"Liệu pháp tinh thần" cho đời sống gia đình

Chia sẻ tại Lễ tổng kết và trao giải cuộc thi viết "Cha và con gái" lần thứ 4 năm 2026, nhà thơ Hồng Thanh Quang - Trưởng Ban Giám khảo cuộc thi cho biết Ban Giám khảo đã nhiều lần đọc, sắp xếp và cân nhắc để lựa chọn những tác phẩm đáp ứng tốt nhất các tiêu chí của cuộc thi.

Tuy nhiên, thực tế chấm giải cũng cho thấy đời sống luôn phong phú hơn những khuôn khổ được đặt ra. Theo ông, có những bài viết có chất lượng, giàu cảm xúc nhưng không thể đưa vào danh sách xét giải vì chưa phù hợp với thể lệ.

Chẳng hạn, một số bài do nhà báo ghi lại lời kể của nhân vật, nội dung rất hay nhưng cuối bài lại xác định đó là tác phẩm ghi chép qua lời kể, nên buộc phải loại.

"Thực sự rất đáng tiếc", ông chia sẻ.

Từ câu chuyện này, Trưởng Ban Giám khảo cho rằng ý nghĩa của cuộc thi cần được nhìn rộng hơn danh sách giải thưởng. Qua bốn mùa thi, nhiều dạng bài viết, nhiều tâm tình khác nhau về mối quan hệ giữa cha và con gái đã được gửi tới cuộc thi.

Đáng chú ý, quá trình đọc và đánh giá các tác phẩm cũng đem lại những thay đổi trong nhận thức của chính các thành viên Ban Giám khảo.

Nhà thơ Hồng Thanh Quang cho biết có những điều ở mùa thi trước ông đọc nhưng chưa thực sự thấm, đến những mùa sau lại có cách nhìn khác. Nhận thức về mối quan hệ giữa cha và con gái vì thế cũng dần được mở rộng, trở nên sâu sắc và phù hợp hơn với những thay đổi của xã hội hiện đại.

Ông cho rằng đây là một quá trình diễn ra ở cả người viết. Qua từng mùa thi, các tác giả ngày càng mạnh dạn, sâu sắc, đa dạng và giàu cảm xúc hơn khi viết về những tâm sự của mình.

Theo nhà thơ Hồng Thanh Quang, một giá trị đáng chú ý của cuộc thi nằm ở việc tạo cơ hội để con người nói ra những điều vốn khó chia sẻ trong đời sống gia đình. Trong một xã hội có nhiều biến động, theo ông, con người có thể gặp nhiều tình huống phức tạp nhưng vẫn cần lựa chọn cách ứng xử chân tình và tử tế.

Ông liên tưởng điều này với việc "xưng tội" trong một số tôn giáo, khi con người nói ra những điều chất chứa trong lòng để cảm thấy nhẹ nhõm, thanh thản hơn. Ở góc độ đó, cuộc thi “Cha và con gái” trở thành một không gian để những người cha và con gái có thể gửi gắm tâm tư của mình thông qua những câu chuyện được viết ra.

“Không có mối quan hệ nào tuyệt vời hơn nhưng cũng không có mối quan hệ nào nhạy cảm hơn trong gia đình bằng mối quan hệ giữa cha và con gái, giữa con gái và cha", ông nói.

Theo ông, từ mối quan hệ này, gia đình được củng cố, phát triển và gắn kết. Những câu chuyện được viết ra cũng giúp mỗi người nhìn lại những gì đã trải qua, từ đó có thể hiểu và ứng xử với người thân tốt hơn.

Gìn giữ sự tử tế trong gia đình

Nhà thơ Hồng Thanh Quang tin rằng cùng với sự trưởng thành của đất nước và xã hội, những bài viết tham gia cuộc thi trong những mùa tiếp theo sẽ ngày càng sâu sắc, đa dạng, tinh tế, thậm chí có thể đề cập đến những hoàn cảnh éo le hơn.

Nhưng ông không cho rằng những câu chuyện ấy sẽ khiến người đọc bi quan. Ngược lại, việc đối diện với những vấn đề của đời sống có thể giúp con người “cởi bỏ” những khúc mắc, trở nên trong sáng hơn, tử tế hơn và yêu thương nhau hơn.

Từ ý nghĩa đó, Trưởng Ban Giám khảo mong muốn cuộc thi không chỉ khuyến khích những người trực tiếp tham gia viết và gửi bài, mà còn tạo động lực để mỗi người chủ động nói ra những điều cần nói với cha hoặc con gái của mình.

“Chúng ta có thể viết, có thể gửi dự thi hoặc không gửi dự thi, nhưng tôi muốn rằng mọi người thông qua cuộc thi này là tự khích lệ mình để mình có thể khi nào cần nói hết những điều cần phải nói với con gái mình về cuộc đời này,” nhà thơ chia sẻ.

Theo ông, đó là một “liệu pháp tinh thần” không dễ gì thay thế trong đời sống gia đình, bên cạnh những giá trị về văn chương và giáo dục. Nhà thơ Hồng Thanh Quang kỳ vọng cuộc thi sẽ tiếp tục mang đến những nguồn cảm hứng lành mạnh, giúp con người sống, yêu thương và gìn giữ cho nhau sự tử tế.

Bởi sau cùng, phía sau những câu chuyện về cha và con gái không chỉ là những kỷ niệm riêng của mỗi gia đình, mà còn là câu chuyện về cách con người thấu hiểu, bao dung và đồng hành cùng nhau trong cuộc sống.

Tại mùa giải lần thứ 4 năm 2026, Ban Giám khảo đã lựa chọn những tác phẩm nổi bật từ hơn 1.000 bài dự thi để trao 13 giải thưởng, gồm: 2 giải Nhất, 2 giải Nhì, 3 giải Ba, 5 giải Chuyên đề và 1 giải Kết nối.

Giải Nhất:

- Tác phẩm “Người thầy đầu tiên” – tác giả Bùi Kim Thùy, Thành viên Hội đồng cố vấn Harvard khu vực Châu Á – Thái Bình Dương, Phó Chủ tịch President Club Vietnam.

- Tác phẩm “Con gái đi lấy chồng” – tác giả nhà văn Phạm Ngọc Tiến, Hà Nội.

Giải Nhì:

- Tác phẩm “Bố ơi, con không xin gì nữa đâu” – tác giả Lê Hương.

- Tác phẩm “Lời chào từ cô gái người Đức của một chiến sĩ cách mạng” – tác giả Rita Thi.

Giải Ba:

- Tác phẩm “Hai thế hệ, một tình yêu” – tác giả Nguyễn Thị Mai.

- Tác phẩm “Ông mặt trời óng ánh của ngày xưa” – tác giả Ngô Thị Bích Hiền.

- Tác phẩm “Tiếng lục lạc của ba” – tác giả Nguyễn Thuận Quỳnh.

Giải Chuyên đề:

- Tác phẩm “Bố và những câu chuyện cũ” – tác giả Nguyễn Thị Thúy Hằng.

- Tác phẩm “Bảo Anh và những ‘người thầy’ dạy Ba học cách làm cha” – tác giả Lê Văn Luận.

- Tác phẩm “Cha tôi – người cựu chiến binh ở tuyến lộ Vòng Cung một thời lửa đạn” – tác giả Huỳnh Thị Thúy Kiều.

- Tác phẩm “Lời đầu năm cho con” – tác giả Nguyễn Thanh Bình.

- Tác phẩm “Bố là bến đỗ an toàn nhất: Người đàn ông ba lần ký giấy khai sinh cho con” – tác giả Nguyễn Thị Thanh Nhàn.

Giải Kết nối

- Tác phẩm “Bố luôn ở đây và ký ức những gói mì tôm Hảo Hảo tuổi thơ” của tác giả Đặng Thị Lộc.