Kết quả chụp cộng hưởng từ xác định chị Huyền thoát vị đĩa đệm cổ nặng. Ảnh: Freepik.

Chị Huyền cho biết triệu chứng ban đầu chỉ là đau cổ sau khi ngủ dậy. Từng có tiền sử đau lưng, người phụ nữ chủ quan cho rằng đây là vấn đề thông thường. Khi các biện pháp như đánh gió, bấm huyệt, châm cứu không hiệu quả, chị thử tìm hiểu thông tin qua AI.

Sau khi mô tả triệu chứng, chị nhận được những gợi ý có thể liên quan đến thoát vị đĩa đệm hoặc viêm cơ. Tuy nhiên, thực tế, tổn thương đã tiến xa hơn, không chỉ dừng ở chèn ép rễ thần kinh mà đã chèn ép tủy cổ ở mức nguy hiểm.

Chỉ đến khi cơn đau kéo dài suốt đêm, khiến chị gần như không thể trở mình hay ngồi dậy vào sáng hôm sau, người phụ nữ này mới đi khám chuyên sâu. Kết quả chụp cộng hưởng từ xác định tình trạng thoát vị đĩa đệm cổ nặng.

Theo PGS.TS.BS Nguyễn Lê Bảo Tiến, Phó giám đốc Bệnh viện Đại học Y Dược (Đại học Quốc gia Hà Nội), trực tiếp thăm khám, khối thoát vị đã chèn ép khoảng 2/3 tủy sống. Nếu chậm can thiệp, nguy cơ liệt là rất cao.

Ông nhận định đây là trường hợp điển hình cho xu hướng trẻ hóa bệnh lý cột sống, đặc biệt ở nhóm nhân viên văn phòng, ít vận động, ngồi nhiều.

Một số dấu hiệu được xem là "báo động đỏ" gồm: đau liên tục không ngớt, đau ảnh hưởng giấc ngủ, cổ co cứng, yếu hai tay hoặc đau tăng khi thực hiện các nghiệm pháp kích thích thần kinh. Những biểu hiện này cần được thăm khám chuyên khoa để đánh giá chính xác mức độ tổn thương.

Theo vị chuyên gia, thói quen ngồi lâu làm gia tăng áp lực lên cột sống, kéo theo nguy cơ mắc bệnh xương khớp ngày càng cao. Các yếu tố như thừa cân, chế độ ăn nhiều đường, thực phẩm chế biến sẵn, thức khuya, căng thẳng, rượu bia và thuốc lá cũng thúc đẩy quá trình thoái hóa.

PGS.TS.BS Nguyễn Lê Bảo Tiến thực hiện phẫu thuật cho bệnh nhân. Ảnh: BVCC.

"Về cơ chế, thoái hóa đĩa đệm là quá trình mất nước diễn ra từ sớm, có thể bắt đầu sau tuổi 20. Khi đĩa đệm khô và giảm đàn hồi, khả năng hấp thu lực suy giảm, khiến áp lực dồn trực tiếp lên cột sống. Chỉ một động tác sai tư thế như cúi, xoay cổ hoặc mang vác cũng có thể gây rách, vỡ đĩa đệm và dẫn đến thoát vị", PGS Tiến nhấn mạnh.

Nếu không điều chỉnh lối sống, nguy cơ thoái hóa sẽ xuất hiện sớm hơn. Ngược lại, việc duy trì vận động, kiểm soát cân nặng, cải thiện dinh dưỡng và giảm căng thẳng có thể làm chậm hoặc "cắt đứt" quá trình này.

Bác sĩ Tiến khuyến cáo người làm việc văn phòng nên dành ít nhất 30 phút mỗi ngày để vận động, kết hợp các bài tập tăng cường cơ trung tâm và hạn chế ngồi liên tục trong thời gian dài.

Từ trường hợp của chị Huyền, một vấn đề đáng chú ý là xu hướng sử dụng AI để tra cứu sức khỏe trước khi đi khám. Theo PGS.TS Nguyễn Lê Bảo Tiến, AI có lợi thế trong phân tích dữ liệu, dự báo nguy cơ, nhưng người dùng phổ thông thường thiếu dữ liệu y khoa chuẩn và không đủ chuyên môn để kiểm chứng thông tin.

Ông cho hay trong y khoa, quyết định cuối cùng phải dựa vào bác sĩ lâm sàng, thông qua thăm khám trực tiếp, đánh giá phản xạ, sức cơ, mức độ đau và đối chiếu với hình ảnh học.

Đặc biệt, với tổn thương tủy cổ, yếu tố thời gian mang tính quyết định. Nếu phát hiện muộn, người bệnh có thể đối mặt với nguy cơ liệt, đau thần kinh mạn tính, rối loạn vận động và suy giảm nghiêm trọng chất lượng sống.

Chuyên gia khuyến cáo AI chỉ nên được xem là công cụ tham khảo ban đầu. Khi xuất hiện các dấu hiệu như đau kéo dài, tăng dần, kèm tê yếu tay chân, mất ngủ vì đau hoặc hạn chế vận động, người bệnh cần đến cơ sở y tế để được thăm khám càng sớm càng tốt.