Cây trầu không thuộc họ Hồ tiêu, tên khoa học Piper betle L. Loài cây này có nguồn gốc từ các nước Nam Á và Đông Nam Á. Ở nước ta, cây trầu không thường được trồng nhiều ở vùng trung du, miền Bắc và miền Trung.

Đây là loại dây leo lâu năm, lá có màu xanh đậm, hình tim, mặt trên bóng mượt, mặt dưới màu nhạt hơn. Cây trầu ra hoa thành bông nhỏ màu trắng ngà. Khi vò nhẹ, lá trầu không sẽ toát ra mùi thơm cay nồng do chứa nhiều tinh dầu.

Lá trầu không được sử dụng nhiều trong các bài thuốc Đông y. Lá trầu không mang mùi thơm hắc, cay nồng, có tính ấm và đem lại khả năng ức chế nấm, sát khuẩn, sát trùng, kháng viêm rất tốt.

Trong Tây y, lá trầu không cũng được đánh giá là loài thực vật có tính dược học cao. Thành phần lá chứa nhiều chất xơ, protein, vitamin và chất khoáng như vitamin A, B2, canxi, phốt pho, kali, sắt, i ốt,... Không những thế, chiết xuất tinh dầu lá trầu không còn chứa hơn 50 hợp chất (caryophyllene, eugenol, terpinolene, terpinene, 3-carene và cadinene,...).

Công dụng của lá trầu không 

Hỗ trợ giảm cholesterol xấu: Hoạt chất eugenol trong lá trầu không có khả năng trung hòa các gốc tự do, từ đó góp phần giảm lượng cholesterol xấu trong máu. Điều này có thể giúp hạn chế nguy cơ mắc các bệnh như mỡ máu, bệnh tim mạch hay gan nhiễm mỡ.

Hỗ trợ kiểm soát đường huyết: Một số nghiên cứu cho thấy, các hợp chất chống oxy hóa trong lá trầu không có thể giúp ổn định lượng đường trong máu, đặc biệt ở người mắc đái tháo đường tuýp 2.

Giảm đau khớp, hỗ trợ người bị gout: Lá trầu không chứa nhiều hoạt chất có tính kháng khuẩn và chống viêm, trong đó có chavicol - hợp chất giúp giảm đau và hỗ trợ cải thiện tình trạng viêm khớp.

Hỗ trợ điều trị các bệnh ngoài da: Nhờ đặc tính sát khuẩn và chống viêm, lá trầu không thường được dùng để hỗ trợ điều trị mụn nhọt, mẩn ngứa, dị ứng da hoặc nấm da.

Hỗ trợ giảm cân và cải thiện tiêu hóa: Lượng chất xơ trong lá trầu không giúp hỗ trợ tiêu hóa và tạo cảm giác no lâu. Một số người sử dụng nước lá trầu sau bữa ăn như một cách hỗ trợ quá trình giảm cân.

Lưu ý khi sử dụng lá trầu chữa bệnh theo phương pháp dân gian

Mặc dù lá trầu mang lại nhiều lợi ích nhưng nếu dùng không đúng cách, dược liệu này có thể ảnh hưởng không tốt đến sức khỏe. Vì thế, để dùng lá trầu chữa bệnh, bạn hãy lưu ý:

Không dùng quá nhiều vì lá trầu có tính nóng dễ gây khô miệng, nóng rát cổ họng hoặc kích ứng da. Người bị nhiệt trong, viêm loét miệng nên hạn chế dùng.

Phụ nữ mang thai, cho con bú hoặc trẻ nhỏ chỉ nên dùng lá trầu ngoài da, tránh uống hoặc ngậm trực tiếp.

Chọn lá trầu sạch, tươi, không phun hóa chất và rửa sạch trước khi dùng.

Không lạm dụng lá trầu vì thành phần tinh dầu trong trầu không có tính nóng, nếu dùng quá nhiều có thể gây kích ứng da, nóng rát hoặc viêm loét niêm mạc.

Không dùng lá trầu chữa bệnh cho người có tiền sử dị ứng.

Phụ nữ mang thai nếu có ý định dùng lá trầu chữa bệnh cần hỏi ý kiến bác sĩ chuyên khoa.