấu hiệu say nắng, cần nhanh chóng đưa vào nơi thoáng mát, nới lỏng quần áo, lau mát cơ thể, cho uống nước từng ngụm nhỏ và chườm mát tại vùng cổ, nách, bẹn để hạ nhiệt nhanh.

Bộ Y tế khuyến cáo người dân mặc quần áo sáng màu, thoáng mát; uống đủ 1,5 đến 2 lít nước mỗi ngày; bổ sung rau xanh, hoa quả và duy trì luyện tập để tăng sức đề kháng.

Đối với người lao động ngoài trời, nên bố trí ca làm vào sáng sớm hoặc chiều muộn, nghỉ giải lao định kỳ sau 45 phút đến một giờ, sử dụng đầy đủ mũ nón, kính, quần áo chống nắng; tránh rượu bia và bổ sung nước, điện giải thường xuyên khi mất nhiều mồ hôi.

Các cơ sở sản xuất cũng cần tăng cường mái che, quạt thông gió, phun sương hoặc lắp điều hòa để bảo vệ sức khỏe người lao động.