Ba mẹ chỉ nên đổi sữa cho trẻ khi có chỉ định y tế. Ảnh: Maginific.

Nhiều cha mẹ có thói quen đổi loại sữa liên tục khi thấy con biếng ăn, tăng cân chậm, táo bón hoặc quấy khóc với hy vọng tìm được loại sữa "hợp" hơn. Tuy nhiên, theo các chuyên gia nhi khoa, phần lớn trường hợp trẻ không cần đổi sữa. Việc thay đổi quá thường xuyên thậm chí có thể khiến trẻ khó thích nghi, rối loạn tiêu hóa hoặc khiến phụ huynh bỏ lỡ nguyên nhân thực sự của vấn đề.

Theo Viện Hàn lâm Nhi khoa Mỹ (AAP), đối với trẻ dưới 12 tháng không được bú mẹ hoàn toàn, sữa công thức đạt tiêu chuẩn đều được thiết kế để đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng của trẻ.

Hiện chưa có bằng chứng cho thấy một thương hiệu sữa khỏe mạnh vượt trội hơn thương hiệu khác ở trẻ bình thường. Vì vậy, nếu trẻ tăng trưởng tốt, tiêu hóa bình thường và không có dấu hiệu dị ứng hay bệnh lý, cha mẹ không cần đổi sữa chỉ vì nghe lời quảng cáo hoặc thấy người khác giới thiệu.

Trong những tuần đầu sử dụng sữa công thức, trẻ có thể xuất hiện một số thay đổi như phân khác màu, đi ngoài ít hơn, đầy hơi nhẹ hoặc đôi lúc ọc sữa. Theo AAP, đây thường là phản ứng thích nghi bình thường của hệ tiêu hóa và không phải là lý do để vội vàng đổi sang loại sữa khác.

Việc đổi sữa chỉ thực sự cần thiết khi có chỉ định của bác sĩ hoặc trẻ xuất hiện những dấu hiệu cho thấy không dung nạp hoặc dị ứng với thành phần trong sữa.

Một số biểu hiện cần đưa trẻ đi khám gồm nổi mề đay sau khi uống sữa, nôn nhiều kéo dài, tiêu chảy liên tục, có máu trong phân, chậm tăng cân, khò khè hoặc các triệu chứng nghi ngờ dị ứng đạm sữa bò. Khi đó, bác sĩ có thể cân nhắc chuyển sang các loại sữa thủy phân, sữa axit amin hoặc công thức chuyên biệt phù hợp với từng tình trạng.

Ngoài ra, trẻ cũng cần chuyển sang loại sữa phù hợp khi bước sang giai đoạn phát triển mới. Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh (CDC) Mỹ, trẻ nên bú sữa mẹ hoặc sữa công thức trong 12 tháng đầu đời. Sau 1 tuổi, nếu không còn bú mẹ, trẻ có thể chuyển sang sữa bò nguyên kem, trừ khi có chỉ định khác từ bác sĩ. Việc đổi sữa ở thời điểm này nhằm đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng thay đổi theo độ tuổi, không phải vì loại sữa cũ "hết tác dụng".

Các chuyên gia cũng lưu ý, biếng ăn, chậm tăng cân hay táo bón không phải lúc nào cũng bắt nguồn từ sữa. Những vấn đề này có thể liên quan đến chế độ ăn dặm, lượng chất xơ và nước, giấc ngủ, vận động hoặc một bệnh lý tiềm ẩn. Nếu chỉ liên tục đổi sữa mà không tìm nguyên nhân, tình trạng của trẻ có thể không cải thiện.

Nhìn chung, cha mẹ không nên tự ý thay đổi sữa chỉ sau vài ngày sử dụng hoặc vì những biểu hiện sinh lý thông thường. Khi trẻ phát triển tốt, việc duy trì một loại sữa phù hợp thường quan trọng hơn việc liên tục tìm kiếm một loại sữa được cho là "tốt hơn". Nếu nghi ngờ trẻ không dung nạp sữa hoặc có dấu hiệu dị ứng, phụ huynh nên đưa trẻ đến cơ sở y tế để được đánh giá trước khi quyết định đổi sang loại sữa khác.