Đau đầu không đồng nghĩa với “thiếu máu não”

Theo Ths.BSNT Nguyễn Lê Minh Tiến, Bác sĩ chuyên khoa Thần kinh (Hệ thống y tế Vietlife, khi tiếp cận một bệnh nhân đau đầu, điều quan trọng trước tiên là phải xác định nguyên nhân gây đau thay vì mặc định rằng người bệnh đang gặp vấn đề về “não” và cần được tiêm thuốc bổ.

“Nếu xét riêng về điều trị đau đầu, tôi không thấy tiêm thuốc bổ não có mối liên quan trực tiếp đến cơ chế gây đau. Nếu có thì đó cũng chỉ là mối liên quan rất gián tiếp, chứ không thể xem tiêm bổ não là một phương pháp điều trị đau đầu”, bác sĩ Tiến cho biết.

Theo bác sĩ, đau đầu có thể xuất phát từ nhiều cấu trúc nằm ở vùng đầu, từ da đầu, cơ, dây thần kinh cho tới xương sọ, màng cứng... Các cấu trúc này khi bị kích thích có thể tạo ra cảm giác đau. Y văn cũng ghi nhận đau đầu liên quan đến sự kích hoạt các cấu trúc nhận cảm đau trong hoặc xung quanh não, sọ, mặt, xoang hoặc răng.

Bởi vậy, cùng là biểu hiện đau đầu nhưng nguyên nhân ở mỗi người có thể hoàn toàn khác nhau. Đau đầu kiểu căng thẳng, đau nửa đầu là những dạng đau đầu nguyên phát thường gặp, trong khi đau đầu thứ phát có thể liên quan đến nhiều bệnh lý khác và cần được xác định nguyên nhân.

“Chính vì vậy, đau đầu cần được thăm khám để tìm đến cái nguyên nhân. Không phải bổ não là một phương pháp điều trị của đau đầu”, bác sĩ Tiến nhấn mạnh.

Điều này cũng có nghĩa, người thường xuyên đau đầu không nên chỉ dựa vào cảm giác “đầu óc kém”, “máu lên não không tốt” hay “thiếu chất bổ não” để tự lựa chọn một loại thuốc tiêm.

Vì sao nhiều người vẫn thích tiêm “bổ não”?

Trong quá trình khám và điều trị, bác sĩ Tiến nhận thấy không ít bệnh nhân có tâm lý ưa chuộng việc tiêm các loại thuốc được gọi là “bổ não”. Có người đến cơ sở y tế để thực hiện, nhưng cũng có trường hợp tìm người đến tiêm tại nhà.

Bác sĩ cho rằng đây là lựa chọn cá nhân của mỗi người, song điều đáng quan tâm là người sử dụng phải biết rõ thứ thuốc được đưa vào cơ thể mình.

“'Bổ não’ không phải chỉ có một loại thuốc mà có rất nhiều sản phẩm khác nhau. Vì vậy, không thể mặc định rằng tiêm những loại thuốc này sẽ không có biến chứng. Người bệnh vẫn có thể gặp phản ứng dị ứng, thậm chí phản vệ. Đây cũng là thuốc được đưa trực tiếp vào đường máu nên không thể xem nhẹ những rủi ro có thể xảy ra”, bác sĩ Tiến phân tích.

Phản ứng dị ứng thuốc có thể xảy ra với nhiều loại thuốc, trong đó phản vệ là một phản ứng nghiêm trọng cần được xử trí cấp cứu. Vì vậy, việc coi một mũi tiêm là “thuốc bổ” và mặc định rằng nó không thể gây biến chứng là cách nhìn tiềm ẩn rủi ro.

Bác sĩ Tiến cho biết trong quá trình làm việc, ông chưa trực tiếp chứng kiến trường hợp biến chứng do tiêm “bổ não”, nhưng thông tin an toàn của các sản phẩm thuốc vẫn có thể ghi nhận những phản ứng bất lợi.

Một vấn đề khác được bác sĩ Tiến đặc biệt lưu ý là cách sử dụng thuốc.

Theo bác sĩ, nếu sản phẩm là thuốc thì có thể được phân loại thành thuốc kê đơn hoặc thuốc không kê đơn. Với những thuốc tiêm, truyền, việc sử dụng cần tuân thủ chỉ định và hướng dẫn chuyên môn phù hợp. Các quy định về kê đơn của Bộ Y tế cũng yêu cầu việc sử dụng thuốc phải dựa trên tài liệu hướng dẫn sử dụng thuốc được phê duyệt và các căn cứ chuyên môn liên quan.

Đáng nói, mỗi loại thuốc có thể có yêu cầu khác nhau về đường dùng, tốc độ tiêm, tốc độ truyền, dung dịch pha, thời gian sử dụng hoặc liều lượng. Đây không phải những thông tin có thể tùy ý thay đổi theo kinh nghiệm cá nhân.

Từ góc độ cá nhân, bác sĩ Tiến cho biết ngay cả với người thân, anh cũng không lựa chọn việc tự tiêm truyền thuốc “bổ não” tại nhà. Lý do không chỉ nằm ở nguy cơ xảy ra phản ứng với thuốc mà còn ở khả năng xử trí nếu sự cố xuất hiện.

Khi một người có phản ứng bất lợi sau tiêm, việc xác định chính xác loại thuốc đã sử dụng là thông tin quan trọng đối với nhân viên y tế. Vì vậy, bác sĩ Tiến khuyến cáo người dân cần giữ lại vỏ thuốc, tên thuốc hoặc thông tin liên quan đến sản phẩm đã sử dụng.

Một trong những nguyên tắc quan trọng được bác sĩ Tiến nhấn mạnh là người bệnh không nên thụ động khi sử dụng thuốc, kể cả trong bệnh viện. Người bệnh có quyền biết mình đang được sử dụng thuốc gì, với mục đích gì và theo cách nào. Đặc biệt với thuốc tiêm truyền, những thông tin này càng cần được làm rõ.

Điều này không có nghĩa người bệnh phải tự chẩn đoán hay tự quyết định loại thuốc nào phù hợp. Ngược lại, việc tìm hiểu giúp người bệnh phối hợp tốt hơn với nhân viên y tế và phát hiện những điểm bất thường nếu có.

Việc tiêm thuốc được quảng cáo hoặc gọi theo cách thông thường là “bổ não” có thể tạo cho người sử dụng cảm giác đây là một giải pháp chung cho những triệu chứng như đau đầu, chóng mặt, mệt mỏi, kém tập trung. Tuy nhiên, những biểu hiện này không phải lúc nào cũng có cùng một nguyên nhân.

Đau đầu có thể là bệnh lý nguyên phát hoặc thứ phát sau một bệnh lý khác. Một số nguyên nhân nguy hiểm cần được nhận biết và điều trị đặc hiệu thay vì chỉ xử lý triệu chứng.

Vì vậy, với những trường hợp đau đầu kéo dài, tái diễn thường xuyên, thay đổi tính chất hoặc xuất hiện kèm các triệu chứng bất thường, người bệnh nên được thăm khám để xác định nguyên nhân.