Đối với đời sống sinh lý - sinh dục nam giới, tinh trùng giữ vai trò hết sức quan trọng. Tình trạng của tinh trùng nói lên tình trạng sức khỏe cũng như khả năng sinh sản của các quý ông. Để xác định được tình trạng của tinh trùng, các bác sĩ sẽ cho xét nghiệm tinh dịch đồ. Theo tổ chức Y tế Thế giới, một mẫu xét nghiệm tinh dịch đồ được cho là bình thường là khi hội đủ các yếu tố như sau:

-    Số lượng tinh trùng tối thiểu là 20 triệu/ml tinh dịch 

-    Tinh dịch có thể tích từ 2 - 6ml

-     Lượng tinh trùng dao động từ 20 - 250 triệu/ml

-    Có trên 60% tinh trùng có hình dạng bình thường. 

-    Sau khi phóng tinh, tỉ lệ tinh trùng di động khoảng 1 giờ trung bình là 60%, nhưng tối thiểu không dưới 50%. 

-    Độ pH 7,2 - 8,  có màu trắng đục hoặc vàng nhạt.

Vì sao cánh mày râu bị thiểu năng tinh trùng?

Do đóng vai trò đặc biệt quan trọng nên thiểu năng tinh trùng chính là một “thảm họa” mà không người đàn ông nào muốn mình mắc phải. 

Thiểu năng tinh trùng là tình trạng tinh trùng suy giảm về số lượng, độ di động hoặc tỉ lệ hình dạng bình thường. 

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng thiểu năng tinh trùng như nhiệt độ, bệnh lý, sử dụng thuốc, ô nhiễm, thói quen sinh hoạt… 

Về nhiệt độ, do tinh trùng nằm trong bìu và chỉ được tạo thành, phát triển ở môi trường có nhiệt độ thấp hơn nhiệt độ của cơ thể từ 1 - 20C. Các lớp cơ ở bìu sẽ chịu trách nhiệm điều chỉnh nhiệt độ so với môi trường bên ngoài phù hợp để tạo điều kiện thuận lợi cho tinh trùng phát triển. Nếu nam giới mắc phải một số bệnh lý như tinh hoàn trong ổ bụng, tinh hoàn ẩn, tinh hoàn không xuống bìu hoặc dãn tĩnh mạch tinh thì sẽ làm tăng nhiệt độ vùng tinh hoàn ngang với nhiệt độ cơ thể từ đó ảnh hưởng đến việc sinh sản tinh trùng.

Một số kháng sinh cũng có thể làm lượng tinh trùng tụt xuống tận 0, sau khi ngưng sử dụng phải mất một thời gian khoảng 70 ngày mới bắt đầu tạo ra thế hệ tinh trùng mới.

Bên cạnh đó, nếu nam giới thường xuyên tiếp xúc với môi trường ô nhiễm, các hóa chất công nghiệp và các gốc oxy hóa tự do… cũng có thể làm tổn thương cấu trúc di truyền của tinh trùng. Một số thói quen khác như hút thuốc, uống rượu, mặc quần bó sát… cũng ảnh hưởng đến việc sản xuất tinh trùng cả về số lượng lẫn chất lượng. 

Ngoài ra, nguyên nhân của thiểu năng tinh trùng còn có thể do một số bệnh lý khác như lỗ niệu đạo lạc chỗ, hẹp bao quy đầu, dãn thừng tinh, hoặc có thể do tắc nghẽn đường dẫn tinh nhưng cũng có thể không do tắc nghẽn như bị quai bị.

90% nguyên nhân vô sinh nam là do thiểu năng tinh trùng

Trong các nguyên nhân dẫn đến vô sinh nam, thiểu năng tinh trùng là nguyên nhân đứng đầu (chiếm khoảng 90%). Để có được kết quả điều trị tốt nhất, các bác sĩ  cần xác định được nguyên nhân chính xác dẫn đến thiểu năng tinh trùng và thường dựa vào xét nghiệm tinh dịch đồ cũng như bệnh lý và các thói quen thường ngày: sử dụng chất kích thích, hút thuốc, uống rượu, sử dụng thuốc kháng sinh…. Nếu nguyên nhân thiểu năng tinh trùng là do dãn thừng tinh hay tắc nghẽn đường dẫn tinh thì điều trị phẫu thuật có thể cải thiện và có thể có con tự nhiên. Đối với nguyên nhân không do tắc nghẽn như bị quai bị thì phải bơm trực tiếp tinh trùng vào buồng tử cung, thụ tinh ống nghiệm, tiêm tinh trùng vào bào tương noãn hoăc có thể lấy và phân tích tinh trùng trong trường hợp không có tinh trùng. Ngày nay, hầu hết các kỹ thuật điều trị vô sinh nam được thực hiện trên thế giới cũng đều đã được áp dụng thành công ở  nhiều bệnh viện của Việt Nam (như ở các bệnh viện Từ Dũ, Bình Dân, Bảo vệ sức khỏe Bà mẹ & Trẻ em).

Hiện nay, các phương pháp điều trị để cải thiện chất lượng tinh trùng mang lại hiệu quả ngày càng cao đem lại niềm vui cho nhiều đôi vợ chồng hiếm muộn. Tuy nhiên, để tránh gặp phải “thảm họa” này, các quý ông nên chủ động phòng tránh bằng cách loại bỏ những thói quen xấu trong sinh hoạt như không sử dụng chất kích thích (bia rượu, thuốc lá), tránh mặc quần bó sát đồng thời đi khám sức khỏe định kì.