Trong khi nhiều người thường chỉ chú ý đến cấp độ bão theo thang Saffir–Simpson, các chuyên gia khí tượng cho rằng hình dạng của bão trên ảnh vệ tinh cũng mang ý nghĩa cảnh báo quan trọng. Theo WeatherNation, cơn bão càng tròn, đối xứng và có mắt bão rõ rệt thì càng nguy hiểm.
Một cơn bão có cấu trúc tròn đều phản ánh hệ thống xoáy đã phát triển hoàn chỉnh, ít bị phá vỡ bởi các yếu tố môi trường. Cấu trúc này cho thấy bão đang được “nuôi” liên tục bởi nhiệt và ẩm từ biển, đồng thời không bị ảnh hưởng nhiều bởi hiện tượng gió cắt tầng cao.
Tiến sĩ Mitch Goldberg, chuyên gia khí tượng của NOAA, nhận định: “Khi một cơn bão có cấu trúc tròn và mắt bão rõ ràng, đó là bằng chứng cho thấy nó đã tổ chức chặt chẽ và thường đồng nghĩa với việc bão đang rất mạnh, thậm chí còn có thể tiếp tục tăng cấp nhanh”.
Ảnh vệ tinh thường cho thấy trung tâm bão có một vùng trống gọi là mắt bão (eye). Đây là nơi thời tiết tạm yên ả, nhưng xung quanh nó – vành mây dông bao phủ lại chính là khu vực có gió và mưa mạnh nhất.
Khi mắt bão xuất hiện rõ ràng, tròn đều, giới chuyên gia đánh giá đó là dấu ấn của một cơn bão đã đạt tới cường độ cao.
Trái lại, nếu mắt bão mờ nhạt, không đối xứng hoặc bị che khuất, đó thường là dấu hiệu bão đang suy yếu, có thể do không khí khô tràn vào hoặc gió cắt phá vỡ cấu trúc.
Bão tròn dễ tăng cấp nhanh và duy trì sức mạnh
Thực tế cho thấy những cơn bão tròn, ổn định thường có khả năng tăng cấp rất nhanh. Ví dụ điển hình là siêu bão Dorian năm 2019, từng tăng từ sức gió 150 mph lên 185 mph chỉ trong vòng 9 giờ, trước khi càn quét Bahamas.
Các nhà khoa học lý giải, khi bão đối xứng, dòng đối lưu xung quanh mắt bão hoạt động hiệu quả hơn, giúp hệ thống giữ được nhiên liệu từ đại dương và có thể duy trì cường độ mạnh ngay cả khi áp sát đất liền.
Màu sắc trên ảnh vệ tinh cũng là lời cảnh báo
Ngoài hình dạng, ảnh nhiệt từ vệ tinh còn cung cấp thêm thông tin quan trọng. Những đám mây có đỉnh cao, lạnh sâu (thể hiện bằng màu đen hoặc đỏ đậm) báo hiệu đối lưu rất mạnh, đồng nghĩa với mưa lớn và gió dữ dội, đặc biệt ở vành mắt bão.
Khi theo dõi sự thay đổi của những vùng mây này theo thời gian, chuyên gia có thể dự báo xu hướng: nếu mây càng lạnh, bão có thể đang tăng cấp; nếu mây ấm dần, bão có khả năng suy yếu.
Cơn bão càng tròn, càng “đẹp” trên ảnh vệ tinh thì trên thực tế lại càng nguy hiểm. Bởi điều đó chứng tỏ bão đã đạt đến một mức độ tổ chức gần như hoàn hảo với tâm bão rõ ràng, cấu trúc ổn định, ít chịu ảnh hưởng từ môi trường bên ngoài và có khả năng tàn phá lớn.
Như chuyên gia Mitch Goldberg nhấn mạnh: “Đừng để sự yên ả của mắt bão đánh lừa bạn. Chính sự rõ nét và đối xứng của nó lại là tín hiệu cho thấy toàn bộ hệ thống đang cực kỳ mạnh mẽ và nguy hiểm”.
Nhìn từ góc độ khoa học khí tượng, một cơn bão tròn không chỉ là hiện tượng tự nhiên ngoạn mục khi quan sát từ vũ trụ mà còn là lời cảnh báo sớm cho mức độ hủy diệt khốc liệt dưới mặt đất.
