Phụ Nữ Sức Khỏe

Trẻ “nghĩ đến chuyện tự tử”: Những yếu tố sâu xa cha mẹ cần lưu ý

Nếu ví thế giới nội tâm của một người như tảng băng trôi thì hành vi hướng ngoại chỉ là phần nổi, còn phần khổng lồ ẩn bên dưới chính là những cảm xúc, quan điểm và ước muốn sâu xa chi phối hành vi đó.

"Đời chán quá"; "Mẹ ơi, con xin lỗi, sao con không làm được gì?"... Trong những năm tháng tươi đẹp nhất của đời người, tại sao nhiều đứa trẻ bỗng trở nên suy tàn, héo mòn, chán nản? Đây là câu hỏi khiến nhiều bậc cha mẹ bối rối và đau khổ.

Nhiều người cho rằng, ngày xưa điều kiện vật chất khó khăn, bố mẹ bận đi làm, không quan tâm, chăm sóc con cái như bây giờ, họ vẫn lớn lên khỏe mạnh. Tại sao trẻ con bây giờ đầy đủ thì lại mong manh như vậy? Có phải đã quá được nuông chiều hay không? Nhưng đó là quan điểm và cảm nhận của người lớn. Cha mẹ nếu muốn giúp trẻ, cần buông bỏ những phán đoán và kỳ vọng cố hữu, du hành vào thế giới nội tâm của trẻ để xem tại sao con lại nghĩ đến cái chết?

Ảnh minh họa: Internet

Thực ra, "nghĩ đến chuyện tự tử" là phần nổi của tảng băng chìm trong thế giới nội tâm của trẻ. Nói cách khác, nếu ví thế giới nội tâm của một người như tảng băng trôi thì hành vi hướng ngoại chỉ là phần nổi, còn phần khổng lồ ẩn bên dưới chính là những cảm xúc, quan điểm và ước muốn sâu xa chi phối hành vi đó. Hãy cùng phân tích nó từ cả góc độ cảm xúc và nhận thức

1. Cảm xúc

Khi cơ thể và tâm trí ở "trạng thái kích thích vừa phải", một người vẫn có thể đối mặt với khó khăn và giải quyết vấn đề một cách ổn định và hợp lý.

Khi áp lực bên ngoài tiếp tục tăng lên, họ có thể đi vào "trạng thái kích thích quá độ", tức là năng lượng quá mạnh và biểu hiện hành vi là lo lắng, cáu kỉnh, mất ngủ, bốc đồng và các hiện tượng khác. Nếu đứa trẻ đã ở trong ranh giới cảnh báo về khả năng chịu đựng về thể chất và tinh thần trong một thời gian dài, cộng với những sự kiện căng thẳng đột ngột - tình yêu tan vỡ, thi trượt, bị cha mẹ khiển trách,… rất dễ dẫn tới hành vi bốc đồng.

Loại còn lại là "trạng thái kích thích kém", tức là thiếu năng lượng, mệt mỏi, suy nhược, trầm cảm, mất động lực,… Nhiều người bị trầm cảm nặng cuối cùng quyết định tự tử, hoặc hầu hết họ đều có động cơ và chuẩn bị sẵn sàng để thực hiện việc đó.

Bất kể trạng thái hưng phấn quá mức hay kém, cần đưa trẻ trở lại trạng thái bình thường, với các phương pháp và hướng dẫn khác nhau. Hoặc là khôi phục bình tĩnh, hoặc là định hình thắp lên niềm hy vọng.

Nhưng điểm chung là trước tiên cha mẹ phải quản lý được trạng thái cảm xúc của chính mình, bởi sự bình tĩnh, thấu hiểu và bao dung của bạn chính là liều thuốc tốt nhất cho trẻ. Bởi lúc này tinh thần, trái tim của trẻ rất nhạy cảm và mong manh, một ánh mắt buồn bã hay giọng nói có chút buộc tội, có thể gây ra gánh nặng tâm lý rất lớn, thậm chí trở thành giọt nước tràn ly dẫn tới hệ quả không lường trước được.

2. Nhận thức

Một khi trẻ bước vào tuổi dậy thì sớm, tức là từ khoảng 10 tuổi, một trong những đặc điểm tâm lý là bắt đầu suy nghĩ về ý nghĩa và giá trị của cuộc sống. Tại sao con lại sống? Khi trẻ hỏi những câu hỏi này, cha mẹ nên lưu ý, đừng cảm thấy trẻ đang suy nghĩ linh tinh, thậm chí trách móc trẻ không chăm chỉ học tập... Hãy coi đó là cơ hội để con bạn giao tiếp và giúp con bạn tìm thấy ý nghĩa và hướng đi của cuộc đời mình.

Lúc này, nhận thức của trẻ về bản thân và thế giới là không chính xác và không ổn định. Nhiều lúc cảm thấy mình đã trưởng thành, kỳ vọng rất nhiều vào bản thân. Nhưng suy nghĩ chưa đủ chín chắn, dễ bị ảnh hưởng bởi tầm nhìn và ý tưởng của người khác, đặc biệt là bạn bè đồng trang lứa.

Một khi biểu hiện của trẻ khiến người khác thất vọng, hoặc cảm thấy mình kém cỏi ở một khía cạnh nào đó, trẻ sẽ cảm thấy thua kém. Lúc này, chỉ cần gặp phải một chút thất bại, cú sốc, trẻ sẽ có những nhận thức méo mó về bản thân: "Mình vô dụng", "Không ai yêu mình trên đời". Và khi kiểu suy nghĩ này không được sửa chữa trong một thời gian dài, nó sẽ ảnh hưởng đến khả năng tự nhận thức của trẻ trong suốt cuộc đời.

Một nhận thức lệch lạc khác về tự tử là: Chết là giải thoát, không phải đối mặt với những điều này nữa. Thực chất đây là một đứa trẻ đau khổ, không thể đương đầu và giải quyết những áp lực, khó khăn hiện tại, trẻ muốn chạy trốn. Khi một người rơi vào trạng thái căng thẳng trong thời gian dài sẽ xuất hiện kiểu "nhận thức hạn chế" này, điều này càng dễ hiểu đối với những đứa trẻ còn non nớt trong tư duy.

Có một quá trình biến đổi dần dần từ ý nghĩ tự sát sang khuynh hướng tự tử rồi đến hành vi tự tử, giống như quá trình từ cảm lạnh đến viêm phổi. Lúc này, nếu cha mẹ có thể hỗ trợ kịp thời, phát hiện sớm, can thiệp đúng cách, hiệu quả và kịp thời thì ý định tự tử sẽ không lan rộng.

Ảnh minh họa: Internet

Làm thế nào để nhận biết tín hiệu đau khổ khi trẻ khủng hoảng tâm lý?

Nếu con bạn có bất kỳ lời nói, hành vi hay trạng thái nào, bạn cần hết sức chú ý và tìm đến sự trợ giúp của chuyên gia kịp thời. Đừng cảm thấy xấu hổ, điều này cũng giống như việc bạn đi khám bệnh vậy. Trên thực tế, khi một đứa trẻ đang trên bờ vực suy sụp, nhiều khi bản năng sẽ phát ra tín hiệu cầu cứu mà chúng ta vô tình hay cố ý bỏ qua. Chẳng hạn:

1. Thảo luận nghiêm túc với bạn về ý nghĩa của cuộc sống hoặc ý nghĩa của cuộc sống.

2. Xem một số sách báo, phim ảnh, video... liên quan đến tự sát.

3. Thường nói những câu như "Con cảm thấy khó khăn quá, con không thể cố gắng được nữa", "Con không nhìn thấy chút hy vọng nào", "Dù thế nào con cũng không thể làm được" .

4. Luôn ở trong trạng thái tuyệt vọng, tê liệt, bất lực, "không ai giúp con lúc này", "Không ai trên đời hiểu con cả".

5. Một sự thay đổi đột ngột, đáng chú ý trong hành vi xảy ra. Chẳng hạn như cắt đứt liên lạc với người khác hoặc thể hiện hành vi rất nguy hiểm; hoặc một người luôn bị động đột nhiên yêu cầu bạn nói về một số khoảnh khắc quan trọng trong quá khứ; đột nhiên nói lời tạm biệt với người thân và bạn bè.

6. Nói với mọi người: "Mọi vấn đề của mình sẽ sớm qua thôi"; "Bạn sẽ tốt hơn nếu không có mình".

7. Bắt đầu sắp xếp đồ đạc và cho đi những thứ quý giá.

8. Nói về kế hoạch tự tử, bao gồm phương pháp, ngày tháng và địa điểm - đây là một tín hiệu rất nguy hiểm.

Ảnh minh họa: Internet

Làm thế nào để ngăn chặn?

1. Hãy để con nói chuyện thoải mái, không giới hạn thời gian. Điều quan trọng nhất đối với cha mẹ là phải chăm chú lắng nghe, không được cắt ngang, bình luận, thậm chí chỉ trích.

Nếu bạn thực sự muốn đưa ra ý kiến, hãy nhận được sự đồng ý của trẻ trước. Nếu trẻ nói không muốn nghe, cha mẹ hãy im lặng, đây là sự tôn trọng cơ bản nhất đối với trẻ. Đừng vội vàng giải quyết vấn đề của con bạn, hãy đưa ra lời khuyên. Chính "tình yêu thương" đã mang đến cho trẻ động lực sống ban đầu, vì vậy "tình yêu thương" cũng chính là động lực nhắc nhở trẻ sống, và khi trẻ gặp khó khăn, kiên nhẫn "đồng hành" chính là tình yêu thương tuyệt vời nhất.

2. Bạn có thể không đồng ý với quan điểm của trẻ, nhưng cần phải chấp nhận cảm xúc của trẻ. Có một mẹo nhỏ, khi bạn nghe con, hãy suy nghĩ mình đang nghe... con của người khác, bạn sẽ dễ dàng bình tĩnh và bao dung hơn, và thấu hiểu nhau.

3. Khi trẻ nói về việc tự tử, cần nhìn nhận một cách nghiêm túc, không xem thường, không trốn tránh, không đổ lỗi cho trẻ, đổ lỗi cho bản thân, gia đình vì những điều này chỉ làm vấn đề trở nên trầm trọng hơn. Điều cần thiết là dũng cảm đối mặt với nó, và lúc này, chính là lúc cha mẹ nên làm gương cho con cái.

4. Điểm quan trọng nhất! Tìm một chuyên gia để giúp bạn đánh giá nguy cơ tự tử của con bạn và giao tiếp với bạn và con bạn. Bởi vì cha mẹ rất khó bình tĩnh và khách quan vào thời điểm này, một người ngoài là chuyên gia có thể sáng suốt và có chuyên môn hơn..

Hơn nữa, lúc này không chỉ trẻ cần được giúp đỡ mà là cả gia đình. Bởi khi cha mẹ đối mặt với việc con mình tự tử, họ rơi vào trạng thái áp lực và căng thẳng cao độ, cũng là đối tượng cần hỗ trợ về mặt tâm lý. Với sự hỗ trợ của các chuyên gia, hãy giữ cho nội tâm của bạn bình an và ổn định, nếu không, bạn không thể giúp con mình, điều đó có thể trở thành ngòi nổ cho cảm xúc của trẻ và là nguyên nhân thúc đẩy vấn đề.

5. Nếu đánh giá cho thấy nguy cơ rất cao, vui lòng cất tất cả các dụng cụ tự tử, để xa tầm tay trẻ em, không để trẻ ở một mình, đảm bảo luôn có người bên cạnh 24/24 giờ.

6. Ngay cả khi cơn khủng hoảng tạm thời được giải quyết và con cái cuối cùng đã trở lại học tập và sinh hoạt bình thường, cha mẹ không được nghĩ rằng mọi chuyện sẽ ổn thỏa. Lúc này cha mẹ cần bắt đầu kiểm điểm bản thân nghiêm túc và sâu sắc, đối mặt với sự việc.

Cùng áp lực và khó khăn, tại sao con tôi lại dễ bị tổn thương như vậy? Điều quan trọng hơn cả là giúp trẻ xây dựng lại cảm xúc về giá trị bản thân, vì bản chất của hành vi tự tử là cảm giác về giá trị bản thân rất thấp trong thâm tâm.

Cha mẹ cần suy nghĩ lại về phương pháp giáo dục của mình, cách mình giao tiếp với con cái như thế nào, điều đó có ảnh hưởng như thế nào đến ý thức về giá trị bản thân của trẻ? Hãy tưởng tượng một đứa trẻ bị cha mẹ chỉ trích hàng ngày sẽ không có khả năng nhìn nhận đúng giá trị bản thân.

Dưới góc độ thuyết sang chấn tâm lý, những tổn thương tâm lý mà cha mẹ không xử lý kịp thời sẽ truyền sang con cái trong tiềm thức, đó là "sự lan truyền sang chấn thương tâm lý". Nếu rơi vào trường hợp của bạn, bạn cũng cần đến sự giúp đỡ của một chuyên gia tư vấn tâm lý đáng tin cậy, hãy tự tìm hiểu bản thân, học cách yêu thương bản thân mình trước, rồi bạn sẽ có tình yêu thương thực sự hơn dành cho con cái.

Theo Hiểu Đan/Phụ nữ Việt Nam

Tin liên quan

Loạt "bí kíp" dạy con phòng tránh bị bắt cóc từ tiến sĩ giáo dục ở TPHCM

Nhiều người khăng khăng rằng nên cấm trẻ nói chuyện với người lạ, chỉ tiếp xúc với những người thân...

Vừa dỗ con ngủ vừa dùng điện thoại, người mẹ gây ra tai nạn phải ân hận cả đời

Có nhiều hậu quả tai hại trong việc cha mẹ sử dụng điện thoại bên cạnh lúc con cái đang...

Muốn thai kỳ khỏe mạnh an toàn, mẹ bầu chớ nên ăn những món này kẻo gây hại thai nhi

Một chế độ ăn uống tốt khi mang thai là điều cần thiết không chỉ cho đứa trẻ mà còn...

Từng dính nhiều lùm xùm vì phát ngôn xốc nổi, An Nguy khi làm mẹ đã thay đổi, nuôi dạy...

Trở về Mỹ sau lùm xùm tình ái với Kiều Minh Tuấn, An Nguy hiện sống rất ổn và đã...

Mẹ bỉm công khai bảng chi phí nuôi con 10 tháng 120 triệu đồng, nhiều chị em nói "Xem xong...

Chị T.T đã liệt kê chi tiết từng khoản phí nuôi con bao gồm tiền tã, thực phẩm bổ sung,...

Bất ngờ trước diện mạo của bé trai 'đẹp từ trong trứng' từng gây bão mạng xã hội

Hiện tại, cậu bé đã tròn 5 tuổi và có nhiều sự thay đổi so với thời điểm nổi...

Đăng ký quá nhiều lớp học thêm cho con trai lớp 3, bà mẹ khóc nghẹn khi nghe BS nói...

Bà mẹ này không ngờ rằng những gì vợ chồng chị làm cho con đều là hại con.

Tin mới nhất

Định hủy hôn vì nhà trai dẫn lễ ăn hỏi sơ sài, lời thủ thỉ của mẹ chồng khiến tôi...

1 giờ trước

Sợ mẹ chồng khó tính lúc sinh không dám nhờ, hành động nhỏ của bà trong viện khiến tôi hổ...

1 giờ trước

Vợ vừa thông báo có thai, con trai tôi liền sai mẹ: Từ nay mấy việc nhà cửa mẹ phải...

2 giờ trước

Vợ bầu thèm ăn sầu riêng nhưng chồng lại mua chùm nho đỏ, nghe chồng nói một câu mà bật...

2 giờ trước

Đêm nào cũng lảng tránh chồng vì tự ti vết rạn sau sinh nhưng hành động của anh khiến tôi...

4 giờ trước

Sát ngày sinh mất trộm 30 triệu, biết danh tính thủ phạm tôi sốc suýt nhập viện cấp cứu

4 giờ trước

Đón con gái về chăm hết cữ, lúc đi mẹ còn dúi tay tôi 10 triệu khóc: Cháu người ta,...

4 giờ trước

Ở cữ 2 tháng vẫn được chồng bưng cháo về tận giường dỗ dành: Em cứ nghỉ ngơi, mọi việc...

5 giờ trước

Mẹ chồng bảo con dâu ra khách sạn ở khi chăm con gái ở cữ, cuộc điện thoại lúc nửa...

5 giờ trước

Tin Phụ Nữ Và Gia Đình