Vaccine CaTeVac sử dụng công nghệ tế bào tua, giúp huấn luyện hệ miễn dịch nhận diện và tiêu diệt tế bào ung thư. Ảnh: Pharmvestnik.

Ngày 5/11, Phó thủ tướng Nga Tatyana Golikova thông báo nước này đã hoàn tất các nghiên cứu tiền lâm sàng đối với CaTeVac, vaccine điều trị ung thư dựa trên tế bào tua do Trung tâm Nghiên cứu Ung thư Y khoa Quốc gia Petrov phát triển.

Huấn luyện hệ miễn dịch nhận diện và tiêu diệt tế bào ung thư

Theo Interfax, giới chức nước này đang chuẩn bị hồ sơ xin cấp phép sản xuất và sử dụng lâm sàng loại vaccine trên. Nếu được phê duyệt, theo kế hoạch, CaTeVac có thể bắt đầu được sử dụng cho bệnh nhân sarcoma mô mềm từ năm 2027, sau đó hướng đến một số bệnh ung thư khác.

CaTeVac được phát triển theo hướng điều trị ung thư bằng cách kích hoạt hệ miễn dịch của chính người bệnh. Công nghệ này sử dụng tế bào tua (dendritic cell), một loại tế bào miễn dịch có vai trò nhận diện tác nhân lạ, xử lý thông tin và trình diện kháng nguyên để kích hoạt các tế bào miễn dịch khác.

Phó thủ tướng Nga Tatyana Golikova thông báo nước này đã hoàn tất nghiên cứu tiền lâm sàng vaccine điều trị ung thư CaTeVac, dự kiến đưa vào sử dụng từ năm 2027. Ảnh: Tellerreport.

Phó thủ tướng Tatyana Golikova cho biết mục tiêu của CaTeVac là huấn luyện hệ miễn dịch nhận biết các tế bào khối u, từ đó tìm kiếm và tiêu diệt chúng. Cách tiếp cận này dựa trên vaccine tế bào đuôi gai.

Theo GxP News, nhóm bệnh nhân đầu tiên được tiếp cận CaTeVac là những người mắc sarcoma mô mềm. Đây là nhóm ung thư tương đối hiếm, hình thành từ các mô nâng đỡ và liên kết của cơ thể như cơ, mỡ, mạch máu, gân và mô liên kết.

Các nhà nghiên cứu kỳ vọng có thể mở rộng ứng dụng vaccine sang ung thư hắc tố da, ung thư thận, khối u nguyên phát hệ thần kinh trung ương và một số khối u rắn ác tính khác, đặc biệt ở những bệnh nhân không còn đáp ứng với các phương pháp điều trị tiêu chuẩn.

Đẩy mạnh phát triển vaccine điều trị ung thư cá nhân hóa

CaTeVac không phải là ứng viên vaccine điều trị ung thư duy nhất được Nga phát triển. Nước này đang thúc đẩy nhiều hướng nghiên cứu miễn dịch ung thư, trong đó có vaccine cá nhân hóa dựa trên công nghệ mRNA và peptide.

Vaccine mRNA cá nhân hóa được thiết kế dựa trên đặc điểm di truyền của khối u, giúp hệ miễn dịch nhận diện và tấn công tế bào ung thư. Ảnh: Unsplash.

Trước đó, Nga đã phê duyệt sử dụng 4 loại vaccine điều trị ung thư cá nhân hóa, gồm Neoncovak, Neovac-RONTS, Oncorna và Oncopept. Các sản phẩm này hướng đến điều trị một số bệnh ung thư, trong đó có ung thư hắc tố da và ung thư đại trực tràng.

Đầu năm 2026, Nga cũng đưa vào sử dụng vaccine điều trị ung thư mRNA cá nhân hóa. Đến tháng 4, các phương pháp điều trị bằng vaccine ung thư được đưa vào chương trình Bảo hiểm Y tế Bắt buộc (CMI), mở rộng cơ hội tiếp cận cho người bệnh.

Đáng chú ý, tháng 5 vừa qua, bà Veronika Skvortsova, người đứng đầu Cơ quan Y tế và Sinh học Liên bang Nga (FMBA), cho biết 5 bệnh nhân đầu tiên đã được tiêm vaccine điều trị ung thư đại trực tràng do nước này phát triển. Theo bà, vaccine "bảo đảm an toàn và được các bệnh nhân dung nạp tốt", tiếp tục phác đồ điều trị.