Phát hiện trên được đưa ra từ một đánh giá tổng hợp các nghiên cứu tổng quan và phân tích gộp trước đó do nhóm nghiên cứu của nhà dịch tễ học Lưu Phương Hoa thuộc Bệnh viện Thịnh Kinh, Đại học Y Trung Quốc, thực hiện.

Theo Science Alert, các nhà khoa học đã xem xét 51 nghiên cứu tổng quan và phân tích gộp. "Chúng tôi rà soát có hệ thống các cơ sở dữ liệu khoa học lớn như PubMed, Web of Science, Embase, Scopus, Cochrane Library cùng một số cơ sở dữ liệu khu vực, từ thời điểm các kho dữ liệu này được hình thành đến ngày 16/2/2024", nghiên cứu giải thích.

Mục tiêu là tìm kiếm các nghiên cứu tổng quan hệ thống kết hợp phân tích gộp từ các nghiên cứu quan sát, nhằm đánh giá mối liên hệ giữa hệ nhóm máu ABO, yếu tố Rh và nhiều vấn đề sức khỏe khác nhau.

Để đánh giá 270 mối liên hệ đã được báo cáo giữa nhóm máu và bệnh tật, các nhà khoa học áp dụng hàng loạt phương pháp kiểm định thống kê nghiêm ngặt nhằm loại bỏ những kết quả có độ tin cậy thấp hoặc chưa đủ bằng chứng thuyết phục.

Nhóm nghiên cứu xem xét mức độ mạnh yếu của bằng chứng, tính nhất quán của kết quả giữa các nghiên cứu khác nhau, đồng thời đánh giá liệu quy mô dữ liệu có đủ lớn để đưa ra kết luận đáng tin cậy hay không.

Bên cạnh đó, các nhà khoa học cũng kiểm tra khả năng tồn tại sai lệch trong nghiên cứu, chẳng hạn các nghiên cứu quy mô nhỏ có xu hướng phóng đại hiệu quả hoặc số lượng kết quả mang tính "tích cực" xuất hiện nhiều bất thường so với thực tế.

Cách xác định các nhóm máu. Đồ họa: P.Mai.

Kết quả là họ nhận thấy chỉ có một mối liên hệ đạt mức bằng chứng thuyết phục nhất: nhóm máu B liên quan đến nguy cơ mắc tiểu đường type 2 cao hơn so với những người không mang nhóm máu B. Cụ thể là người mang nhóm máu B (cả B+ và B-) có nguy cơ mắc tiểu đường type 2 cao hơn trung bình khoảng 28% so với các nhóm máu còn lại.

Thông thường, nhóm máu của con người được xác định dựa trên sự hiện diện hoặc vắng mặt của các kháng nguyên trên bề mặt hồng cầu.

Những khác biệt nhỏ này từ lâu đã được các nhà khoa học nghi ngờ có thể ảnh hưởng đến nguy cơ mắc một số bệnh lý nhất định.

Nhà dịch tễ học Lưu Phương Hoa và đồng nghiệp nhấn mạnh dù mối liên hệ giữa nhóm máu B và tiểu đường type 2 được đánh giá là đáng tin cậy, mức ảnh hưởng của nó vẫn thấp hơn nhiều so với các yếu tố lối sống. Ví dụ:

• Ăn khoảng 50 g thịt chế biến sẵn mỗi ngày có thể làm tăng nguy cơ tiểu đường type 2 khoảng 37%.
• Lối sống ít vận động có thể làm tăng nguy cơ tới 112%.
• Thừa cân và béo phì vẫn là những yếu tố nguy cơ mạnh nhất đối với bệnh tiểu đường type 2.

Điều đó có nghĩa là một người mang nhóm máu B nhưng duy trì cân nặng hợp lý, ăn uống lành mạnh và vận động thường xuyên vẫn có thể giảm đáng kể nguy cơ mắc bệnh.

Hiện nay, các nhà nghiên cứu vẫn chưa xác định được cơ chế chính xác đứng sau mối liên hệ này.

Một số nghiên cứu gần đây cho rằng hệ vi sinh vật đường ruột có thể đóng vai trò trung gian. Các kháng nguyên nhóm máu có khả năng ảnh hưởng đến thành phần vi khuẩn trong ruột, từ đó tác động đến quá trình chuyển hóa đường và độ nhạy insulin. Tuy nhiên, giả thuyết này vẫn cần được xác nhận bằng các nghiên cứu sâu hơn trong tương lai.

Nghiên cứu được công bố trên tạp chí khoa học BMC Medicine.