Là quốc gia nhỏ nhất châu Âu nhưng lại có mật độ phương tiện thuộc hàng cao nhất, Malta từ lâu đã phải đối mặt với tình trạng tắc đường dai dẳng. Trong bối cảnh đó, chính phủ nước này đã triển khai một sáng kiến đặc biệt mang tên “Driving License Surrender Scheme” – chương trình khuyến khích người dân tự nguyện nộp lại bằng lái xe.
Theo Bộ trưởng Giao thông Chris Bonett, mục tiêu của chương trình không chỉ là giảm số lượng xe lưu thông mà còn tạo ra một “cú sốc về thói quen di chuyển”, đặc biệt đối với giới trẻ, nhóm đang dần hình thành thói quen phụ thuộc vào ô tô cá nhân.
Cụ thể, những người dưới 30 tuổi nếu tham gia chương trình sẽ được nhận tổng cộng 25.000 euro (khoảng 640 triệu đồng) với điều kiện không lái xe trong vòng 5 năm. Khoản tiền này không được trả một lần mà chia đều thành 5 năm, mỗi năm 5.000 euro (khoảng 128 triệu dông)
Tuy nhiên, chính sách cũng đi kèm ràng buộc chặt chẽ, nếu người tham gia thay đổi quyết định và muốn lái xe trở lại trước thời hạn, họ buộc phải hoàn trả số tiền đã nhận theo tỷ lệ thời gian còn lại.
Để đủ điều kiện, người tham gia phải dưới 30 tuổi, đã sinh sống tại Malta ít nhất 7 năm, có bằng lái xe tối thiểu 12 tháng và không từng bị đình chỉ hay tước bằng.
Chính phủ Malta dành ngân sách khoảng 5 triệu euro mỗi năm cho chương trình, đồng nghĩa với việc chỉ có tối đa 1.000 người được hưởng lợi mỗi năm. Dù vậy, những phản hồi ban đầu cho thấy mức độ quan tâm rất lớn, phản ánh một thực tế đáng chú ý, với không ít người trẻ, lợi ích tài chính có thể hấp dẫn hơn việc sở hữu và sử dụng xe cá nhân.
Một điểm đặc biệt khác là sau khi nộp lại, bằng lái được xem như bị đình chỉ hoàn toàn. Sau 5 năm, nếu muốn lái xe trở lại, người tham gia sẽ phải học lại ít nhất 15 giờ thực hành để được cấp bằng mới.
Về lâu dài, chương trình này hướng tới hai mục tiêu lớn là giảm số lượng tài xế trên đường và thúc đẩy người dân chuyển sang sử dụng phương tiện giao thông công cộng. Qua đó, Malta kỳ vọng có thể từng bước giải quyết bài toán ùn tắc và giảm thiểu ô nhiễm môi trường vốn đang gây áp lực lớn lên quốc gia nhỏ bé này.
