Theo thông tin từ báo Thanh Niên, trang chủ của Trung tâm Giáo dục Thiên nhiên (ENV) mới đây phát đi thông báo về việc nhận được thông tin Chu Đăng Khoa, người thường được biết đến với tên gọi “Michael Chu” hay “đại gia kim cương”, đã bị bắt giữ tại Nam Phi. ENV nhận định đây là vụ việc đánh dấu một bước đột phá quan trọng trong nỗ lực thực thi pháp luật quốc tế và bảo tồn động vật hoang dã.
Về Chu Đăng Khoa, mặc dù không hoạt động trong lĩnh vực giải trí nhưng ông này từng là cái tên "hot" trong giới giải trí khi vướng lùm xùm chuyện tình cảm với một nữ ca sỹ đình đám.
Nhân vật được mệnh danh là “đại gia kim cương” này sinh năm 1982, quê gốc ở Nghệ An. Chu Đăng Khoa được biết đến khá nhiều với hoạt động kinh doanh sừng tê giác, ngà voi và kim cương ở Nam Phi. Vì vậy, ông này còn được gọi với cái tên "Khoa Nam Phi", "Đại gia kim cương" hay “Michael Chu”.
"Đại gia kim cương" Chu Đăng Khoa là con trai của "đại gia" xứ Nghệ một thời và là cổ đông lớn trong Công ty Cổ phần Tập đoàn Thiên Minh Đức (Thiên Minh Đức), một doanh nghiệp đầu mối xăng dầu từng chiếm thị phần rất lớn trong nước.
Ngoài ra, gia tộc họ Chu này còn sở hữu hàng loạt doanh nghiệp trong đa dạng các lĩnh vực như năng lượng, vui chơi giải trí, khách sạn, nhà hàng, du lịch, nuôi trồng thuỷ sản, xây dựng công trình công nghiệp.
Theo thông tin từ báo Dân Việt, trong lần cập nhật gần nhất có công bố thông tin cổ đông góp vốn của Thiên Minh Đức vào tháng 10/2022, ông Chu Đăng Khoa là cổ đông năm giữ hơn 22,7% tỷ lệ sở hữu. Số cổ phần này chỉ đứng sau Chủ tịch HĐQT Chu Thị Thành – mẹ của Chu Đăng Khoa.
Với việc bị bắt tại Nam Phi dưới vai trò đứng đầu của một trong những đường dây buôn lậu động vật khét tiếng nhất thế giới, Chu Đăng Khoa bị cáo buộc đã buôn lậu một số lượng lớn sừng tê giác và xương hổ từ châu Phi sang châu Á.
Theo ENV, Chu Đăng Khoa được biết đến là một nhân vật bí ẩn đứng sau các hoạt động buôn bán trái phép sừng tê giác và xương hổ tại Nam Phi. Tại đây, Khoa sở hữu trang trại Voi Game Lodge ở tỉnh North West.
Cơ sở này đăng ký nuôi nhốt hổ và tê giác hợp pháp nhưng đồng thời bị cáo buộc liên quan đến hoạt động buôn lậu sừng tê giác, xương sư tử và xương hổ sang thị trường chợ đen ở một số quốc gia châu Á.
Chu Đăng Khoa được cho là đã sang Nam Phi từ cuối năm 2023, sau khi bà Chu Thị Thành bị điều tra tại Việt Nam vì những cáo buộc liên quan đến tội phạm về kinh tế.
Trước khi bị bắt giữ, Chu Đăng Khoa đã bị cơ quan điều tra tại Nam Phi truy nã sau khi phát hiện mạng lưới của đối tượng này “dàn dựng” vụ cướp 98 chiếc sừng tê giác tại Voi Game Lodge để tuồn lậu số sừng này ra thị trường chợ đen.
Vụ việc Chu Đăng Khoa bị bắt giữ có thể coi như sự nối tiếp cho chuỗi ngày tăm tối của “đế chế” kinh doanh một thời. Ngày 18/1/2025, bà Chu Thị Thành cùng các đồng phạm bị Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an khởi tố bị can và bắt tạm để điều tra về các tội danh "Tham ô tài sản" và "In, phát hành, mua bán trái phép hóa đơn, chứng từ thu nộp ngân sách nhà nước".
Trước đó, doanh nghiệp xăng dầu Thiên Minh Đức của gia tộc họ Chu bị nhắc đến trong các kết luận thanh tra về việc chấp hành chính sách, pháp luật trong công tác quản lý nhà nước về xăng dầu của Thanh tra Chính Phủ.
Theo đó, Thiên Minh Đức thường xuyên kê khai thuế bảo vệ môi trường sai, thiếu thuế bảo vệ môi trường; Không kê khai thuế và kê khai không trung thực số tiền thuế môi trường phải nộp.
Đáng chú ý, kết luận hồi tháng 1/2024 còn nhấn mạnh việc Thiên Minh Đức mặc dù còn nợ ngân sách nhà nước đối với tiền thuế bảo vệ môi trường, nhưng doanh nghiệp vẫn cho Phó Tổng Giám đốc Chu Đăng Khoa và Chủ tịch HĐQT Chu Thị Thành mượn số tiền 7.485 tỷ đồng (đến thời điểm thanh tra, 2 cá nhân nêu trên còn nợ Công ty tổng số tiền 1.396 tỷ đồng).
