Nhiều trẻ mắc bệnh hô hấp biến chứng nặng được điều trị ở Bệnh viện Nhi đồng 2. Ảnh: Nguyễn Thuận.

Thời điểm cuối năm, các bệnh viện nhi trên địa bàn TP.HCM bắt đầu ghi nhận lượng bệnh nhân mắc các bệnh lý đường hô hấp gia tăng nhanh chóng. Ghi nhận của Tri Thức - Znews, tại Bệnh viện Nhi đồng 1 và Bệnh viện Nhi đồng 2, nhiều ca bệnh diễn tiến nhanh, xuất hiện các biến chứng nguy hiểm như tràn dịch màng phổi, suy hô hấp nặng trên nền bệnh lý sẵn có.

Bệnh nhi chuyển tuyến liên tục, biến chứng phức tạp

Tại khoa Hô hấp, Bệnh viện Nhi đồng 1, bé trai 5 tháng tuổi đang phải nằm điều trị tích cực do viêm phổi nặng. Trẻ nhập viện trong tình trạng suy hô hấp nghiêm trọng, bắt buộc phải hỗ trợ thở áp lực dương liên tục qua mũi (CPAP), sử dụng kháng sinh liều cao và truyền máu.

Bác sĩ Lê Bình Bảo Tịnh, Phó khoa phụ trách khoa Hô hấp, Bệnh viện Nhi đồng 1, cho biết trường hợp này gặp nhiều khó khăn trong điều trị do bé mắc bệnh nền Thalassemia, tức bệnh thiếu máu tán huyết di truyền. Tình trạng thiếu máu mạn tính khiến khả năng vận chuyển oxy giảm, dẫn đến việc trẻ dễ rơi vào suy hô hấp nặng hơn rất nhiều so với những bệnh nhi thông thường khi vi khuẩn hoặc virus tấn công vào đường hô hấp. Trước đó, bé đã điều trị 5 ngày tại bệnh viện địa phương ở Tây Ninh nhưng không cải thiện.

Tại phòng bệnh nặng của khoa Hô hấp 1, Bệnh viện Nhi đồng 2, cũng đang điều trị cho một bé trai 8 tuổi, quê Khánh Hòa, bị viêm phổi biến chứng tràn dịch màng phổi.

Bác sĩ Lê Thị Thanh Thảo, Phó khoa Hô hấp 1, Bệnh viện Nhi đồng 2, chia sẻ bệnh nhi trước đó hoàn toàn khỏe mạnh, chưa ghi nhận bệnh lý nền. Trẻ khởi phát với các triệu chứng ho, mệt mỏi và đau ngực, được theo dõi và điều trị 8 ngày tại bệnh viện tỉnh. Tuy nhiên, tình trạng không thuyên giảm mà tiến triển nặng hơn nên gia đình đã chuyển bé vào TP.HCM.

Nhân viên y tế chăm sóc cho bé trai 8 tuổi bị tổn thương phổi. Ảnh: Nguyễn Thuận.

Khi nhập viện Nhi đồng 2, tổn thương phổi của bé đã kèm tràn dịch màng phổi. Bệnh nhi ngay lập tức được hỗ trợ thở oxy, tiêm kháng sinh và tiến hành đặt dẫn lưu dịch màng phổi. Các bác sĩ dự kiến sẽ hội chẩn cùng khoa Ngoại Lồng ngực để xem xét chỉ định phẫu thuật làm sạch khoang màng phổi.

Theo các bác sĩ, sự gia tăng số lượng ca bệnh hô hấp vào giai đoạn từ tháng 10 đến tháng 12 hàng năm là diễn tiến chu kỳ quen thuộc. Thời tiết thay đổi thất thường kết hợp với độ ẩm không khí tăng cao tạo điều kiện thuận lợi cho các loại virus và vi khuẩn phát triển, lây lan mạnh mẽ.

Bác sĩ Lê Bình Bảo Tịnh thông tin, khoa Hô hấp của Bệnh viện Nhi đồng 1 hiện điều trị cho khoảng 300 trẻ, trung bình mỗi ngày tiếp nhận thêm 60 đến 80 bệnh nhi mới. So với cùng kỳ năm ngoái, số lượng ca bệnh tăng nhẹ nhưng chưa ghi nhận diễn biến bất thường.

Trẻ dưới 12 tháng tuổi thường gặp viêm tiểu phế quản do virus hợp bào hô hấp (RSV). Khi bị nhiễm virus, sức đề kháng của trẻ giảm sút, rất dễ dẫn đến bội nhiễm các loại vi khuẩn như phế cầu hoặc Haemophilus influenzae. Bên cạnh đó, nhiều trẻ lớn hơn mắc cúm A mùa này thường xuất hiện triệu chứng sốt cao liên tục.

"Phụ huynh cần cẩn trọng vì TP.HCM đang đồng thời ghi nhận các ca bệnh não mô cầu và sốt xuất huyết, những bệnh lý vốn có thể khởi đầu bằng biểu hiện sốt cao tương tự", bác sĩ Tịnh nói.

Những trẻ có bệnh nền, sinh non thường diễn tiến bệnh nặng hơn những trẻ khác. Ảnh: Nguyễn Thuận.

Tại Bệnh viện Nhi đồng 2, bác sĩ Lê Thị Thanh Thảo cho biết lượng bệnh nhi nhập viện gia tăng rõ rệt trong khoảng hai tuần gần đây.

Riêng khoa Hô hấp 1 hiện có 14 trẻ bệnh nặng cần hỗ trợ thở oxy hoặc CPAP, chủ yếu do viêm phổi, viêm tiểu phế quản, một số trường hợp biến chứng tràn dịch hoặc tràn mủ màng phổi. Những tuần trước đó, số bệnh nhân nội trú có lúc lên tới 230 trẻ. Khoa hiện có 154 giường thực kê và 21 giường cấp cứu, hiện chưa phải cho bệnh nhân nằm ghép.

Dấu hiệu nhận biết sớm

Theo bác sĩ Tịnh, khoảng 10-15% bệnh nhi nhập viện cần hỗ trợ hô hấp, chủ yếu ở nhóm có bệnh nền như sinh non, suy dinh dưỡng, tim bẩm sinh hay teo cơ tủy sống. Khi mắc viêm phổi, bệnh thường kéo dài, đáp ứng điều trị chậm và dễ chuyển nặng. Nếu không phát hiện kịp thời, tổn thương có thể lan rộng hai bên phổi, gây suy hô hấp cấp tiến triển (ARDS) đe dọa tính mạng, buộc phải can thiệp thở máy thông số cao.

Dự báo đỉnh dịch kéo dài đến tháng 12, các bệnh viện đã chủ động điều phối nhân sự, giảm bớt phòng dịch vụ để tăng giường bệnh và đẩy nhanh rà soát xuất viện nhằm giải phóng giường.

Bác sĩ Lê Bình Bảo Tịnh, Phó khoa phụ trách khoa Hô hấp, Bệnh viện Nhi đồng 1 khám cho bệnh nhi bị viêm phổi. Ảnh: Nguyễn Thuận.

Bác sĩ Tịnh khuyến cáo phụ huynh cần theo dõi sát độ tỉnh táo, nhịp thở và khả năng bú uống của trẻ. Gia đình nên đưa trẻ đi khám ngay khi thấy mệt mỏi, kém lanh lợi, bú kém. Nếu trẻ xuất hiện triệu chứng nặng như li bì, co giật, nôn liên tục, không thể uống nước, thở nhanh, rút lõm lồng ngực hay tím tái, cần đưa đi cấp cứu ngay lập tức. Trẻ dưới 3 tháng tuổi và trẻ có bệnh nền cần được theo dõi chặt chẽ từ sớm.

Để phòng bệnh, cha mẹ cần bảo đảm dinh dưỡng, giữ môi trường sống thông thoáng và cho trẻ tiêm đầy đủ vaccine cúm, phế cầu, RSV. Khi dùng máy lạnh, nên duy trì 27-28 độ C, tránh thổi gió trực tiếp vào trẻ. Việc duy trì thói quen đeo khẩu trang, rửa tay thường xuyên và hạn chế đến nơi đông người cũng đóng vai trò quan trọng giúp hạn chế lây nhiễm.