Cây atiso (tên khoa học: Cynara scolymus) có độ cao từ 1 - 1.5m, thân mọc thẳng đứng, thân và lá có lông. Lá atiso mọc so le nhau, lá to và dài, búp atiso có hình trứng, màu tím hoặc xanh đậm. Tại Việt Nam, mùa vụ thu hoạch atiso thường bắt đầu từ tháng 7 - 10 hàng năm.
Atiso có mùi thơm nhẹ, tính hàn, vị chua, dùng được cả rễ, thân, lá và hoa. Atiso thường được dùng chế biến thành nhiều món ăn, phơi khô làm trà uống. Atiso có tác dụng làm đẹp da và thanh lọc cơ thể, tốt cho hệ tiêu hóa, tăng cường chức năng gan thận,...
Công dung của hoa Atiso
Giải độc và bảo vệ chức năng gan
Atiso được mệnh danh là "thần dược" cho gan nhờ hai chất chống oxy hóa mạnh mẽ là cynarin và silymarin. Các hợp chất này không chỉ giúp bảo vệ gan khỏi các độc tố từ môi trường và thực phẩm mà còn thúc đẩy quá trình tái tạo tế bào gan bị tổn thương. Thói quen uống trà Atiso hàng ngày hỗ trợ gan đào thải chất độc hiệu quả hơn, giúp da dẻ mịn màng và giảm bớt tình trạng mụn nhọt do nóng gan.
Kiểm soát lượng đường huyết ổn định
Atiso là thực phẩm tuyệt vời cho những người mắc bệnh tiểu đường hoặc đang trong chế độ tiền tiểu đường. Các hoạt chất trong Atiso có khả năng làm chậm hoạt động của enzyme alpha-glucosidase, giúp ngăn chặn sự tăng vọt của lượng đường trong máu sau khi ăn. Ngoài ra, chiết xuất Atiso còn hỗ trợ cải thiện độ nhạy insulin, giúp cơ thể điều hòa đường huyết một cách tự nhiên và bền vững.
Giảm cholesterol xấu và bảo vệ tim mạch
Các nghiên cứu khoa học cho thấy chiết xuất lá Atiso có tác dụng giảm đáng kể nồng độ cholesterol xấu (LDL) và chất béo trung tính trong máu. Thành phần luteolin trong Atiso giúp ngăn chặn quá trình hình thành cholesterol, từ đó bảo vệ thành mạch máu khỏi các mảng bám xơ vữa. Việc duy trì mức cholesterol ổn định thông qua việc sử dụng Atiso sẽ giúp bạn giảm thiểu nguy cơ đột quỵ và các bệnh lý về mạch vành.
Ngăn ngừa ung thư
Atiso đứng đầu trong danh sách các loại rau củ giàu chất chống oxy hóa, bao gồm rutin, quercetin và gallic acid. Những chất này giúp bảo vệ tế bào khỏi sự tấn công của các gốc tự do, vốn là nguyên nhân chính dẫn đến lão hóa và sự hình thành khối u ác tính. Nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng các chiết xuất từ Atiso có khả năng ức chế sự phát triển của tế bào ung thư vú, ung thư tuyến tiền liệt và bệnh bạch cầu.
Cách dùng tận dụng công dụng của trà atiso
Cây atiso có thể được chế biến và dùng dưới nhiều dạng khác nhau như: Nước sắc; Cao mềm, cao lỏng hoặc cao khô; Viên bao; Trà.
Sắc lấy nước
Bạn có thể dùng lá khô hoặc lá tươi, đem sắc hoặc nấu thành cao lỏng (5-10%) để uống với liều 2-10g lá khô một ngày.
Khi được chế thành dạng cao lỏng đặc biệt dùng dưới hình thức giọt, ngày uống 1-3 lần, mỗi lần 10-40 giọt.
Nấu để ăn
Bạn cần loại bỏ hết các cánh hoa, bào phần lõi cho tới khi có được phần tim hoa màu xanh lá sáng. Bạn có thể vắt một chút nước chanh vào phần tim hoa này để hoa không bị thâm.
Khi đã có được phần tim hoa, bạn có thể hấp, nướng, chiên hay làm nước sốt tùy thích. Bạn hãy tham khảo thêm công thức nấu để có nhiều món ăn đa dạng.
Bạn cũng đừng bỏ qua phần hoa non vì nó ngọt và mềm, phù hợp với nhiều món ăn đấy.
Uống trà atiso
Ngày nay, atiso thường được sử dụng để chế biến thành các loại trà dạng túi lọc tiện lợi. Bạn chỉ cần ngâm túi trà trong nước nóng là có thể uống được ngay.
