Hầu hết các bộ phận của cây sắn dây đều được sử dụng làm thuốc chữa bệnh. Song bộ phận dùng tốt nhất là rễ (hoặc củ sắn dây) được thu hoạch vào mùa đông, xuân. Củ sắn dây được đào lên và rửa sạch đất cát, bỏ lớp vỏ ngoài, cắt khúc hoặc thái lát, sau đó phơi hoặc sấy khô, trong Đông y gọi là cát căn.
Theo Đông y, sắn dây vị ngọt, tính mát, có công dụng giải cơ thoái nhiệt, phát biểu thấu chẩn, sinh tân chỉ khát, thăng dương chỉ tả, thường được dùng để chữa các chứng bệnh như sốt do ngoại cảm, đau cổ gáy, đau đầu, sởi, sốt cao khát nước, đái tháo đường, tiêu chảy, kiết lỵ, cao huyết áp, thiếu máu cơ tim, chảy máu cam, nôn ra máu, trĩ xuất huyết và tai ù tai điếc.
Công dụng của củ sắn dây
Hỗ trợ hệ tiêu hóa và đường ruột
Hàm lượng tinh bột kháng (resistant starch) dồi dào trong củ sắn dây hoạt động tương tự như chất xơ hòa tan, trở thành nguồn thức ăn lý tưởng nuôi dưỡng các vi khuẩn có lợi trong ruột. Nhờ cơ chế này, củ sắn dây giúp cải thiện sức khỏe niêm mạc đại tràng, ngăn ngừa tình trạng táo bón nhẹ và ổn định hoạt động tiêu hóa hằng ngày.
Tốt cho tim mạch và huyết áp
Hoạt chất puerarin - một loại isoflavone đặc trưng trong củ sắn dây có khả năng làm giãn mạch máu và tăng cường lưu lượng máu tuần hoàn đến tim và não. Nhờ tác động này, củ sắn dây hỗ trợ điều hòa huyết áp, giảm áp lực lên hệ thống tim mạch và ngăn ngừa nguy cơ xơ vữa động mạch ở người lớn tuổi.
Hỗ trợ giải rượu và giảm mệt mỏi
Các nghiên cứu dược lý cho thấy các hợp chất tự nhiên trong sắn dây giúp làm chậm quá trình hấp thu cồn vào máu và thúc đẩy gan chuyển hóa độc tố rượu bia nhanh hơn. Uống một ly bột sắn dây pha ấm sau khi sử dụng đồ uống có cồn sẽ giúp làm giảm cảm giác đau đầu, khô cổ họng và mệt mỏi hiệu quả.
Chống lão hóa và làm đẹp da
Nhờ chứa hàm lượng lớn isoflavone có cấu trúc tương tự estrogen, củ sắn dây hỗ trợ cân bằng nội tiết tố tự nhiên cho phái đẹp. Sự kết hợp giữa các chất chống oxy hóa này giúp làm mờ vết thâm nám, tàn nhang và làm chậm quá trình lão hóa, mang lại làn da mịn màng, tươi trẻ hơn.
Những lưu ý khi dùng củ sắn dây
Củ sắn dây rất tốt nhưng để nhận được những lợi ích tốt nhất và hạn chế những nguy cơ từ loại củ này, bạn cần sử dụng đúng cách. Dưới đây là một số lưu ý:
Củ sắn dây có tính hàn, giúp thanh nhiệt giải độc hiệu quả. Vì thế, bạn không nên uống quá nhiều và khi uống chỉ nên cho thêm một chút đường.
Với mẹ bầu: Nếu bị nóng trong người, có thể dùng sắn dây để giải nhiệt. Tuy nhiên, nếu mẹ bầu cảm thấy mệt mỏi hoặc bị động thai thì không nên uống sắn dây, để tránh khiến cho mẹ bầu mệt hơn và hạn chế nguy cơ tăng co bóp tử cung.
Uống quá nhiều bột sắn dây có thể gây tiêu chảy. Nếu uống nhiều bột sắn dây với đường có thể nhiệt miệng, tăng nguy cơ thừa cân, béo phì và dễ bị tiểu đường.
Củ sắn dây mang lại nhiều lợi ích sức khỏe, nhưng tác dụng không nhanh và còn phụ thuộc vào yếu tố cơ địa từng người. Do đó, bạn nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng loại dược liệu này để điều trị bệnh để đảm bảo an toàn và nhận được hiệu quả điều trị bệnh tốt nhất.
